Điều gì đang diễn ra với thị trường ô tô khi doanh số sụt giảm hơn 50%?

Theo báo cáo từ Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), doanh số tháng 5 của thị trường ô tô đạt 20.726 xe, giảm 8% so với tháng 4 trước đó và giảm 53% so với cùng kỳ năm 2022.

Tháng 5 nối dài chuỗi lao dốc của doanh số ô tô với cùng những lý do tương tự như trước đó, là lãi suất cho vay tăng cao và khó khăn của nền kinh tế dẫn đến nhu cầu tiêu dùng giảm mạnh. Một số trở ngại như đăng kiểm cũng “đổ dầu vào lửa”. Thực tế, thực trạng này diễn ra ở cả phân khúc xe phổ thông lẫn xe sang. Sức mua yếu của thị trường sẽ tiếp tục khiến áp lực tồn kho tăng lên với các hãng và đại lý.

Trong số 20.726 xe bán ra thị trường trong tháng 5, có 14.483 xe du lịch, 6.096 xe thương mại và 147 xe chuyên dụng. Trong đó, doanh số xe du lịch giảm 8%, xe thương mại giảm 6% và xe chuyên dụng giảm 16% so với tháng trước đó. Doanh số bán của xe lắp ráp trong nước đạt 12.079 xe, giảm 9% so với tháng trước đó, doanh số xe nhập khẩu nguyên chiếc là 8.647 xe, giảm 5% so với tháng 4.

Nhận định về tỷ lệ giảm sốc của thị trường trong tháng 5, chuyên gia về thị trường ô tô Đoàn Anh Dũng cho rằng năm 2022, ưu đãi giảm 50% lệ phí trước bạ cho ô tô lắp ráp trong nước áp dụng trong thời gian tháng 12/2021-5/2022 tạo trợ lực giúp sức mua tăng cao. Tháng 5/2022 cũng là tháng cuối cùng áp dụng ưu đãi lệ phí trước bạ khiến người dùng đổ dồn mua xe. Trong khi đó, một năm sau, vào tháng 5, thị trường vốn giảm nhiệt vì nhu cầu trầm lắng khi khách hàng “nằm im” chờ thời điểm giảm lệ phí trước bạ nhiều khả năng áp dụng từ ngày 1/7.

Chuyên gia dự đoán doanh số của thị trường có thể tăng trở lại trong tháng 6 khi khách hàng mua xe trở lại để tranh thủ các chương trình ưu đãi của hãng, sau đó thực hiện việc đăng ký xe từ đầu tháng 7 để hưởng ưu đãi trước bạ.

Luỹ kế từ đầu năm, tổng doanh số xe giảm 36% so với cùng kỳ 2022. Cụ thể, ô tô du lịch giảm 41%, xe thương mại giảm 12% và xe chuyên dụng giảm 63% so với năm 2022. Là đối tượng được giảm lệ phí trước bạ 50% từ ngày 1/7, doanh số xe lắp ráp trong nước giảm tới 43% trong khi xe nhập khẩu giảm 23% so với cùng kỳ năm ngoái.

Ngoài các yếu tố như kinh tế bất ổn, lãi suất ngân hàng cao khiến nhu cầu vay mua xe giảm mạnh, các lĩnh vực mũi nhọn như bất động sản, chứng khoán đi xuống, các chuyên gia nhận định thị trường 5 tháng đầu năm nay giảm mạnh bởi không có trợ lực là chính sách ưu đãi lệ phí trước bạ 50% như đầu năm 2022.

Trong khi đó, các chương trình khuyến mại, ưu đãi giảm giá liên tục từ hãng không giải quyết được tình hình. Nhận định về điều này, chuyên gia Nguyễn Thúc Hoàng Linh nói: “Suốt những tháng qua, để ứng phó tình hình khó khăn với mục tiêu ưu tiên hàng đầu là thúc đẩy doanh số tối đa, các nhà sản xuất duy trì các biện pháp ưu đãi. Người tiêu dùng chứng kiến hầu hết dòng xe phổ biến được bán ra với mức giá thấp hơn khoảng 12-15% so với giá niêm yết...

Tuy nhiên, giá bán xe chưa hoàn toàn là yếu tố mang tính thuyết phục lúc này. Chính vì thế, các nhà sản xuất thay vì cố gắng “cắt vào thịt” để giảm giá cần hướng tới những phương án giải quyết đúng chỗ khó của người tiêu dùng, ví dụ các gói tài chính hợp lý trong bối cảnh kinh tế khó khăn chẳng hạn”.

Thị trường khó vực dậy

Để tháo gỡ khó khăn cho thị trường ô tô trong nước, mới đây, Văn phòng Chính phủ có văn bản thông báo chỉ đạo của Phó Thủ tướng Lê Minh Khái gửi Bộ trưởng Tài chính và Bộ trưởng Tư pháp về mức thu lệ phí trước bạ đối với ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước. Theo đó, hướng giảm 50% mức thu lệ phí trước bạ đối với ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước. Thời gian áp dụng 6 tháng, kể từ ngày 1/7 đến hết năm 2023.

“Việc xe lắp ráp trong nước nhiều khả năng sắp hưởng ưu đãi lệ phí trước bạ từ ngày 1/7 chắc chắn sẽ tác động lớn tới chiến lược kinh doanh xe của nhiều hãng, nhất là các dòng xe nhập khẩu nguyên chiếc. Tuy nhiên, trong khó khăn chung về kinh tế, diễn biến này khó lòng tạo ra làn sóng mua sắm mà chỉ phần nào giúp các doanh nghiệp ô tô dễ thở hơn chút ít. Về phần mình, người tiêu dùng có thể sẽ chứng kiến một số khuyến mại hiện nay từ hãng bị rút lại, sau khi ưu đãi trước bạ có hiệu lực.

Nhìn chung, năm 2023 sẽ còn chứng kiến nhiều khó khăn. Để ứng phó, các nhà sản xuất sẽ tiếp tục tung ra thêm nhiều xe mới nhằm đa dạng hoá sản phẩm, “vét” mọi tệp khách hàng khả thi. Với những người dùng không chịu áp lực đi vay, cũng có thể nhận định năm 2023 khá thuận lợi để mua xe mới”, ông Hoàng Linh nhận định.

Về con số cụ thể, chuyên gia Đoàn Anh Dũng dự đoán chính sách giảm lệ phí trước bạ của Chính phủ giúp thị trường ấm lên. Doanh số cả năm 2023 có thể đạt khoảng 350.000 xe (so với con số hơn 500.000 xe của năm 2022).

Hơn 1,5 triệu chiếc xe hơi Toyota phải triệu hồi do lỗi bơm nhiên liệu

Xe hơi biến thành máy bay trong 3 phút