Đô thị thông minh và liên kết mở ra động lực mới cho tương lai ASEAN

Chiều 8/6, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) lần thứ 3 đã diễn ra Hội nghị lãnh đạo các thành phố ASEAN với sự tham dự của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường, Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cùng các Thống đốc, Thị trưởng, lãnh đạo các thành phố ASEAN, các chuyên gia và đại biểu. Tổng thư ký ASEAN Kao Kim Hourn đã gửi thông điệp trực tuyến tới hội nghị.

Kiến tạo các đô thị tự cường, lấy người dân làm trung tâm

Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhận định ASEAN đang đứng trước giai đoạn có ý nghĩa quan trọng trong quá trình hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, trong bối cảnh thế giới biến đổi nhanh chóng bởi cạnh tranh chiến lược, sự phát triển mạnh của trí tuệ nhân tạo và các công nghệ mới cùng nhiều thách thức an ninh phi truyền thống.

Theo Phó Thủ tướng Thường trực, các thành phố ASEAN cần chủ động xây dựng năng lực tự cường, chuyển từ cách tiếp cận xử lý các vấn đề trước mắt sang chuẩn bị cho những yêu cầu phát triển dài hạn. Việc hình thành các hệ sinh thái đô thị có khả năng chống chịu cao và lấy người dân làm trung tâm sẽ là nền tảng để các địa phương thích ứng với những biến động mới.

Các lãnh đạo cao cấp dự hội nghị. (Ảnh: T.L)

Ông cho rằng quá trình phát triển đô thị cũng cần được hỗ trợ bởi sự kết nối nguồn lực trong khu vực. Để khai thác hiệu quả Kế hoạch chiến lược Kết nối ASEAN 2026 - 2035, các địa phương cần xây dựng những dự án có chất lượng, tăng cường hợp tác nhằm tiếp cận nguồn lực về tài chính, công nghệ, tri thức và kinh nghiệm quản trị.

Bên cạnh đó, việc hình thành mạng lưới tri thức và đổi mới sáng tạo giữa các thành phố sẽ tạo thêm động lực cho hợp tác khu vực. Những sáng kiến được đề xuất tại hội nghị cần tiếp tục được cụ thể hóa thành các chương trình có tính khả thi, tạo ra kết quả thiết thực và mang lại lợi ích trực tiếp cho người dân.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhấn mạnh tinh thần đoàn kết, hợp tác và cùng phát triển đã tạo nên sức mạnh của ASEAN trong gần sáu thập kỷ qua. Trên nền tảng đó, các thành phố cần tiếp tục tăng cường kết nối, chia sẻ kinh nghiệm và cùng kiến tạo các động lực phát triển mới, đóng góp vào mục tiêu xây dựng Cộng đồng ASEAN tự cường, bền vững và lấy người dân làm trung tâm.

Đẩy mạnh hợp tác đô thị thông minh và chuyển đổi số

Chia sẻ quan điểm tại hội nghị, Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết quá trình đô thị hóa đang đưa các thành phố trở thành trung tâm tăng trưởng, đổi mới sáng tạo và kết nối khu vực, đồng thời đặt ra nhiều thách thức về biến đổi khí hậu, áp lực hạ tầng, ô nhiễm môi trường, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng sống.

Với chủ đề "Thúc đẩy tương lai từ các thành phố thông minh, bền vững và liên kết", hội nghị được kỳ vọng trở thành không gian để các đô thị ASEAN trao đổi kinh nghiệm, thúc đẩy hợp tác về quản trị đô thị thông minh, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số lấy người dân làm trung tâm, phát triển xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu. Hà Nội cũng khẳng định cam kết tiếp tục xây dựng chính quyền số, kinh tế số, xã hội số và mở rộng hợp tác trong các cơ chế của ASEAN.

Nhiều thông điệp được các lãnh đạo các thành phố ASEAN đưa ra tại Hội nghị. (Ảnh: T.L)

Nhận định về ý nghĩa của hội nghị, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường khẳng định sự kiện đang từng bước trở thành nền tảng đối thoại chính sách quan trọng của khu vực. AFF 2026 đánh dấu lần đầu tiên các lãnh đạo thành phố ASEAN có một diễn đàn đối thoại riêng trong khuôn khổ AFF, đồng thời là lần đầu tiên Việt Nam chủ trì một sáng kiến đa phương dành riêng cho hợp tác địa phương cấp khu vực. Trong bối cảnh các đô thị ngày càng tham gia sâu vào các vấn đề toàn cầu, hợp tác giữa các thành phố đang trở thành một hình thức "ngoại giao đô thị" có ý nghĩa thiết thực.

Trong thông điệp gửi tới hội nghị, Tổng thư ký ASEAN Kao Kim Hourn nhấn mạnh phát triển đô thị thông minh không chỉ gắn với công nghệ mà phải lấy người dân làm trọng tâm, sử dụng đổi mới sáng tạo để giải quyết các vấn đề như ùn tắc, ô nhiễm, bất bình đẳng và tăng cường khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu. Ông đánh giá cao vai trò của Mạng lưới Thành phố thông minh ASEAN (ASCN) cũng như sự tham gia tích cực của Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.

Tại phiên đối thoại đầu tiên với chủ đề "Nắm bắt cơ hội phát triển trong kỷ nguyên số: Lấy người dân làm trung tâm và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm nâng cao hiệu quả quản trị đô thị", các đại biểu đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tiễn về chuyển đổi số và phát triển đô thị thông minh.

Đại diện Hà Nội cho biết thành phố đang xây dựng hệ sinh thái số trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, giao thông, môi trường và quản trị đô thị, đồng thời nghiên cứu mô hình "bản sao số" để hỗ trợ hoạch định chính sách. Hải Phòng giới thiệu định hướng phát triển trung tâm logistics thông minh và cảng biển hàng đầu ASEAN, thúc đẩy chia sẻ dữ liệu và hợp tác về AI có trách nhiệm. Đà Nẵng đặt mục tiêu phát triển "Thành phố AI", mở rộng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và kinh tế số.

Đại diện TP. Siem Reap khẳng định chuyển đổi số và ứng dụng AI có trách nhiệm là nền tảng để xây dựng các đô thị bền vững và lấy người dân làm trung tâm. Trong khi đó, đại diện ERIA cho rằng công nghệ bản sao số và AI sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản trị đô thị, hỗ trợ phát triển bền vững và hiện thực hóa các mục tiêu của Mạng lưới Thành phố thông minh ASEAN.

Các đại biểu cũng thống nhất cho rằng việc tăng cường kết nối và hợp tác giữa các thành phố ASEAN sẽ tạo điều kiện để chia sẻ kinh nghiệm, thúc đẩy liên kết giữa người dân với người dân và cùng xây dựng hệ sinh thái đô thị thông minh, bền vững cho khu vực.

Thủ tướng Hun Manet thăm Việt Nam: Tạo động lực mới cho quan hệ Việt Nam - Campuchia

Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026: Việt Nam thúc đẩy đối thoại vì một ASEAN gắn kết và bao trùm hơn