Thái sư Lưu Cơ và công lao to lớn đối với lịch sử Việt Nam
![]() |
| Tượng đồng Thái sư Lưu Cơ thờ ở đình Đại Từ (Đại Đồng, Văn Lâm, Hưng Yên). |
Hướng tới kỷ niệm 1010 năm ngày mất của Thái sư Lưu Cơ (1013-2023), sáng 15/5, tại Hoàng thành Thăng Long (số 19C, phố Hoàng Diệu, Ba Đình, Hà Nội), Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam phối hợp với Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long Hà Nội và Hội đồng Lưu tộc Việt Nam đồng tổ chức Hội thảo khoa học "Vai trò lịch sử của Thái sư Lưu Cơ".
Tại Hội thảo, các nhà sử học đã đưa ra nhiều dẫn chứng cho thấy Thái sư Lưu Cơ là một danh nhân lịch sử, có nhiều công lao to lớn với dân tộc trải qua 3 triều đại: nhà Đinh, nhà Tiền Lê và nhà Lý.
Theo "Phả ký tông từ họ Lưu" của dòng họ Lưu, viết vào đời vua Lý Anh Tông năm 1138 (hiện lưu trữ tại đền Vạn Ngang, quận Đồ Sơn, Hải Phòng) và Ngọc phả còn lưu tại đền, đình thờ tự ngài Lưu Cơ, Thái sư Lưu Cơ sinh ngày mùng 3 tháng Giêng năm Canh Tý (940) tại trang Tri Hối (nay là thôn Tuy Hối, xã Gia Tân, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình). Ông vốn thuộc dòng họ Lưu "Yên Định xứ Hoan Châu", tức vùng đất Yên Định, nay thuộc xã Thịnh Lộc và xã Phù Lưu, huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh.
Cai quản cải tạo Đại La, dời đô về Thăng Long
Theo Đại Việt sử ký toàn thư, Thái sư Lưu Cơ (940-1013) là một trong những vị khai quốc công thần nhà Đinh, có công giúp Đinh Tiên Hoàng đánh dẹp, thống nhất đại loạn 12 sứ quân thế kỷ X trong lịch sử Việt Nam. Ông cũng là một trong tứ trụ triều đình, giúp Đinh Tiên Hoàng điều hành, quản lý, ổn định xã hội, được nhà vua tin dùng.
![]() |
| Thành Đại La – Kinh thành Thăng Long xưa. |
Theo GS TS Trương Quốc Bình - nguyên Phó Cục trưởng Cục Bảo tồn Bảo tàng, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch - cho biết, Thái sư Lưu Cơ có đóng góp to lớn trong việc cải tạo, xây dựng thành Đại La. Từ thời nhà Đinh, ông là người cai quản thành Đại La trong vòng 40 năm (971 – 1010). Ông đã tu sửa thành Đại La của An Nam đô hộ phủ thời nhà Đường trở nên một toà thành của nước Đại Cồ Việt độc lập và chuẩn bị mọi điều kiện cơ sở hạ tầng cho cuộc dời đô của nhà vua Lý Thái Tổ có thể di chuyển từ Hoa Lư ra Thăng Long trong một thời gian rất ngắn. Ông đã cải tạo An Nam đô hộ phủ (thành Đại La) theo hướng vọng về phía Bắc (hướng về thành Tràng An của nhà Đường) thành một toà thành hướng về phía Nam (hướng về thành Hoa Lư của nhà Đinh và Tiền Lê).
Không phải ngẫu nhiên mà sử sách xưa đã đề cao vai trò của Lưu Cơ: “Đinh Tiên Hoàng nhân khi nước Ngô loạn mất, bình được mười hai sứ quân, trời cho người theo, thống nhất bờ cõi, dùng Đinh Điền, Nguyễn Bặc, Lưu Cơ, Trịnh Tú làm người phù tá, sáng chế triều nghi, định lập quân đội, vua chính thống của nước Việt ta, thực bắt đầu từ đấy, kể về mặt dẹp giặc phá địch thì công to lắm!”.
Bảo tồn, phát huy giá trị di sản của Thái sư Lưu Cơ
![]() |
| Hội thảo khoa học 'Vai trò lịch sử của Thái sư Lưu Cơ'' (Ảnh:baotintuc) |
Cùng với 18 báo cáo khoa học, Hội thảo khoa học "Vai trò lịch sử của Thái sư Lưu Cơ" đã góp phần làm rõ vai trò lịch sử của ông đối với sự kiện thống nhất đất nước, những đóng góp đối với các triều đại Đinh, Tiền Lê và đầu thời Lý.
Nhận thức được những đóng góp to lớn của Thái sư Lưu Cơ cho lịch sử đất nước, nhiều nhà khoa học, sử học, chuyên gia văn hóa đã đề xuất những hành động cụ thể để tôn vinh, phát huy giá trị như: Khôi phục, tu bổ di tích liên quan đến Thái sư Lưu Cơ; tăng cường nghiên cứu, sưu tầm tư liệu lịch sử về vai trò, vị trí của Lưu Cơ đối với các triều đại Đinh, Tiền Lê, Lý; đặt tên trường, đường phố, giải thưởng...
Bà Nguyễn Thị Dơn - Phó Chủ tịch Hội Di sản văn hóa Thăng Long - Hà Nội - cho rằng những tư liệu lịch sử về Thái sư Lưu Cơ sẽ đóng góp, bổ sung cho việc trưng bày thường xuyên và trưng bày chuyên đề giai đoạn lịch sử tiền Thăng Long của Bảo tàng Hà Nội, di tích Hoàng thành Thăng Long.
"Ông cũng xứng đáng được đặt tên cho một đường phố ở Hà Nội. Điều nay nhằm nhắc nhở thế hệ sau tìm hiểu, ghi nhớ công ơn của các vị tiền bối, để các danh nhân lịch sử sống mãi trong tâm thức của đất Kinh Kỳ, kẻ Chợ, nơi hội danh tài bốn phương suốt hơn 1000 năm qua", bà Nguyễn Thị Dơn đề xuất.
GS.TSKH Vũ Minh Giang - Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo - ĐH QGHN cũng đánh giá: "Công lao, đức độ của Thái sư Lưu Cơ đã được nhân dân ở những nơi có sự hiện diện của ông hoặc biết đến ông ghi nhận qua hệ thống rất nhiều đền thờ, các gia phả, thần phả…. Với tầm vóc và công lao đóng góp của mình, Thái sư Lưu Cơ xứng đáng có vị trí được tôn vinh trong di tích Hoàng thành Thăng Long và ở Thủ đô Hà Nội…"
Tin bài liên quan
Gần 200 nghìn lượt người dự Festival Thăng Long - Hà Nội 2025
Trải nghiệm văn hóa đa dạng, độc đáo của Thái Lan ngay giữa lòng Thủ đô
[Ảnh] "Tống cựu nghênh tân" tại Hoàng thành Thăng Long
Các tin bài khác
Lần đầu tiên phở được giới thiệu trong không gian bảo tàng tại Việt Nam
Nhiều hoạt động phong phú tại Lễ hội Hoa Anh Đào xã Mường Phăng (Điện Biên)
Việt Nam đặt mục tiêu đón 25 triệu lượt khách quốc tế năm 2026
Hơn 200 tư liệu, hiện vật kể chuyện 65 năm nghĩa tình Việt Nam - Cuba
Đọc nhiều
Ấn tượng Ngày hội Bánh chưng xanh tại phường Hồng Hà
Cần Thơ: Can thiệp thành công ca tái hẹp nặng trong stent mạch vành đã đặt ở nước ngoài
Lữ đoàn 682 và Lữ đoàn 189 lan tỏa “Xuân yêu thương” dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026
Đoàn đại biểu tỉnh Champasak (Lào) thăm, chúc Tết TP Cần Thơ
Bờ cõi biển đảo
Miền đất - Con người Cuộc sống vùng biên Nhịp sống biển đảo Lịch sử chủ quyền Giao lưu hữu nghị
Lữ đoàn 682 và Lữ đoàn 189 lan tỏa “Xuân yêu thương” dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026
Tàu 17 giao lưu hữu nghị với sĩ quan, thủy thủ Malaysia
Bộ Khoa học và Công nghệ rà soát hạ tầng công nghệ chống khai thác IUU tại TP.HCM
Multimedia
[Infographic] Nghị quyết số 68-NQ/TW tác động sâu rộng tới toàn bộ nền kinh tế
[Infographic] Những Nghị quyết chiến lược đưa Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới
[Infographic] Quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam-Liên minh châu Âu
"Dân là gốc": Thước đo cao nhất của mọi quyết sách
[Infographic] Đại hội Đảng XIV: 8 nội dung xuyên suốt triển khai các quyết sách chiến lược
[Infographic] Các mốc thời gian chính trong lịch trình bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031
[Infographic] Hà Nội điều chỉnh phân luồng giao thông phục vụ Đại hội Đảng XIV
Đại sứ Lào tại Việt Nam tin tưởng Đại hội XIV sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho Việt Nam phát triển toàn diện
[Video] Đại sứ Lào tại Việt Nam tin tưởng Đại hội XIV sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho Việt Nam phát triển toàn diện
[Video] WVIV thúc đẩy nông nghiệp tái sinh, nâng cao sinh kế cộng đồng tại Thanh Hóa
[Video] Plan International và Tỉnh Đoàn Quảng Trị xây dựng lực lượng thanh niên hành động vì khí hậu
[Video] 10 sự kiện văn hóa, thể thao và du lịch tiêu biểu năm 2025
Plan International Việt Nam hỗ trợ khẩn cấp hơn 1,8 tỷ đồng cho người dân Đà Nẵng sau bão
Vietnam Happy Fest 2025: Lan tỏa những giá trị hạnh phúc giữa lòng Hà Nội
[VIDEO] Tổ chức Cứu trợ Trẻ em tiếp sức trẻ em Bắc Ninh sớm quay về nhịp sống sau thiên tai
[Video] World Vision hỗ trợ hơn 1.100 người dân Quảng Ngãi tiếp cận nước sạch bền vững
[Video] Đồng tâm, dốc sức cứu trợ đồng bào vùng lũ
[Video] Ấn Độ tặng Giải thưởng Hòa bình Romesh Chandra cho bà Nguyễn Thị Bình
[Video] Lễ dâng y Kathina tại Đà Nẵng: Sợi dây gắn kết Phật giáo các nước châu Á
Cả nước hướng về Thái Nguyên: Chung tay giúp người dân vượt qua mưa lũ
Trailer lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ nhất
[Video] Không khí rộn ràng ngày khai giảng năm học mới trên cả nước









