Cô hồn là gì, vì sao nhiều người sợ?

Cúng rằm tháng 7: Sắm lễ chủ yếu nhờ giao hàng Ngày Vu Lan là ngày báo hiếu, nhiều người nghĩ rằng sẽ phải đốt nhiều tiền mã, dâng mâm lễ mặn để người âm được hoan hỉ. Việc này hiện đang bị hiểu sai lệch, các chuyên gia sẽ giải đáp chính xác vấn đề này.

Vì sao nên ăn chay trong ngày lễ Vu Lan? Vì sao nên ăn chay trong ngày lễ Vu Lan là điều rất nhiều người quan tâm. Rất nhiều người đã lựa chọn ăn chay nguyên cả tháng để thể hiện sự báo đáp công ơn và cầu phúc cho cha mẹ.

Lễ Vu Lan báo hiếu tại chùa Quán Sứ (Hà Nội) năm 2019.

Dưới góc độ Đạo giáo, tục cúng cô hồn bắt nguồn từ quan niệm thế giới gồm các cõi trời, phật, dương trần (trần gian), âm phủ... Con người sau khi chết thì còn lại vong linh (hồn), vong hồn đó sẽ siêu thoát hoặc bị tội đày đến cõi âm phủ do Diêm Vương cai quản, phải chịu đói rách, khổ cực (thường gọi chung là cô hồn, ngạ quỷ).

Từ ngày 2/7 đến 12h đêm ngày 14/7 (âm lịch), Diêm Vương ra lệnh bắt đầu mở Quỷ Môn quan để các vong có thể rời khỏi đây và đến hết ngày 15/7 (âm lịch) thì phải quay lại địa ngục.

Vì thế tháng 7 âm lịch thường được gọi là ''tháng cô hồn''. Lâu dần người ta cho rằng tháng 7 âm lịch ở trần gian có rất nhiều vong hồn, ma, quỷ đói… nên người dân cúng cháo, gạo, muối… và hạn chế đi ra đường ban đêm để tránh gặp cô hồn.

Cúng cô hồn là việc làm phúc, giúp những cô hồn ít ra cũng có một ngày được no đủ, đỡ tủi phận. Đó là ý nghĩa mang tính nhân văn rất cao trong văn hóa Việt, cũng như quan niệm về ngày xá tội vong nhân: con người dù đã gây ra những tội ác gì thì trong quá trình chịu trừng phạt, quả báo (không siêu thoát được, bị đày ở địa ngục) cũng có được một ngày xá tội, để đỡ khổ cực, đau đớn…

Theo Chuyên gia phong thuỷ Đào Quang Tuệ (Hoàng Mai, Hà Nội), để hiểu về tháng cô hồn, lễ cô hồn, trước tiên cần phải hiểu cô hồn là gì?

Chuyên gia phong thuỷ Đào Quang Tuệ lý giải:

Chuyên gia Đào Quang Tuệ nói: “Ý nghĩa của việc cúng cô hồn chính là để giải oan, để xá tội cho các vong linh. Vì vậy cũng có thể gọi bằng cụm từ quen thuộc là “xá tội vong nhân”. Trong dịp rằm tháng 7 chúng ta thường làm 2 lễ, lễ báo hiếu tổ tiên (Lễ Vu Lan) và lễ cúng chúng sinh (gồm cô hồn ngạ quỷ và các loài sinh vật khác bị chết, bị giết hại), do họ không nơi nương tựa. Cúng chúng sinh và “mượn” uy lực của phật pháp để giúp họ giải hết hoan nghiệp, siêu sinh”.

Trong số những cô hồn hay phá quấy con người, dân gian xưa thường xuyên nhắc tới ngạ quỷ (quỷ đói). Phật giáo cho rằng ngạ quỷ là một dạng tái sinh khi con người chết đi, nếu làm nhiều việc tốt, chúng sẽ được đầu thai kiếp khác làm người. Ngược lại, nếu làm điều xấu, tùy theo các mức độ mà chúng sẽ bị đầy xuống địa ngục, nhẹ hơn thì đầu thai làm súc sinh và nhẹ nhất làm ngạ quỷ.

Người dân đốt vàng mã cũng lễ trong Tháng 7 âm lịch.

Ngày nay, nhiều ý kiến cho rằng, cô hồn đa phần là các vong chết trẻ do tình trạng nạo phá thai nhiều. Lý giải về điều này, Chuyên gia Đào Quang Tuệ cho rằng: “Phá thai đó là cái kiếp nghiệp… Đối với các thai nhi vốn dĩ sinh ra và được làm người, vậy nhưng lại bị “phá” đi như thế đã tạo thành cái nghiệp rất là nặng”.

“Chính vì vậy, những vong này đương nhiên bị oan ức. Mà oan ức thì người ta không siêu thoát được, cũng rất khó siêu thoát. Vì thế nên người ta hay về với trần gian”- Chuyên gia Tuệ nhấn mạnh.

Lễ Vu Lan chùa Quán Sứ năm 2019.

Vong linh cũng có thiện có ác

Lý giải thêm về vấn đề này, sư thầy Thích Quảng Phúc – Chùa Bái Ân (Lạc Long Quân, Tây Hồ, Hà Nội) cho biết: “Cô hồn có thể hiểu nôm na là rất nhiều những người, không cứ là bố mẹ mình, không cứ là tổ tiên nhà mình sau khi chết đi trở thành vong linh, cô hồn mà có thể là những người khác, có thể là những người chết đường, chết chợ…

Sư thầy Thích Quảng Phúc – Chùa Bái Ân (Lạc Long Quân, Tây Hồ, Hà Nội) chia sẻ:

Theo thầy Quảng Phúc, hầu hết các vong yếu đều do thiếu phước nên họ rất cần được quan tâm. Trong tâm con người, dù là người xấu nhất cũng có cái tâm nào đó là tâm thiện, đó là lòng trắc ẩn. Do đó, nếu con người làm việc ác, vong linh sẽ khởi niệm ác. Con người làm việc thiện thì vong linh khởi niệm lành. Vong linh cũng có thiện, có ác không phải sợ. Người sợ oan vong, cô hồn thường là những người gian dối, hay làm điều xấu. Người lương thiện, nhân đức thì các vong luôn ủng hộ.

Thầy Quảng Phúc tiếp tục lý giải:

Theo thầy Quảng Phúc, thông thường cái gì mà con người chưa biết thì họ sợ. Còn như Đức Phật dậy, tất cả con người chết đi đều trở thành vong linh. Khi sống người ta có phước thì sẽ biết làm phước và người ta sẽ không bị đoạ. Nhưng mà người sống thì rất ít người có duyên để mà biết những điều này. Phật pháp nói là "bố thí" và "cúng dường" thì có rất nhiều phước và con người ta sẽ không bị đoạ. Hầu hết các vong linh đều chưa biết tu tập, sửa đổi, cho nên họ còn nhiều tham, sân, si... cho nên họ mới thiếu phước và họ trở thành "cô hồn, ngạ quỷ" lang thang, đói khát rất là lâu. Họ càng trở nên khổ hơn, xấu tính hơn...cho nên họ "phá" là như vậy.

“Việc mà vong họ có thể làm tác động đến người dương là có! Theo đó, vong linh có thể làm được một số việc. Những vong mà có năng lực có thể hại được người. Hầu hết các vong yếu hơn thì đều do thiếu phước nên họ rất cần được ăn và được quan tâm” – Thầy Thích Quảng Phúc nhận xét và khẳng định:

“Con người cũng thế, người dương cũng vậy thôi. Trong tâm mõi con người, dù người xấu ác nhất họ cũng có cái tâm nào đó là tâm thiện, cái lòng trắc ẩn của người ta. Khi người dương chết đi thì vẫn là cái tâm hồn đó. Cho nên khi nào mà cái ác khởi lên thì sẽ trở thành vong linh ác. Còn những người mà có ơn với họ thì họ lại đối xử tốt. Cho nên các vong linh cũng có thiện, có ác ở trong bản thân họ thôi”.

Kính mời quý độc giả theo dõi chuyên đề Vu Lan thời COVID-19 tại đây

Cúng rằm tháng 7: Chỉ nên dùng lễ chay, hiệu quả nhờ hành thiện Ngày Vu Lan là ngày báo hiếu, nhiều người nghĩ rằng sẽ phải đốt nhiều tiền mã, dâng mâm lễ mặn để người âm được hoan hỉ. Đó là quan niệm sai lệch. Các chuyên gia sẽ giải đáp, hướng dẫn thêm về cách sắm lễ, bày lễ và lời văn cúng, cách cúng…

Chuyên gia "bấm" ngày nào, giờ nào đẹp nhất tháng cô hồn? Bước vào tháng 7 Âm lịch (tháng cô hồn), một trong những vấn đề được rất nhiều người quan tâm là cúng lễ. Vậy, nên cúng lễ tháng 7 vào ngày nào, giờ nào là tốt nhất? Mâm cúng lễ tháng 7 cần chuẩn bị những gì?

Những mặt hàng vàng mã "có 1 không 2" cho lễ Vu Lan Dù Hà Nội đang thực hiện giãn cách xã hội theo chỉ thị 16, tuy nhiên đồ vàng mã năm nay vẫn xuất hiện nhiều món hàng độc lạ như túi xách, giày dép,... máy điện tử, bàn DJ và cả những sản phẩm chống dịch Covid-19.