“Chảy máu” tài nguyên đất

Các xe ô tô xếp hàng chở "đất tặc" tại khu 13, xã Phù Ninh, huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ (Ảnh chụp ngày 08/3/2016)

Trong bài báo “Phù Ninh – Phú Thọ: Khai thác, vận chuyển đất trái phép gây ô nhiễm môi trường” ngày 22/02/2016, báo Thời Đại phản ánh thực trạng công khai hoạt động khai thác đất trái phép, vận chuyển đất rơi vãi gây bụi bẩn ô nhiễm môi trường tại xã Phù Ninh (huyện Phù Ninh – Phú Thọ) diễn ra trong nhiều ngày mà không bị UBND xã ngăn chặn, xử lý theo quy định.

Tiếp tay hay... bao che?

Những ngày đầu tháng 3/3016, phóng viên (PV) có dịp trở lại UBND xã Phù Ninh để tìm hiểu tiến trình, kết quả xử lý các tổ chức, cá nhân khai thác vận chuyển đất trái phép. Những hình ảnh PV ghi nhận được là hoạt động khai thác, vận chuyển đất trái phép tại xã Phù Ninh không những giảm mà còn diễn ra công khai, tấp nập hơn với nhiều địa điểm máy xúc gầm rú đào xúc đất hết công xuất xả khói đen xì ra môi trường, xe ô tô nối đuôi nhau chở đất không che đậy rơi vãi đất ra đường bẩn be bét…

Điểm khai thác đất trái phép tại khu 14, xã Phù Ninh, huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ (Ảnh chụp ngày 02/3/3016)

Đi theo xe ô tô chở đất dẫn PV đến điểm khai thác đất rất rộng lớn tại khu 14, xã Phù Ninh. Ông Ng.Đ.H trú tại khu 14, xã Phù Ninh (huyện Phù Ninh – Phú Thọ) cho biết: “Chỗ này của anh Tuấn Huyền – Công ty Anh Tuấn đào xúc vận chuyển đất đến xã An Đạo, toàn xe ô tô to đến chở đất đi làm rơi vãi cả ra đường, bụi bẩn lắm...anh Tuấn Huyền có quan hệ tốt với xã nên mới được làm chỗ này…”.

PV đã liên hệ làm việc với ông Nguyễn Tiến Hưng – Chủ tịch UBND xã Phù Ninh để có thông tin chính xác, khách quan đến tiến trình, kết quả ngăn chặn, xử lý các vi phạm trong hoạt động san gạt mặt bằng, hạ cốt nền đất trái phép. Tuy nhiên, ông Tiến Hưng cáo bận, giao cho Phó Chủ tịch xã và cán bộ địa chính tiếp, làm việc.

Xe ô tô HOWO chở đất không che phủ bạt từ điểm khai thác đất trái phép tại khu 14, xã Phù Ninh, huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ (Ảnh chụp ngày 08/3/3016)

Ngày 09/3/2016 làm việc với PV, ông Nguyễn Quang Sơn – Cán bộ địa chính xã Phù Ninh xác nhận: “Chỗ Tuấn Huyền – Công ty Anh Tuấn đang khai thác đất tại khu 14 là trái phép, chưa được cấp phép. UBND xã đã lập biên bản đình chỉ rồi. Hôm lập biên bản là anh Phương – Cán bộ địa chính đi lập, anh liên hệ với anh Phương để lấy biên bản. Còn mấy điểm khai thác đất trái phép khác Ủy ban xã đã lập biên bản đình chỉ”.

Biên bản đình chỉ san hạ cốt nền trái phép do UBND xã Phù Ninh lập ngày 19/02/2016 đối với 2 cá nhân tại khu 13.

Về công tác quản lý, xử lý vi phạm khai thác đất trái phép trên địa bàn, Phó Chủ tịch UBND xã Phù Ninh (huyện Phù Ninh – Phú Thọ) cho biết: “Trong địa giới hành chính về quản lý đất đai, hạ cốt san nền đất trên địa bàn thì trách nhiệm là của Ủy ban xã, Chủ tịch xã là người đứng đầu chịu trách nhiệm chính, sau mới đến chúng tôi là cấp phó và cán bộ chuyên môn. Quyền quyết định việc ký cấp phép hạ cốt, san nền đất hay xử lý vi phạm khai thác đất trái phép là của Chủ tịch UBND xã; Chủ tịch xã mới quyết được, tôi cấp phó không quyết được…”.

Tuyến đường giao thông đi qua các khu 13 và khu 14 xã Phù Ninh hàng ngày có xe nhiều xe ô tô chở đất đi qua khi trời nắng thì bụi mù, trời mưa thì nhơ nhớt bẩn (Ảnh chụp ngày 23/02/2016)

Sau khi người dân và báo chí phản ánh tình trạng khai thác vận chuyển đất trái phép tại xã Phù Ninh (huyện Phù Ninh – Phú Thọ) tưởng chừng sự việc sẽ được chính quyền xã xử lý nghiêm minh, để răn đe. Nhưng ngược lại thì hoạt động khai thác đất trái phép lại công khai hơn, quy mô lớn hơn. Phải chăng có thế lực bảo kê cho hoạt động khai thác đất trái phép này?!

Xe ô tô nối đuôi nhau chở đất đầy ụ, không che phủ bạt tại điểm khai thác khu 13, xã Phù Ninh, huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ (Ảnh chụp ngày 08/3/2016)

Trách nhiệm xử lý vi phạm thuộc về ai?

Ngày 09/3/2016 làm việc với PV về vấn nạn khai thác, vận chuyển đất trái phép đang diễn ra hàng ngày tại xã Phù Ninh. Ông Nguyễn Phúc Suyên – Chánh văn phòng UBND huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ cho biết: Sau khi báo Thời Đại có tin bài ngày 22/02/2016 phản ánh việc khai thác đất trái phép tại xã Phù Ninh, thì ngày 25/02/2016 UBND huyện có văn bản chỉ đạo, yêu cầu UBND xã Phù Ninh chấn chỉnh công tác quản lý khai thác đất trên địa bàn xã.

Xe ô tô chở đất không đậy bạt, làm đất rơi vãi ra đường giao thông đi quan khi 13 và khu 14 xã Phù Ninh bẩn be bét sau những ngày mưa (Ảnh chụp ngày 08/3/2016)

“Nói đúng ra là phản ánh của bà con nhân dân về hạ cốt nền đất trái phép, xe chở đất rơi ra đường là đúng; khai thác đất bừa bãi, mấy đơn vị khai thác đất coi thường kỷ cương phép nước. Nó (đơn vị khai thác, vận chuyển đất trái phép – PV) cứ “ABC” thế là các bố ở xã cứ mắt nhắm, mắt mở để nó làm bừa không phép. Xã cứ làm đầy đủ hồ sơ phương án khai thác, cam kết bảo vệ môi trường là Ủy ban huyện cấp phép”, ông Phúc Suyên nói.

Văn bản số 153/UBND-TNMT ngày 25/02/2016 Chủ tịch UBND huyện Phù Ninh yêu cầu Chủ tịch UBND xã Phù Ninh thực hiện ngay một số nội Tăng cường công tác quản lý nhà nước về bảo vệ tài nguyên tại địa bàn (trang 2). Tuy nhiên, sau khi văn bản này có giá trị pháp lý, thì hoạt động khai thác, vận chuyển đất trái phép tại xã Phù Ninh còn tấp nập hơn, quy mô lớn hơn

Theo văn bản số 153/UBND-TNMT ngày 25/02/2016 Chủ tịch UBND huyện Phù Ninh yêu cầu Chủ tịch UBND xã Phù Ninh thực hiện ngay một số nội dung: “Tăng cường công tác quản lý nhà nước về bảo vệ tài nguyên tại địa bàn: Giám sát, kiểm tra việc thực hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm đối với các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân trong quá trình khai thác đất, san gạt, hạ cốt nền và kịp thời báo cáo cơ quan có thẩm quyền, cơ quan quản lý về chuyên môn cấp trên theo quy định…”.

Xe ô tô HOWO chở đất đầy ụ không che đậy bạt từ đi từ điểm khai thác đất trái phép tại khu 14, xã Phù Ninh, huyện Phù Ninh (Ảnh chụp ngày 08/3/2016)

Làm việc với PV về vấn đề trên, ông Nguyễn Công Thành – Phó Phòng TN&MT huyện Phù Ninh cho biết: “Từ khi Ủy ban huyện có văn số 153 ngày 25/02/2016 bản gửi Ủy ban xã Phù Ninh, đến hôm nay Phòng Tài nguyên chưa nhận được báo cáo của UBND xã Phù Ninh liên quan đến hoạt động khai thác đất, hạ cốt san nền đất trái phép trên địa bàn xã”.

Điểm khai thác đất trái phép tại khu 14, xã Phù Ninh, huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ (Ảnh chụp ngày 08/3/3016)

Trả lời PV về việc công ty TNHH Anh Tuấn có địa chỉ tại khu 10, xã Phù Ninh có được UBND huyện Phù Ninh cấp phép khai thác đất, hạ cốt san nền đất tại khu 14 xã Phù Ninh hay không? Ông Nguyễn Công Thành – Phó Phòng TN&MT huyện Phù Ninh, xác nhận: “Hiện tại trên địa bàn huyện Phù Ninh, công ty Anh Tuấn đã hết thời hạn được phép hạ cốt san nền đất. Tại xã Phù Ninh chỉ có hộ ông Thê, ông Nhận khu 13 được UBND huyện cho phép san gạt mặt bằng, hạ cốt nền đất sản xuất; còn tất cả các vị trí khác khác, kể cả vị trí khai thác đất tại khu 14 xã Phù Ninh, Ủy ban huyện chưa cấp phép khai thác đất cho doanh nghiệp hay cá nhân nào”.

Xe ô tô chở đất đầy ụ không che đậy bạt từ đi từ điểm khai thác đất trái phép tại khu 14, xã Phù Ninh, huyện Phù Ninh (Ảnh chụp ngày 08/3/2016)

Về vấn đề thẩm quyền xử lý vi phạm khai thác đất trái phép đã và đang diễn ra tại xã Phù Ninh. Ông Công Thành nói: “Thẩm quyền xử lý thuộc UBND xã Phù Ninh, trường hợp vượt thẩm quyền thì Ủy ban xã báo cáo Ủy ban huyện hoặc Phòng Tài nguyên để kịp thời xử lý vi phạm theo quy định”.

“Đối với trường hợp vi phạm đào bới, khai thác đất trái phép là hủy hoại đất thì chủ sử dụng đất sẽ bị thu hồi đất theo quy định Luật đất đai năm 2013. Người mang phương tiện đến đào đất, vận chuyển đất không phép thì bị xử phạt vi phạm hành chính. Để đảm bảo xử lý vi phạm hành chính, Chủ tịch xã ban hành quyết định tạm giữ phương tiện, sau khi họ nộp phạt xong thì trả lại phương tiện cho người vi phạm”, ông Công Thành giải thích.

Xe ô tô chở đất không đậy bạt, làm đất rơi vãi ra đường giao thông đi quan khi 13 và khu 14 xã Phù Ninh bẩn be bét sau những ngay mưa (Ảnh chụp ngày 08/3/2016)

Trả lời PV tới đây Phòng TN&MT có báo cáo, đề xuất với UBND huyện Phù Ninh về việc thanh kiểm tra hoạt động khai thác đất trái phép đang diễn ra tại xã Phù Ninh hay không? Ông Nguyễn Công Thành – Phó phòng TN&MT huyện nhấn mạnh: “Sau buổi làm việc hôm nay, tôi sẽ báo cáo lại với đồng chí Trưởng phòng ( Phòng TN&MT – PV) để báo cáo Chủ tịch Ủy ban huyện về việc khai thác đất trái phép tại xã Phù Ninh. Sau khi có chỉ đạo từ Chủ tịch huyện thì chúng tôi mới xuống xã kiểm tra, xử lý…có gì tôi sẽ thông tin lại với anh sau”.

Xe ô tô HOWO chở đất đầy ụ không che đậy bạt từ đi từ điểm khai thác đất trái phép tại khu 14, xã Phù Ninh, huyện Phù Ninh gây bụi bẩn khi trời nắng (Ảnh chụp ngày 02/3/2016)

Tại Quyết định số 11/2012/QĐ-UBND ngày 15/3/2012 của UBND tỉnh Phú Thọ quy định quy định rõ UBND xã có trách nhiệm: Phát hiện, ngăn chặn, xử lý hoặc đề xuất xử lý kịp thời các hoạt động trái phép về khai thác đất đắp nền công trình xây dựng hoặc san gạt mặt bằng, hạ cốt nền trên địa bàn.

Nhưng vì sao UBND xã Phù Ninh chưa kiên quyết xử lý các tổ chức, cá nhân liên quan đến việc khai thác đất trái phép trên địa bàn? Phải chăng có điều gì đó khuất tất, bất thường nên hoạt động khai thác đất trái phép mới ngang nhiên hoạt động công khai, bất chấp pháp luật?! Sự việc “chảy máu” tài nguyên đất tại xã Phù Ninh (huyện Phù Ninh – Phú Thọ) đã và đang diễn ra hàng ngày là hết sức nghiêm trọng, ai và cơ quan nào chịu trách nhiệm về vấn đề này?!

Chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin tới bạn đọc.

Minh Sơn