Trang chủ Nhân quyền - Góc nhìn thời đại Cẩm nang

00:00 | 08/05/2020 GMT+7

Quyền con người có nguồn gốc tự nhiên hay do pháp luật quy định?

Hải Phong

Theo dõi thoidai.com.vn trên

Quyền con người có nguồn gốc tự nhiên hay do pháp luật quy định? Về vấn đề này, có hai trường phái trái ngược nhau.

Giá trị cao nhất của nhân quyền chính là bảo vệ sinh mạng của người dân

Tôn trọng, bảo vệ và thúc đẩy quyền con người là chủ trương nhất quán của Việt Nam

Thomas Hobbes (1588-1679) - tác giả tiêu biểu theo học thuyết về quyền tự nhiên.

Những người theo học thuyết về quyền tự nhiên (natural rights) - mà tiêu biểu là các tác giả như Zeno (333-264 TCN), Thomas Hobbes (1588-1679), John Locke (1632-1704), Thomas Paine (1731-1809)... cho rằng nhân quyền là những gì bẩm sinh, vốn có mà mọi cá nhân sinh ra đều được hưởng, chỉ đơn giản bởi họ là thành viên của gia đình nhân loại. Do đó, các quyền con người không phụ thuộc vào phong tục, tập quán, truyền thống văn hóa hay ý chí của bất cứ cá nhân, giai cấp, tầng lớp, tổ chức, cộng đồng hay nhà nước nào và không một chủ thể nào, kể cả các nhà nước, có thể ban phát hay tước bỏ các quyền con người.

Ngược lại, những người theo học thuyết về các quyền pháp lý (legal rights) - mà tiêu biểu là các tác giả như Edmund Burke (1729-1797), Jeremy Bentham (1748-1832)... cho rằng các quyền con người không phải là những gì bẩm sinh, vốn có một cách tự nhiên mà phải do các nhà nước quy định trong pháp luật. Như vậy, theo học thuyết này, phạm vi, giới hạn và ở góc độ nhất định, cả thời hạn hiệu lực của các quyền con người phụ thuộc vào ý chí của tầng lớp thống trị và những yếu tố như phong tục, tập quán, truyền thống văn hóa... của từng xã hội.

Cho đến nay, cuộc tranh luận về tính đúng đắn của hai học thuyết kể trên vẫn còn tiếp tục. Việc phân định tính chất đúng, sai, hợp lý và không hợp lý của hai học thuyết này là không đơn giản do chúng liên quan đến một phạm vi rộng lớn các vấn đề triết học, chính trị, xã hội, đạo đức, pháp lý...

Mặc dù vậy, dường như quan điểm cực đoan phủ nhận hoàn toàn bất cứ học thuyết nào đều không phù hợp, bởi lẽ trong khi về hình thức, hầu hết các văn kiện pháp luật của các quốc gia đều thể hiện các quyền con người là các quyền pháp lý, thì trong Tuyên ngôn toàn thế giới về nhân quyền năm 1948, một số văn kiện pháp luật và văn kiện chính trị pháp lý ở một số quốc gia, nhân quyền được khẳng định một cách rõ ràng là các quyền tự nhiên, vốn có và không thể chuyển nhượng được của các cá nhân.

Giáo sư gốc Việt 31 tuổi Đặng Đức Huy muốn bảo vệ sức khỏe con người từ nghiên cứu môi trường

Quy định của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, chống chạy chức, chạy quyền

Việt Nam coi trọng việc thúc đẩy và bảo vệ quyền con người

Hải Phong

Nguồn:

Tags:

Quyền con người Nguồn gốc của quyền con người

Tin bài liên quan

Hoàn thiện hệ sinh thái truyền thông về quyền con người

10:00 | 11/01/2026 Chuyên đề 125

Thực hiện Đề án truyền thông về quyền con người giai đoạn 2023–2028 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1079/QĐ-TTg ngày 14/09/2022, Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh xây dựng và hoàn thiện hệ sinh thái truyền thông về quyền con người nhằm nâng cao nhận thức xã hội và giới thiệu quan điểm, chủ trương, thành tựu bảo đảm quyền con người tới người dân trong nước và bạn bè quốc tế.

Việt Nam chủ động tham gia định hình chuẩn mực quyền con người mới tại Liên hợp quốc

15:53 | 19/12/2025 Nhân quyền - Góc nhìn thời đại 125

Ngày 19/12 tại Hà Nội, Văn phòng Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo Nhân quyền (Cục Đối ngoại, Bộ Công an) phối hợp Vụ các tổ chức quốc tế, Bộ Ngoại giao tổ chức Hội thảo khoa học "Định hình tiêu chuẩn quyền con người mới tại Liên hợp quốc và hàm ý chính sách cho Việt Nam".

Đưa giáo dục quyền con người vào hệ thống giáo dục quốc dân

08:39 | 18/11/2025 Nhân quyền - Góc nhìn thời đại 125

Ngày 17/11, tại Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) diễn ra hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề "Định hướng nghiên cứu, giáo dục và bảo đảm, bảo vệ quyền con người trong kỷ nguyên mới của dân tộc Việt Nam". Hội thảo do Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp Bộ Công an, Thành ủy TP.HCM tổ chức.

Các tin bài khác

Nắm rõ quy định để lá phiếu hợp lệ trong ngày bầu cử 15/3

08:57 | 11/03/2026 Cẩm nang 125

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 sẽ diễn ra vào Chủ nhật, ngày 15/3/2026. Để thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ công dân, mỗi cử tri cần nắm rõ quy trình bỏ phiếu, cách ghi phiếu bầu cũng như các quy định liên quan nhằm bảo đảm lá phiếu hợp lệ và đúng quy định pháp luật.

Quỹ phòng, chống tội phạm: Mở rộng nguồn lực, siết chặt quản lý, tăng hiệu quả hỗ trợ

11:22 | 30/01/2026 Cẩm nang 125

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc đã ký ban hành Quyết định số 07/2026/QĐ-TTg ngày 27/01/2026 về việc thành lập, quản lý và sử dụng Quỹ phòng, chống tội phạm, quy định cụ thể đối tượng áp dụng, nguyên tắc quản lý - điều hành, nguồn hình thành, nội dung chi và trách nhiệm của các cơ quan liên quan trong tổ chức thực hiện.

Cần Thơ tăng cường hợp tác với huyện Cheorwon (Hàn Quốc) trong phái cử lao động thời vụ

07:20 | 28/01/2026 Cẩm nang 125

Ngày 27/1, lãnh đạo Ủy ban nhân dân TP Cần Thơ đã có buổi tiếp và làm việc với Đoàn công tác huyện Cheorwon, tỉnh Gangwon (Hàn Quốc), đồng thời chứng kiến Lễ ký kết mới Bản thỏa thuận quốc tế (MOU) về hợp tác phái cử và tiếp nhận lao động thời vụ giữa hai địa phương.

“Chiến dịch Quang Trung” - chiến thắng của ý Đảng, lòng dân

08:58 | 21/01/2026 Cẩm nang 125

Ngày 20/01, Văn phòng Chính phủ ban hành Thông báo số 36/TB-VPCP kết luận của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tại Hội nghị tổng kết “Chiến dịch Quang Trung” - chiến dịch thần tốc xây dựng lại, sửa chữa nhà ở cho các hộ dân bị thiệt hại do thiên tai, bão lũ tại miền Trung. Thực tiễn triển khai Chiến dịch đã cho thấy sức mạnh của sự chỉ đạo quyết liệt từ Trung ương, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự đồng lòng, chung sức của toàn dân, làm nên một “chiến thắng” mang đậm dấu ấn nhân văn và ý nghĩa chính trị - xã hội sâu sắc.

Xem thêm

Đọc nhiều

Đại sứ Sri Lanka làm việc tại Bắc Ninh, thúc đẩy giao lưu nhân dân và hợp tác trên nhiều lĩnh vực

04/04/2026 10:41 Hữu nghị 125

Ngày 03/4, Hội hữu nghị Việt Nam - Sri Lanka phối hợp Đại sứ quán Sri Lanka tại Việt Nam tổ chức chương trình thăm, làm việc của Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Sri Lanka tại Việt Nam Poshitha Perera tại tỉnh Bắc Ninh.

Việt Nam làm chủ nguồn cung xăng dầu, ứng phó hiệu quả biến động năng lượng toàn cầu

04/04/2026 15:38 Việt Nam hôm nay 125

Sáng 4/4, tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 3/2026, Quyền Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng khẳng định Việt Nam vẫn hoàn toàn làm chủ nguồn cung xăng dầu, bất chấp những biến động phức tạp của thị trường năng lượng thế giới.

Nguồn gốc và phong tục Tết Thanh Minh

04/04/2026 09:18 Quốc tế 125

Ngày 5/4 là Tết Thanh Minh. Thanh Minh vừa là tiết khí thứ năm trong 24 tiết khí, vừa là một trong bốn lễ hội truyền thống lớn của Trung Quốc (Tết Nguyên đán, Tết Thanh Minh, Tết Đoan Ngọ, Tết Trung thu), mang ý nghĩa kép của tiết khí tự nhiên và lễ hội văn hóa.

FAVIJA trao tặng xe lăn cho trẻ em khuyết tật phía Nam

04/04/2026 11:04 Việt kiều 125

Ngày 3/4/2026, Tổ chức Giao lưu Quốc tế Việt Nam Nhật Bản (FAVIJA) phối hợp cùng Hội Gia đình Trẻ em Bại não Việt Nam (CPFAV) khu vực miền Nam tổ chức chương trình trao tặng xe lăn miễn phí cho trẻ em và người khuyết tật có hoàn cảnh khó khăn.

Bờ cõi biển đảo

Miền đất - Con người Cuộc sống vùng biên Nhịp sống biển đảo Lịch sử chủ quyền Giao lưu hữu nghị

Điện Biên phát động trồng mới cây cà phê, mắc ca tại 42 xã, phường

1 ngày trước Bờ cõi biển đảo 125

Sáng 3/4, tỉnh Điện Biên đồng loạt phát động trồng mới cây cà phê, mắc ca tại 42 xã, phường trên toàn tỉnh, mở đầu chiến dịch mở rộng vùng cây trồng chủ lực tại khu vực miền núi, biên giới.

Tàu hộ vệ Asahi Nhật Bản thăm hữu nghị Đà Nẵng

2 ngày trước Bờ cõi biển đảo 125

Ngày 02/04, tàu hộ vệ Asahi của Lực lượng Tự vệ trên biển Nhật Bản cập cảng Tiên Sa, bắt đầu chuyến thăm hữu nghị thành phố Đà Nẵng trong thời gian 4 ngày (từ ngày 02-05/04/2026).

Giao lưu Hữu nghị Quốc phòng Biên giới Việt Nam-Trung Quốc trở thành mô hình tiêu biểu của hợp tác quốc phòng về biên giới

4 ngày trước Bờ cõi biển đảo 125

Sáng 31/3, tại Hà Nội, Bộ Quốc phòng tổ chức Hội nghị tổng kết Giao lưu Hữu nghị Quốc phòng Biên giới Việt Nam-Trung Quốc lần thứ 10, diễn ra từ ngày 18-19/3 tại tỉnh Quảng Ninh (Việt Nam) và Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc) do Bộ trưởng Quốc phòng hai nước đồng chủ trì.

Multimedia

Podcasts Video E-magazine Infographic

infographic cac moc thoi gian sau cuoc bau cu dai bieu quoc hoi khoa xvi va dai bieu hdnd cac cap

[Infographic] Các mốc thời gian sau cuộc bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp

19-03-2026 15:22 Infographic 125

Dưới đây là một số mốc thời gian qua trọng sau khi diễn ra cuộc bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

infographic bau cu quoc hoi va hdnd cach tra cuu thong tin ve nguoi ung cu tren vneid

[Infographic] Bầu cử Quốc hội và HĐND: Cách tra cứu thông tin về người ứng cử trên VNeID

09-03-2026 14:27 Infographic 125

Bộ Công an đã tích hợp tiện ích “Khu vực bỏ phiếu của cử tri” và “Danh sách người ứng cử” trên ứng dụng VNeID, giúp cử tri dễ dàng tra cứu thông tin khu vực bỏ phiếu...

infographic thu tuong chi dao 9 nhiem vu trong tam ung pho bien dong toan cau

[Infographic] Thủ tướng chỉ đạo 9 nhiệm vụ trọng tâm ứng phó biến động toàn cầu

09-03-2026 09:05 Infographic 125

Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu triển khai 9 nhiệm vụ trọng tâm để ứng phó biến động toàn cầu, giữ vững ổn định kinh tế và thúc đẩy tăng trưởng.

infographic den nam 2030 phan dau thu nhap binh quan nguoi dan nong thon tang gap 25 3 lan so voi nam 2020

[Infographic] Đến năm 2030, phấn đấu thu nhập bình quân người dân nông thôn tăng gấp 2,5-3 lần so với năm 2020

19-02-2026 12:32 Infographic 125

Quyết định số 417/QĐ-BNNMT ngày 31/1/2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I: Từ năm 2026 đến năm 2030.

infographic 4 moc thoi gian cua 4 ky nguyen quan trong trong 100 nam dang lanh dao

[Infographic] 4 mốc thời gian của 4 kỷ nguyên quan trọng trong 100 năm Đảng lãnh đạo

09-02-2026 09:53 Infographic 125

Quá trình 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam chia thành 4 mốc thời gian của 4 kỷ nguyên, tương ứng với những bước ngoặt quan trọng của cách mạng Việt Nam.

infographic 5 diem then chot co y nghia quyet dinh trong to chuc thuc hien nghi quyet dai hoi xiv cua dang

[Infographic] 5 điểm then chốt có ý nghĩa quyết định trong tổ chức thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng

08-02-2026 16:07 Infographic 125

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng là sự tổng kết sâu sắc về lý luận và thực tiễn; thể hiện ý chí, khát vọng của toàn Đảng, toàn dân quyết tâm xây dựng thành công một nước Việt Nam hoà bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội. Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã xác định những mục tiêu phát triển chiến lược của đất nước trong giai đoạn mới và đặt ra yêu cầu phải nâng cao năng lực hiện thực hóa các mục tiêu thành kết quả cụ thể, đo đếm được, người dân được thụ hưởng trực tiếp.

infographic nghi quyet so 68 nqtw tac dong sau rong toi toan bo nen kinh te