Cải thiện môi trường tại các thành phố ven biển Việt Nam

Theo WB, Việt Nam là một trong những nước có tốc độ đô thị hóa cao nhất khu vực. Đô thị hóa góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhưng cũng làm tăng thêm các thách thức tại các thành phố về cung ứng dịch vụ và cơ sở hạ tầng, nhất là trong lĩnh vực thoát nước, xử lý nước thải và chất thải rắn.

Nước thải và nước mưa không được xử lý, đổ thẳng vào hệ thống cống dẫn đến các con sông gần nhất. Do không được bảo dưỡng đầy đủ nên thường xảy ra hiện tượng ngập úng trong thành phố và phần lớn hệ thống cống thoát. Bên cạnh đó, các hệ thống cống thoát nước được xây dựng từ lâu, nay đến lúc phải sửa chữa.

Sông Cầu Rào ở thành phố Đồng Hới (Quảng Bình) trước và sau khi được cải tạo bởi dự án.

Hàng năm, cả nước thải ra khoảng 15 triệu tấn rác thải rắn và thường không được xử lý, đổ thẳng ra các bãi rác lộ thiên. Công tác thu gom rác thải rắn chỉ đáp ứng 70% yêu cầu tại các thành phố.

Từ tháng 12/2006, WB cấp 190 triệu USD vốn từ Hiệp hội Phát triển Quốc tế IDA và 4,6 triệu USD từ quỹ tín thác; Quỹ Môi trường toàn cầu GEF cung cấp 5 triệu USD viện trợ không hoàn lại cho dự án cải thiện vệ sinh môi trường tại 3 tỉnh: Quảng Bình, Bình Định, Khánh Hòa.

Dự án có sáu hợp phần, gồm: kiểm soát lũ lụt, thu gom nước thải, xây dựng nhà máy xử lý nước thải, quản lý chất thải rắn, tái định cư và đền bù giải phóng mặt bằng, vệ sinh trường học và tăng cường năng lực hỗ trợ thực hiện dự án.

Một nhà mày xử lý nước thải được xây dựng ở Quy Nhơn (Bình Đình) để phục vụ khu vực đô thị trung tâm.

WB ưu tiên thực hiện chương trình Thông tin – Giáo dục – Truyền thông (IEC) nhằm nâng mức lệ phí xử lý nước thải/chất thải rắn; thay đổi hành vi, khuyến khích sự tham gia của cộng đồng và thành lập các trung tâm học tập về môi trường tại các thành phố tham gia dự án. Trong khuôn khổ dự án, một nhà mày xử lý nước thải với công suất 14.000 m3/ngày được xây dựng ở Quy Nhơn (Bình Định) để phục vụ khu vực đô thị trung tâm.

Để phát triển dự án trong giai đoạn tiếp theo, các nhà tài trợ đang huy động nguồn tài trợ không hoàn lại dùng cho công tác nâng cao năng lực cho các cơ quan quản lý nhà nước cũng như nâng cao nhận thức của người dân về dự án.

Đồng thời, 3 địa phương tham gia dự án cũng tìm hiểu các nguồn tạo thu nhập mới, như: sản xuất phân bón từ rác tại (Đồng Hới), hay một đề xuất khác về tái sử dụng rác thải chuẩn bị trình lên Quỹ Bill & Melinda Gates.

Ông Nguyễn Hữu Hoài – Chủ tịch UNBD tỉnh Quảng Bình cho biết: “Dự án đã góp phần thay đổi diện mạo của TP. Đồng Hới, ghi thêm điểm cho những tiêu chí cần thiết của đô thị loại II. Đó là 75% dân số và khách du lịch được tiếp cận với dịch vụ thoát nước và xử lý nước thải. Hệ thống thoát nước sau khi được dự án lắp đặt, nạo vét, cải tạo đã đầu tư thêm cây xanh, điện chiếu sáng, hệ thống neo đậu tàu thuyền, góp phần chỉnh trang đô thị theo hướng hiện đại và thân thiện với môi trường, góp phần phát triển bền vững”.

Đỗ Hương

Ảnh: WB