Tư tưởng của nhân loại về quyền con người được hình thành từ bao giờ và phát triển như thế nào?
![]() |
![]() |
![]() |
Ảnh minh họa. |
Theo một số học giả, những tư tưởng về quyền con người đã xuất hiện từ thời tiền sử, thể hiện trong các luật lệ của chiến tranh. Tuy nhiên, ở trình độ phát triển của thời tiền sử, có lẽ con người mới chỉ có những ý niệm, chứ chưa thể có những tư tưởng (với ý nghĩa là những quan điểm hoặc hệ thống quan điểm rõ ràng về một sự vật, hiện tượng nhất định) về quyền con người. Bởi vậy, tư tưởng về quyền con người có thể chỉ được khởi thủy cùng với sự xuất hiện của những nền văn minh cổ đại.
Các nhà nghiên cứu thường trích dẫn những bộ luật cổ ban hành qua các thời kỳ ở nhiều quốc gia, khu vực khác nhau để phân tích sự phát triển của tư tưởng nhân quyền trong lịch sử nhân loại. Những bộ luật tiêu biểu hay được trích dẫn bao gồm Bộ luật Hammurabi (khoảng năm 1780 TCN); Bộ luật của vua Cyrus Đại đế (khoảng năm 576 - 529 TCN); Bộ luật của vua Ashoka (Ashoka's Edicts, khoảng năm 272 - 231); Hiến pháp Medina (The Constitution of Medina, do nhà tiên tri Muhammad sáng lập vào năm 622); Đại Hiến chương Magna Carta (năm 1215); Bộ luật về quyền (năm 1689) của nước Anh, Tuyên ngôn về Nhân quyền và Dân quyền (năm 1789) của nước Pháp; Tuyên ngôn Độc lập (năm 1776) và Bộ luật về các quyền (1789) của nước Mỹ... Bộ luật Hồng Đức (Quốc Triều Hình Luật, 1470-1497) của Việt Nam cũng xứng đáng được xếp vào danh sách những bộ luật cổ tiêu biểu của thế giới khi nghiên cứu về quyền con người.
Bên cạnh đó, tư tưởng về quyền con người còn được phản ánh trong các học thuyết, ấn phẩm tôn giáo, chính trị và pháp lý của nhân loại từ xưa đến nay. Những tài liệu được cho là cổ xưa nhất xét về tư tưởng quyền con người của nhân loại bao gồm: Văn tuyển Nho giáo (Luận ngữ), Kinh Vệ Đà của đạo Hin-đu, Kinh Phật của đạo Phật, Kinh Thánh của đạo Thiên chúa, Kinh Kô-ran của đạo Hồi... Ở mức độ và từ những góc độ khác nhau, các tài liệu này đã phản ánh những quan điểm có tính hệ thống của nhân loại về nhân phẩm, tự do, bình đẳng, bác ái và việc bảo vệ những giá trị đó.
Các tư tưởng, lý thuyết hiện đại về nhân quyền đã được manh nha ở châu Âu ngay từ thời kỳ Trung cổ và phát triển một cách rực rỡ trong thời kỳ Phục hưng, với những học giả vĩ đại như Thomas Hobbes (1588-1679), John Locke (1632-1704), Thomas Paine (1731-1809), Georg Wilhelm Friedrich Hegel (1770-1831), John Stuart Mill (1806-1873), Henry David Thoreau (1817-1862)... Tác phẩm của những nhà tư tưởng này đã xác định nhiều vấn đề lý luận cơ bản về quyền tự nhiên và quyền pháp lý của con người mà vẫn còn có ý nghĩa quan trọng với việc bảo vệ và thúc đẩy nhân quyền trong thời đại ngày nay. Tuy nhiên, trước hết, tư tưởng của các tác giả này đã thúc đẩy sự ra đời của những văn bản pháp luật về quyền con người ở các nước châu Âu trong thời kỳ đó, bao gồm hai bản Tuyên ngôn nổi tiếng được thông qua trong hai cuộc cách mạng ở Mỹ và Pháp vào những năm 1700 mà đã có ảnh hưởng rất to lớn đến quá trình pháp điển hóa các quyền con người không chỉ ở hai nước này mà còn trên toàn thế giới.
Từ đầu thế kỷ XIX, quyền con người dần nổi lên như một vấn đề ở tầm quốc tế và bắt đầu được đề cập trong pháp luật quốc tế, nhờ những nỗ lực của nhiều chủ thể, đặc biệt là các tổ chức như Hội Chữ thập đỏ-Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế, Hội Quốc liên và Tổ chức Lao động quốc tế. Tuy nhiên, chỉ với sự ra đời của Liên Hợp Quốc (1945), những tư tưởng về nhân quyền của nhân loại mới được thể chế hóa một cách mạnh mẽ, toàn diện và có tính hệ thống vào pháp luật và đời sống chính trị quốc tế. Cho đến thời điểm hiện nay, nhân quyền là khái niệm được đề cập, chấp nhận và cổ vũ một cách rộng khắp, thường xuyên và nồng nhiệt trong đời sống của nhân loại.
![]() Nhận thức chung cho rằng, quyền con người có những đặc trưng tính chất cơ bản sau đây: |
![]() Quyền con người có nguồn gốc tự nhiên hay do pháp luật quy định? Về vấn đề này, có hai trường phái trái ngược nhau. ... |
![]() Trước mối hiểm họa khôn lường của đại dịch COVID-19, Đảng, Nhà nước Việt Nam đang làm hết sức vì tất cả người dân. |
Tin bài liên quan
![Việt Nam và Australia cam kết thúc đẩy xã hội bao trùm, bảo đảm quyền con người](https://thoidai.com.vn/stores/news_dataimages/ly.pham/082024/03/06/2024-08-02-21-53-02-623-4805jpg20240803062147.1401740.webp?rt=20240803062438?240803063457)
Việt Nam và Australia cam kết thúc đẩy xã hội bao trùm, bảo đảm quyền con người
![Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và quan điểm toàn diện, nhất quán về quyền con người](https://thoidai.com.vn/stores/news_dataimages/2024/072024/31/05/croped/tong-bi-thu-nguyen-phu-trong-va-quan-diem-toan-dien-nhat-quan-ve-quyen-con-nguoi-20240731054313.jpg?240731055248)
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và quan điểm toàn diện, nhất quán về quyền con người
![Bình Dương chung tay, phối hợp bảo vệ, bảo đảm quyền con người](https://thoidai.com.vn/stores/news_dataimages/2024/072024/23/19/quang-canh-hoi-nghi20240723195319.jpg?rt=20240723195322?240724081018)
Bình Dương chung tay, phối hợp bảo vệ, bảo đảm quyền con người
Các tin bài khác
![Nhật Bản và Hoa Kỳ dành gần 46 tỷ đồng cải thiện bền vững an sinh trẻ em ở Quảng Ngãi](https://thoidai.com.vn/stores/news_dataimages/2024/052024/29/15/hinh2-120240529150927.jpg?rt=20240529150933?240529033423)
Nhật Bản và Hoa Kỳ dành gần 46 tỷ đồng cải thiện bền vững an sinh trẻ em ở Quảng Ngãi
![Bình Định: Hướng dẫn, tư vấn để người khuyết tật có thể sống độc lập](https://thoidai.com.vn/stores/news_dataimages/2024/042024/28/21/binh-dinh-nguoi-khuyet-tat-va-thanh-vien-gia-dinh-duoc-tap-huan-ky-nang-song-doc-lap-20240428212731.jpg?rt=20240428212734?240429070704)
Bình Định: Hướng dẫn, tư vấn để người khuyết tật có thể sống độc lập
![1.789 học sinh Hà Giang được trang bị kỹ năng bảo vệ bản thân khỏi các nguy cơ bị xâm hại](https://thoidai.com.vn/stores/news_dataimages/2024/042024/26/05/438303679-836407891860551-946615195881154808-n20240426055730.jpg?rt=20240426055733?240426064829)
1.789 học sinh Hà Giang được trang bị kỹ năng bảo vệ bản thân khỏi các nguy cơ bị xâm hại
![Cơ hội trau dồi kiến thức, kỹ năng cho nguồn nhân lực trong lĩnh vực phục hồi chức năng](https://thoidai.com.vn/stores/news_dataimages/2024/042024/15/21/du-an-hoa-nhap-nang-cao-chat-luong-cua-nhan-luc-phuc-hoi-chuc-nang-20240415211036.jpg?rt=20240415211039?240416080659)
Cơ hội trau dồi kiến thức, kỹ năng cho nguồn nhân lực trong lĩnh vực phục hồi chức năng
Đọc nhiều
![Đại biện lâm thời nước Cộng hòa Slovakia tại Việt Nam: tin tưởng quan hệ hai nước sẽ phát triển ngày càng mạnh mẽ](https://thoidai.com.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/30/21/croped/thumbnail/viet-nam-slovakia-tinh-huu-nghi-khong-khoang-cach-dia-ly-20240830211028.jpg?240830110445)
Đại biện lâm thời nước Cộng hòa Slovakia tại Việt Nam: tin tưởng quan hệ hai nước sẽ phát triển ngày càng mạnh mẽ
![Ngày hội văn hóa hữu nghị "Sắc màu ASEAN": Sôi động, hấp dẫn, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc](https://thoidai.com.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/31/00/croped/thumbnail/ngay-hoi-van-hoa-huu-nghi-sac-mau-asean-noi-hoi-tu-tinh-hoa-van-hoa-dong-nam-a-20240831001012.jpg?240831042021)
Ngày hội văn hóa hữu nghị "Sắc màu ASEAN": Sôi động, hấp dẫn, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc
![Lễ tiễn mùa đông ở Nga: Nơi băng tuyết tan chảy bởi nụ cười và tiếng hát](https://thoidai.com.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/31/09/thumbnail/screenshot-2024-08-31-08572220240831090326.png?rt=20240831090330?240831095441)
Lễ tiễn mùa đông ở Nga: Nơi băng tuyết tan chảy bởi nụ cười và tiếng hát
![Những giá trị trường tồn về đoàn kết quốc tế trong Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh](https://thoidai.com.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/30/17/thumbnail/ba-lan20240830173840.jpg?rt=20240830173841?240831081219)
Những giá trị trường tồn về đoàn kết quốc tế trong Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Bờ cõi biển đảo
Miền đất - Con người Cuộc sống vùng biên Nhịp sống biển đảo Lịch sử chủ quyền Giao lưu hữu nghị
![Các đơn vị Hải quân tăng cường công tác sẵn sàng chiến đấu dịp Quốc khánh 2/9](https://thoidai.com.vn/stores/news_dataimages/2024/092024/01/13/croped/medium/cac-don-vi-hai-quan-tang-cuong-cong-tac-san-sang-chien-dau-dip-quoc-khanh-29-20240901134239.jpg?240901023330)
Các đơn vị Hải quân tăng cường công tác sẵn sàng chiến đấu dịp Quốc khánh 2/9
![Quảng Bình: góp phần xây dựng biên giới Việt - Lào hòa bình, hữu nghị, phát triển](https://thoidai.com.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/30/16/medium/anh-4-hoi-dam-savan-120240830163236.jpg?rt=20240830163241?240830080409)
Quảng Bình: góp phần xây dựng biên giới Việt - Lào hòa bình, hữu nghị, phát triển
![Tiếp nhận 2 tàu tuần tra do Cơ quan Cảnh sát biển Hàn Quốc viện trợ](https://thoidai.com.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/30/10/medium/05-luong-tam-quang-172491550279820240830104244.jpg?rt=20240830104247?240830013228)
Tiếp nhận 2 tàu tuần tra do Cơ quan Cảnh sát biển Hàn Quốc viện trợ
Multimedia
![8 thang nam 2024 khach du lich quoc te den ha noi tang 42](https://thoidai.com.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/31/09/croped/8-thang-nam-2024-khach-du-lich-quoc-te-den-ha-noi-tang-42-20240831091908.jpg)
8 tháng năm 2024: Khách du lịch quốc tế đến Hà Nội tăng 42%
![inforgraphics ngay hoi van hoa huu nghi sac mau asean](https://thoidai.com.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/29/09/croped/inforgraphic-ngay-hoi-van-hoa-huu-nghi-sac-mau-asean-20240829090640.jpg)
[Inforgraphics] Ngày hội văn hóa hữu nghị "Sắc màu ASEAN"
![infographics cac truong hop duoc doi cap lai hoac thu hoi giay phep lai xe tu 112025](https://thoidai.com.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/25/08/croped/infographics-cac-truong-hop-duoc-doi-cap-lai-hoac-thu-hoi-giay-phep-lai-xe-tu-112025-20240825085721.jpg)
[Infographics] Các trường hợp được đổi, cấp lại hoặc thu hồi giấy phép lái xe từ 1/1/2025
![inforgraphic nhung dieu can biet ve tro cap huu tri xa hoi](https://thoidai.com.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/20/08/croped/inforgraphic-nhung-dieu-can-biet-ve-tro-cap-huu-tri-xa-hoi-20240820084201.jpg)
[Inforgraphic] Những điều cần biết về trợ cấp hưu trí xã hội
![con dao top 4 diem den hoang so tuyet dep chua duoc danh gia dung tam](https://thoidai.com.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/06/09/croped/con-dao-top-4-diem-den-hoang-so-tuyet-dep-chua-duoc-danh-gia-dung-tam-20240806094319.jpg)
Côn Đảo - Top 4 điểm đến hoang sơ, tuyệt đẹp chưa được đánh giá đúng tầm
![canh bao tinh trang mao danh ngan hang nha nuoc gui link cap nhat thong tin sinh trac hoc](https://thoidai.com.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/23/11/croped/web20240823115104.jpg)
Cảnh báo tình trạng mạo danh Ngân hàng Nhà nước gửi link cập nhật thông tin sinh trắc học
![ghi nhan dong gop cua dai su thuy dien tai viet nam cho quan he huu nghi hai nuoc](https://thoidai.com.vn/stores/news_dataimages/2024/072024/01/22/dai-su-thuy-dien-4-cover20240701220306.jpg?rt=20240701220309)
Ghi nhận đóng góp của Đại sứ Thụy Điển tại Việt Nam cho quan hệ hữu nghị hai nước
Hội cựu chiến binh phường Hóa An (Biên Hòa, Đồng Nai) ra mắt Chi hội hữu nghị Việt Nam - Campuchia
![Liên hoan Giai điệu hữu nghị tỉnh Đồng Nai năm 2024](https://thoidai.com.vn/stores/video_data/2024/062024/15/14/2499344641259529991_21.jpg)
Liên hoan Giai điệu hữu nghị tỉnh Đồng Nai năm 2024
![Cận cảnh Kia Seltos 2024 tại đại lý](https://thoidai.com.vn/stores/video_data/2024/062024/11/17/CYn_cYnh_Kia_Seltos_2024_tYi_YYi_ly_11.jpg)
Cận cảnh Kia Seltos 2024 tại đại lý
![Khởi động Giải báo chí toàn quốc về văn hóa, thể thao và du lịch lần 2](https://thoidai.com.vn/stores/video_data/2024/062024/02/17/An_RbcJLGtR8JRGRq5wdFYwKQAaaBbd4xNCyAJsHbQyMAgPrF1IiYoBP_7yl3WZ5TCRCE2tPUv1KE4QtEVdGAFXa_11.jpg)
Khởi động Giải báo chí toàn quốc về văn hóa, thể thao và du lịch lần 2
![Lộ diện kỳ thủ Việt Nam tranh chức vô địch Cờ Shogi Quốc tế 2024 tại Nhật Bản](https://thoidai.com.vn/stores/video_data/2024/062024/01/13/0601-cover20240601135416.jpg?rt=20240601135419)
Lộ diện kỳ thủ Việt Nam tranh chức vô địch Cờ Shogi Quốc tế 2024 tại Nhật Bản
![UNICEF hỗ trợ người dân Sóc Trăng có nước sạch bằng năng lượng mặt trời](https://thoidai.com.vn/stores/video_data/2024/052024/27/09/An9LNZIQG6REi_Ho-H9PQe1v24QGOdIfT-eMZyK4T1MAcXiUSZxEEYrwEUj2VRLZcG4xlQrKPGqecT7xYZWFo4bg_51.jpg)
UNICEF hỗ trợ người dân Sóc Trăng có nước sạch bằng năng lượng mặt trời
![Ông Vi Tiêu Nghị, con trai Tướng Vi Quốc Thanh - trưởng Đoàn cố vấn quân sự Trung Quốc: Để những kỷ niệm xưa tạo sinh trong hiện tại và tương lai](https://thoidai.com.vn/stores/video_data/2024/052024/23/20/05231-cover20240523201926.jpg)
Ông Vi Tiêu Nghị, con trai Tướng Vi Quốc Thanh - trưởng Đoàn cố vấn quân sự Trung Quốc: Để những kỷ niệm xưa tạo sinh trong hiện tại và tương lai
![Lão nông nhiều năm sưu tập những bức ảnh quý giá về Bác Hồ](https://thoidai.com.vn/stores/video_data/2024/052024/18/15/bac_1.jpg)
Lão nông nhiều năm sưu tập những bức ảnh quý giá về Bác Hồ
![Bác Hồ và bộ phim Những ngày tháng bên nhau](https://thoidai.com.vn/stores/video_data/2024/052024/17/15/NHYNG_NYM_THANG_BEN_NHAU_41.jpg)
Bác Hồ và bộ phim Những ngày tháng bên nhau
![Hồ Chí Minh là biểu tượng của hòa bình, độc lập và tiến bộ xã hội](https://thoidai.com.vn/stores/video_data/2024/052024/16/11/0509-cover20240516110421.jpg)
Hồ Chí Minh là biểu tượng của hòa bình, độc lập và tiến bộ xã hội
![Bộ đội hải quân giúp dân chống hạn](https://thoidai.com.vn/stores/video_data/2024/052024/02/23/thumb20240502232412.png)
Bộ đội hải quân giúp dân chống hạn
![Du học sinh Trung Quốc trải nghiệm đặc sản Hà Nội - 'cà phê trứng'](https://thoidai.com.vn/stores/video_data/2024/042024/23/09/hihi20240423091844.jpg)
Du học sinh Trung Quốc trải nghiệm đặc sản Hà Nội - 'cà phê trứng'
![Top 3 điểm đến thu hút du khách quốc tế tại Hà Nội](https://thoidai.com.vn/stores/video_data/2024/042024/22/23/top-3-diem-den-cover20240422232649.jpg)
Top 3 điểm đến thu hút du khách quốc tế tại Hà Nội
![Sản phẩm Làng nghề Dệt Thổ cẩm Xí Thoại, xã Xuân Lãnh, huyện Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên.](https://thoidai.com.vn/stores/video_data/2024/042024/21/13/English_below_YYA_THY_CYM_XI_THOYI_TYI_VYI_-TRAI_TIM_CYA_CY_NYYC-_LYn_YYu_tien_nhYng_sYn_phYm_thY_cYm_cYa_lang_nghY_truyYn_thYng_Xi_ThoYi_huyYn_YYng_Xuan_tYnh_Phu_Yen_Ya_tYi_vYi_thY_Yo_Ha_NYi_trong__21.jpg)
Sản phẩm Làng nghề Dệt Thổ cẩm Xí Thoại, xã Xuân Lãnh, huyện Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên.
![Thời tiết hôm nay (29/8): Bắc Bộ và Trung Bộ nắng nóng trên diện rộng](https://thoidai.com.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/29/05/croped/thumbnail/thoi-tiet-hom-nay-298-bac-bo-va-trung-bo-nang-nong-tren-dien-rong-20240829054020.jpg?240829062824)
Thời tiết hôm nay (29/8): Bắc Bộ và Trung Bộ nắng nóng trên diện rộng
![Thời tiết hôm nay (25/8): Nhiều khu vực trên cả nước có mưa dông](https://thoidai.com.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/25/05/croped/thumbnail/thoi-tiet-hom-nay-258-nhieu-khu-vuc-tren-ca-nuoc-co-mua-dong-20240825055810.jpg?240825062720)
Thời tiết hôm nay (25/8): Nhiều khu vực trên cả nước có mưa dông
![Hướng dẫn thực hiện Quy định chống phá rừng (EUDR) của EU](https://thoidai.com.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/24/14/thumbnail/pha-rung20240824143910.jpg?rt=20240824143912?240824113742)
Hướng dẫn thực hiện Quy định chống phá rừng (EUDR) của EU
![Nhiều hoạt động đặc sắc tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam dịp nghỉ lễ 2/9](https://thoidai.com.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/24/08/thumbnail/449075810-450657980934330-4423434760395529635-n20240824084530.jpg?rt=20240824084534?240824085439)
Nhiều hoạt động đặc sắc tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam dịp nghỉ lễ 2/9
![Chính sách mới có hiệu lực từ giữa tháng 8/2024](https://thoidai.com.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/21/07/thumbnail/chinh-sach-co-hieu-luc-thang-8-2023-121820240821075400.jpg?rt=20240821075403?240821080900)
Chính sách mới có hiệu lực từ giữa tháng 8/2024
![Thời tiết hôm nay (21/8): Vùng núi và trung du Bắc Bộ có mưa vừa, mưa to và dông](https://thoidai.com.vn/stores/news_dataimages/2024/082024/21/06/thumbnail/anh-mua-ha-noi-dep-2020240821060253.jpg?rt=20240821060256?240821064541)