Xuất khẩu gặp khó, ngành điều hạ mục điêu tăng trưởng

Xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Đan Mạch tăng trưởng mạnh

Doanh nghiệp Việt được trả lại quyền sở hữu toàn bộ 100 container hạt điều xuất khẩu

Xuất khẩu hạt điều giảm

Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) dẫn số liệu thống kê từ Tổng cục Hải quan cho biết, tháng 5/2022, xuất khẩu hạt điều của Việt Nam đạt 49,9 nghìn tấn, trị giá 304,65 triệu USD, giảm 6,4% về lượng và giảm 7,0% về trị giá so với cùng kỳ năm ngoái. Tính chung 5 tháng đầu năm 2022, xuất khẩu hạt điều của Việt Nam đạt 202,9 nghìn tấn, trị giá 1,21 tỷ USD, giảm 5,7% về lượng và giảm 5,0% về trị giá so với cùng kỳ năm 2021.

Tháng 5/2022, giá xuất khẩu bình quân hạt điều của Việt Nam đạt mức 6.105 USD/ tấn, tăng 2,4% so với tháng 4/2022, nhưng giảm 0,6% so với tháng 5/2021. Tính chung 5 tháng đầu năm 2022, giá xuất khẩu bình quân hạt điều của Việt Nam đạt mức 5.992 USD/tấn, tăng 0,8% so với cùng kỳ năm 2021.

Xuất khẩu hạt điều giảm - Ảnh minh họa.

So với cùng kỳ (tháng 5/2021), xuất khẩu hạt điều sang nhiều thị trường chủ lực giảm, ngoại trừ Anh, các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất và Ả rập Xê út. Tính chung, 5 tháng đầu năm 2022, xuất khẩu hạt điều sang nhiều thị trường chủ lực tăng so với cùng kỳ năm 2021, gồm: Hoa Kỳ, Anh, Australia, các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất, Ả rập Xê út, Italy.

Mặc dù tính đến thời điểm này, xuất khẩu điều của Việt Nam đã vượt con số 1 tỷ USD, tuy nhiên, theo nhận định của VINACAS, những diễn biến của thế giới như xung đột Nga – Ukraine, lạm phát toàn cầu sẽ ảnh hưởng đến sự tiêu thụ và xuất khẩu hạt điều của Việt Nam từ nay đến cuối năm. Đặc biệt, việc Trung Quốc vẫn duy trì chính sách “zero covid” khiến việc xuất khẩu điều của Việt Nam sang thị trường này tiếp tục gặp bất lợi.

Nhiều sức ép, doanh nghiệp ngành điều gặp khó

Theo VINACAS, 5 tháng đầu năm 2022, các doanh nghiệp ngành điều nhập khẩu khoảng 968.000 tấn điều thô từ nước ngoài với giá trị gần 1,4 tỷ USD, giảm 35,24% về lượng và giảm 37,84% về trị giá. Tuy nhiên, nếu xem xét giá nhập khẩu điều thô từ châu Phi từ đầu vụ đến nay đã tăng 15-20% so với cùng kỳ.

Theo các doanh nghiệp ngành điều, việc giá điều thô nguyên liệu tăng cao hơn 15-20% so với năm trước, cộng với chi phí xăng dầu, vận chuyển liên tục tăng trong khi giá điều nhân xuất khẩu không tăng, thậm chí giảm đã gây nhiều khó khăn cho doanh nghiệp. Thậm chí, nhiều nhà máy chế biến nhỏ đã phải tạm dừng sản xuất để "cắt lỗ", các nhà máy lớn cũng giảm công suất và chế biến cầm chừng vì càng chế biến nhiều thì càng lỗ.

Trong bối cảnh giá cước tàu biển vẫn neo ở mức cao so với trước dịch Covid-19. Trong khi đó, giá nhân xuất khẩu không tăng đồng bộ với đà tăng của điều thô, các nhà máy không thể cân đối giá thành chế biến và giá xuất khẩu. Vì vậy, các chuyên gia nhận định, số lượng nhân điều xuất khẩu dự báo sẽ giảm trong những tháng tiếp theo, có thể kéo dài đến hết năm 2022.

Ngoài vấn đề cung cầu, giá cả, vấn đề chất lượng ngành điều cũng là vấn đề. Theo VINACAS, thời gian qua do ảnh hưởng của dịch Covid-19 và tắc nghẽn logistics, thiếu container rỗng trên quy mô lớn dẫn đến tình trạng nhiều lô điều thô nhập khẩu từ châu Phi về Việt Nam bị chậm tiến độ, một số phải lưu kho thời gian dài làm giảm chất lượng, không đảm bảo chất lượng chế biến xuất khẩu. Tương tự, một số lô điều nhân chế biến cũng phải lưu kho, sử dụng chất bảo quản, chống sâu mọt đến khi xuất đi thì bị phát hiện dư lượng chất bảo quản, đã có một số lô hàng bị đối tác trả lại hoặc cảnh báo.

VINACAS khuyến cáo, các doanh nghiệp Việt Nam cần lưu ý, đảm bảo chất lượng tốt nhất, giao hàng đúng tiến độ để giữ uy tín, lòng tin của khách hàng; đồng thời tập trung nâng cao tỷ trọng sản phẩm chế biến để nâng giá trị gia tăng và thương hiệu điều Việt Nam.

Để đảm bảo đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường xuất khẩu, ông Phạm Văn Công - Chủ tịch VINACAS - đề nghị, các cơ quan chức năng hỗ trợ cập nhật và hướng dẫn thực hiện các quy định mới về kiểm soát an toàn thực phẩm của thị trường nước ngoài, đặc biệt là các thị trường Trung Quốc, EU, Hoa Kỳ…

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hỗ trợ nghiên cứu và xây dựng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật chuyên ngành cho hạt điều và các sản phẩm phụ của cây điều để có cơ sở đánh giá chất lượng. Bộ Công Thương hỗ trợ doanh nghiệp điều tham gia các chương trình xúc tiến thương mại trong và ngoài nước, tăng cường thông tin về thị trường, khách hàng, xu hướng tiêu dùng, các rủi ro thương mại cũng như cách ứng phó hiệu quả.

Năm 2022, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đặt mục tiêu cho ngành điều với kim ngạch xuất khẩu 3,8 tỷ USD. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, VINACAS cũng đã kiến nghị điều chỉnh chỉ tiêu doanh số xuất khẩu cả năm ở mức khiêm tốn 3,2 tỷ USD, giảm 400 triệu USD so với năm 2021.

Lào thúc đẩy xuất khẩu điện sang Việt Nam và Campuchia Về hợp tác với Việt Nam, hiện Lào đã ký các hợp đồng mua bán điện năng với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) tại 25 dự án với tổng công suất lắp đặt 2.180 MW.

Xuất khẩu thủy sản năm 2022 sẽ chạm ngưỡng 10 tỷ USD Ngày 22/6, tại TP.HCM, Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) tổ chức hội nghị toàn thể hội viên năm 2022.