Tri ân dịch giả Lê Đức Mẫn - Người kết nối văn hóa Việt - Nga qua âm nhạc

Theo dõi thoidai.com.vn trên Theo dõi trên Google News
Ngày 10/5 tại Trường Đại học Hà Nội đã diễn ra chương trình nghệ thuật đặc biệt mang tên “Ca khúc Việt lời Nga” thu hút đông đảo giảng viên, sinh viên và cựu sinh viên Khoa Tiếng Nga nhiều thế hệ đến tham dự. Chương trình là lời tri ân sâu sắc dành cho nhà giáo - dịch giả Lê Đức Mẫn, nguyên giảng viên Khoa Tiếng Nga, người đã dành trọn tâm huyết dịch hơn 60 ca khúc Việt Nam sang tiếng Nga trong suốt hơn ba thập kỷ qua.
aa
[Ảnh] Nga duyệt binh kỷ niệm 80 năm Chiến thắng Chiến tranh Vệ quốc
Huế, Khánh Hoà tổ chức nhiều hoạt động kỷ niệm 80 năm Ngày chiến thắng phát xít
Tri ân dịch giả Lê Đức Mẫn - Người kết nối văn hóa Việt - Nga qua âm nhạc
Chương trình nghệ thuật đặc biệt mang tên “Ca khúc Việt lời Nga”. (Ảnh: Báo Nhân dân)

Sự kiện do nhóm cựu sinh viên Khoa Tiếng Nga phối hợp tổ chức nhân dịp kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Liên bang Nga (30/1/1950 - 30/1/2025), hướng tới kỷ niệm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5) và Chiến thắng phát xít trong Thế chiến II (9/5).

Tại buổi lễ, nhiều bài hát Việt Nam quen thuộc được thể hiện bằng tiếng Nga, với phần lời chuyển ngữ do dịch giả Lê Đức Mẫn thực hiện. Đó là những ca khúc gắn liền với lịch sử và tâm hồn người Việt như: Tiến về Hà Nội, Tình ca Tây Bắc, Bài ca hy vọng, Bài ca Hồ Chí Minh, Mỗi ngày tôi chọn một niềm vui, Trái đất này là của chúng mình, Nối vòng tay lớn, Xin chào Việt Nam, Tái sinh…

Dịch giả Lê Đức Mẫn sinh năm 1941 tại Duy Tiên, Hà Nam. Ông từng công tác tại Trường Đại học Hà Nội từ năm 1966 đến 2002. Với tình yêu đặc biệt dành cho ngôn ngữ, âm nhạc và văn hóa, từ những năm 1990, ông bắt đầu dịch lời các bài hát Việt sang tiếng Nga. Không chỉ đơn thuần chuyển nghĩa, ông còn cẩn trọng trong cách chọn từ, nhịp điệu để lời ca giữ nguyên sắc thái cảm xúc và hòa hợp với giai điệu gốc - công việc đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về cả ngôn ngữ lẫn âm nhạc.

Nói về các tác phẩm chuyển ngữ của nhà giáo, dịch giả Lê Đức Mẫn, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Trào, Hiệu trưởng Trường đại học Hà Nội cho rằng, để sáng tác 1 tác phẩm âm nhạc và các tình ca, người nghệ sĩ cần chất liệu sáng tác, cảm xúc, hoàn cảnh sáng tác, dẫn lối giai điệu, ca từ.

Tri ân dịch giả Lê Đức Mẫn - Người kết nối văn hóa Việt - Nga qua âm nhạc
Tuyển tập "Ca khúc Việt lời Nga" của nhà giáo, dịch giả Lê Đức Mẫn. (Ảnh: Báo Nhân dân)

“Khi chuyển dịch lời Nga cho các tác phẩm nhạc Việt, thầy Mẫn có sức mạnh của ngôn từ, sự tinh thông văn chương, ngôn ngữ Nga - Việt, có tình yêu to lớn đối với cả hai đất nước Việt Nam và Nga. Thầy có nhạc cảm, cảm xúc thật từ trái tim và tâm hồn, có sự đồng cảm, giao cảm giữa nhạc sĩ sáng tác và người chuyển ngữ, sự cảm giao của giá trị văn hóa Nga - Việt. Quan trọng hơn cả, đó là sự hòa điệu của tiếng lòng, tâm hồn của thầy Mẫn và sự thấu hiểu của sinh viên các thế hệ” - Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Trào nói.

Ông Maksim Kurilov, Bí thư thứ nhất Đại sứ quán Liên bang Nga tại Việt Nam bày tỏ sự xúc động khi được nghe các ca khúc Việt Nam vang lên bằng tiếng mẹ đẻ của mình. Ông đánh giá cao vai trò của dịch giả Lê Đức Mẫn trong việc thúc đẩy giao lưu văn hóa giữa hai dân tộc và khẳng định: “Công tác dịch thuật là cầu nối quan trọng để hai đất nước hiểu nhau hơn. Những đóng góp của ông Lê Đức Mẫn là minh chứng sống động cho sự bền chặt trong quan hệ hữu nghị Nga - Việt.”

Tri ân dịch giả Lê Đức Mẫn - Người kết nối văn hóa Việt - Nga qua âm nhạc
Ông Maksim Kurilov, Bí thư thứ nhất Đại sứ quán Liên bang Nga tại Việt Nam. (Ảnh: Báo Nhân dân)

Sinh viên Nguyễn Thị Hoài Thu (năm thứ hai, khoa Tiếng Nga) cho biết: “Những ca khúc do thầy dịch giúp chúng em thêm yêu tiếng Nga và hiểu sâu sắc hơn về văn hóa Việt Nam. Đây không chỉ là dịp để rèn luyện kỹ năng ngôn ngữ mà còn là cơ hội để gìn giữ và lan tỏa bản sắc dân tộc.”

Bên cạnh việc dịch lời ca khúc, ông Lê Đức Mẫn còn chuyển ngữ hơn 40 tác phẩm văn học Nga sang tiếng Việt, trong đó có nhiều tác phẩm kinh điển như: Anna Karenina (Tolstoi), Trường ca Ác quỷ (Mikhail Lermontov), Và nơi đây bình minh yên tĩnh (Boris Vasilyev), cùng các vở kịch, thơ và truyện ngắn của Pushkin, Dostoievsky, Griboedov…

Năm 2017, ông được Hội Nhà văn Việt Nam trao Giải thưởng Dịch thuật xuất sắc với bản dịch vở kịch thơ “Khổ vì trí tuệ” gồm hơn 5.000 câu.

Dù đã bước sang tuổi ngoài 80, dịch giả Lê Đức Mẫn vẫn miệt mài với công việc “nhả tơ” dịch thuật. Với ông, mỗi bản dịch là một tấm lụa được dệt nên bằng cảm xúc, tâm huyết và tình yêu sâu sắc với đất nước, ngôn ngữ và con người. Những đóng góp lặng lẽ nhưng bền bỉ ấy sẽ còn tiếp tục góp phần làm đẹp thêm cây cầu văn hóa Việt - Nga trong hiện tại và tương lai.

[Ảnh] Nga duyệt binh kỷ niệm 80 năm Chiến thắng Chiến tranh Vệ quốc [Ảnh] Nga duyệt binh kỷ niệm 80 năm Chiến thắng Chiến tranh Vệ quốc
Ngày 9/5, tại Quảng trường Đỏ ở thủ đô Moskva, Liên bang Nga đã tổ chức lễ duyệt binh kỷ niệm 80 năm Chiến thắng trong cuộc Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại (1945 - 2025). Đây là một trong những sự kiện trọng đại nhất trong năm của nước Nga, thể hiện lòng tri ân sâu sắc đối với các thế hệ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Huế, Khánh Hoà tổ chức nhiều hoạt động kỷ niệm 80 năm Ngày chiến thắng phát xít Huế, Khánh Hoà tổ chức nhiều hoạt động kỷ niệm 80 năm Ngày chiến thắng phát xít
Ngày 9/5, tại TP. Nha Trang, Hội hữu nghị Việt - Nga tỉnh Khánh Hòa tổ chức chương trình giao lưu kỷ niệm 80 năm Ngày Chiến thắng trong cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại của nhân dân Liên Xô (9/5/1945 – 9/5/2025). Trước đó, Huế cũng có nhiều hoạt động tương tự cùng triển lãm ảnh.
Nguyệt Anh (tổng hợp)
Nguồn:

Tin bài khác

Việt Nam - Hàn Quốc mở rộng hợp tác sản xuất và phát hành phim

Việt Nam - Hàn Quốc mở rộng hợp tác sản xuất và phát hành phim

Ngày 19/11 tại Thành phố Hồ Chí Minh, đại diện ngành điện ảnh Việt Nam và Hàn Quốc thảo luận các cơ hội hợp tác đồng đầu tư, đồng sản xuất phim, đào tạo nhân lực và mở rộng thị trường phát hành quốc tế, hướng tới phát triển công nghiệp điện ảnh hai nước.
Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Lễ chuyển giao vai trò Chủ nhà APEC 2027

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Lễ chuyển giao vai trò Chủ nhà APEC 2027

Sáng 19/11, tại thành phố Thâm Quyến, Trung Quốc, trong khuôn khổ Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC lần thứ 33, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu tại Lễ chuyển giao vai trò Chủ nhà APEC 2027. Báo Nhân Dân trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu.
Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam thăm, chúc mừng nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình

Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam thăm, chúc mừng nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình

Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài đến thăm, chúc mừng nguyên Phó Chủ tịch nước, nguyên Bộ trưởng Bộ Giáo dục Nguyễn Thị Bình, bày tỏ sự tri ân đối với những đóng góp của bà cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo nước nhà.
Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Thượng đỉnh Doanh nghiệp APEC 2026

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Thượng đỉnh Doanh nghiệp APEC 2026

Theo đặc phái viên TTXVN, trong khuôn khổ chương trình tham dự Tuần lễ Cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) 2026 tại thành phố Thâm Quyến, Trung Quốc, chiều 18/11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Hội nghị Thượng đỉnh Doanh nghiệp APEC 2026 (APEC CEO SUMMIT 2026). Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) trân trọng giới thiệu Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm:
Xem thêm

Multimedia

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Nhận lời mời của Tổng thống nước Cộng hòa Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr., Chủ tịch ASEAN năm 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam ...
[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

Giai đoạn 1996-2026, Tổ chức World Vision International (WVI) đã triển khai nhiều chương trình, dự án tại Thanh Hóa với tổng ngân sách khoảng 63,8 triệu USD, góp phần cải thiện đời sống người ...
[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

Năm 2026 đánh dấu 55 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Đan Mạch và bước phát triển mới khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, mở ...
[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

Công tác chăm sóc, hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam/dioxin đạt nhiều kết quả thiết thực trong chăm sóc sức khỏe, cải thiện nhà ở và tạo sinh kế. Nhiệm kỳ 2026-2031, các ...
[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

Ngày 18/10/2026, tại Hà Nội, dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cùng đại diện các nước thành viên Hiệp hội ...
Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Đà Nẵng vừa đón nhận sự kiện đặc biệt quan trọng với tương lai là Quy hoạch chung đến năm 2050 tầm nhìn 2075 của thành phố đã được Thủ tướng Chính phủ ký ban ...
Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Hơn 11.000 lượt học sinh, sinh viên được tiếp cận giáo dục khí hậu, 44.440 cây tràm được trồng trên diện tích 10 ha rừng tại Vườn Quốc gia Bến En là những kết quả ...
Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Giúp các em học sinh chủ động bước vào sân chơi, kết nối với bạn bè và cởi mở hơn với thầy cô, mô hình “Không gian thể thao tăng cường sức khỏe tâm thần” ...
Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Phụ nữ biết xây dựng kênh, mạng xã hội quảng bá văn hóa quê hương; phụ nữ trở thành những tiểu thương có thu nhập ổn định với hàng chục triệu đồng; phụ nữ tham ...
Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tận dụng tối đa phụ phẩm nông nghiệp địa phương, dùng nước thải biogas để bón cây trồng, giảm thiểu khai thác củi rừng… Đó là những giá trị thiết thực từ dự án "Chăm ...
[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

Từ khoản vốn vay sinh kế, học bổng đến cơ hội biểu diễn nghệ thuật, những hỗ trợ thiết thực đang giúp nhiều nạn nhân chất độc da cam từng bước tự lập, phát huy ...
[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

World Vision International tại Việt Nam vừa phối hợp Hội Chữ thập đỏ tỉnh Điện Biên và chính quyền địa phương hỗ trợ khẩn cấp 441 triệu đồng cho 102 hộ gia đình bị ảnh ...
[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

Đó là nhận định của Ngài Rogelio Polanco Fuentes, Đại sứ Cuba tại Việt Nam về quan hệ nhân dân Việt Nam - Cuba.
[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

Đại sứ Lào tại Việt Nam Khamphao Ernthavanh cho rằng, thế hệ trẻ và các hoạt động giao lưu văn hóa sẽ là một trong những phương tiện hữu hiệu dẫn dắt tình hữu nghị ...
[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

Chiều 27/8, sau ba ngày làm việc, sự kiện “Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam năm 2026” đã bế mạc, mở ra một chặng đường hợp tác sâu rộng hơn ...