Shangri-La 2026: Chuyên gia quốc tế đánh giá cao thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Đề cao vai trò của luật lệ và phát triển con người

Theo VOV, bên lề hội nghị, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng Australia Richard Marles nhận định, bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mang nhiều thông điệp và rất có ý nghĩa. Ông đặc biệt ghi nhận điểm nhấn trong bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước về tầm quan trọng của các quy tắc đối với đất nước mình và điều đó rất phù hợp với cách Australia nhìn nhận tầm quan trọng của các quy tắc chung.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23. (Ảnh: Bộ Ngoại giao)

"Theo nghĩa đó, chúng tôi cảm thấy rằng, đang có một sự gắn kết chiến lược ngày càng tăng giữa Australia và Việt Nam. Tôi đã có cuộc gặp song phương với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam, Đại tướng Phan Văn Giang - người đồng cấp, tôi đã có cơ hội gặp gỡ và làm việc nhiều lần. Australia có một mối quan hệ hợp tác quốc phòng ngày càng phát triển với Việt Nam - điều mà chúng tôi vô cùng trân trọng", Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng Australia Richard Marles nói.

Ông Richard Marles cũng đánh giá cao nội dung trong bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về tầm quan trọng của phát triển con người trên khía cạnh an ninh.

"Chúng tôi nhận thấy rõ điều này, chẳng hạn như ở các quốc đảo Thái Bình Dương, vốn nằm trong số những quốc gia kém phát triển nhất thế giới, an ninh gắn liền chặt chẽ với sự phát triển; nơi nào có sự thịnh vượng, nơi nào có sự phát triển con người thì bản thân điều đó là một yếu tố đóng góp vào sự ổn định và hòa bình. Khi tất cả những điều đó bị đặt dấu hỏi, đó là lúc bạn gặp phải sự biến động và bất ổn. Và tôi nghĩ, những đánh giá của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về điều đó thực sự quan trọng. Và điều đó hoàn toàn đúng!

Đó là một lời nhắc nhở rằng, khi chúng ta tìm cách xây dựng một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương hòa bình và ổn định, chúng ta cũng cần phải xây dựng một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương thịnh vượng. Sự thịnh vượng cơ bản của con người là yếu tố đóng góp nền tảng cho an ninh con người cũng như an ninh và hòa bình quốc tế. Và tôi nghĩ đó là một thông điệp thực sự quan trọng tại Đối thoại Shangri-La năm nay!", ông Richard Marles nói.

Tiếng nói cân bằng của các nước nhỏ và tầm trung

TTXVN dẫn lời PGS.TS. Neak Chandarith - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quốc tế và Chính sách công (IISPP), Đại học Hoàng gia Phnom Penh (RUPP), đánh giá bài phát biểu dẫn đề của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có chiều sâu, thực tiễn, mang tính chiến lược và có tầm nhìn dài hạn cho khu vực.

Phó giáo sư, Tiến sĩ Neak Chandarith - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quốc tế và Hành chính công, Đại học Hoàng gia Phnom Penh. (Ảnh: TTXVN)

Ông nhấn mạnh ý nghĩa quan trọng của việc đây là lần đầu tiên người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam được mời phát biểu dẫn đề tại phiên khai mạc Đối thoại Shangri-La, một diễn đàn an ninh hàng đầu ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương và trên thế giới.

Nhà nghiên cứu người Campuchia nhận định điều khiến bài phát biểu được đánh giá cao chính là lập trường của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trên danh nghĩa đại diện cho các nước nhỏ và các quốc gia tầm trung khác. Theo ông, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ hiểu rõ về các thách thức toàn cầu, mà còn đưa ra một tiếng nói cân bằng, bảo vệ chủ quyền và quyền bình đẳng của các nước nhỏ và vừa giữa một thế giới đầy bất ổn, loạn lạc.

Người đứng đầu Viện Nghiên cứu Quốc tế và Chính sách công thuộc RUPP dẫn phát biểu của nhà lãnh đạo Việt Nam, nhấn mạnh trong môi trường cạnh tranh gay gắt giữa các cường quốc hiện nay, việc luật pháp quốc tế bị suy giảm sức ràng buộc, với các nguyên tắc bị diễn giải theo hướng áp đặt chủ quan, được thực thi không nhất quán hoặc được tiến hành theo hướng ưu tiên sử dụng sức mạnh đang đe dọa nghiêm trọng an ninh chung của thế giới.

Theo ông, môi trường này gây áp lực và khiến các nước nhỏ như Campuchia và các quốc gia tầm trung khác dễ bị tổn thương trước các áp lực về kinh tế, công nghệ và an ninh.

Trong bối cảnh đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh rằng các cường quốc cần tôn trọng luật pháp quốc tế, đặc biệt là Hiến chương Liên hợp quốc và Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982.

Việc điều hướng cạnh tranh trong khuôn khổ pháp lý và có thể dự báo được được xem là công cụ bảo vệ hữu hiệu đối với các nước nhỏ, nhằm bảo đảm lợi ích và chủ quyền được bảo vệ bình đẳng.

Chuyên gia người Campuchia nhận định, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không nhìn thế giới theo quan điểm vị kỷ mà hiểu rằng không thể loại bỏ hoàn toàn cạnh tranh, bởi vì cạnh tranh là một hiện thực tất yếu trong quan hệ quốc tế.

Trong bối cảnh đó, lập trường của Việt Nam tập trung vào “quản lý cạnh tranh có trách nhiệm và phòng ngừa rủi ro từ sớm, từ xa”, đề xuất thiết lập các cơ chế hành động cụ thể như hệ thống cảnh báo sớm, đường dây nóng khẩn cấp và quy trình quản lý sự cố. Lập trường mang tính nguyên tắc này được thể hiện rõ ràng trong vấn đề liên quan Biển Đông.

Theo học giả Campuchia, liên quan vấn đề Biển Đông, Việt Nam kiên định giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình dựa trên luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS năm 1982, tôn trọng quyền hợp pháp của các quốc gia khác, trong mối quan hệ với việc bảo vệ quyền tự vệ chính đáng của mình.

Liên hệ lập trường của Việt Nam với vấn đề khu vực, PGS.TS. Neak Chandarith cho rằng đối với các quốc gia nhỏ như Campuchia, cách tiếp cận mang tính thực tiễn của Việt Nam trong việc thúc đẩy lòng tin là chương trình nghị sự đúng đắn, giúp ngăn chặn nguy cơ những hiểu lầm nhỏ leo thang thành xung đột trên diện rộng.

Khẳng định vị thế và đường lối đối ngoại của Việt Nam

GS. Carl Thayer, thuộc Học viện Quốc phòng Australia, Đại học New South Wales, đánh giá Việt Nam đang phát huy hiệu quả chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa và đa dạng hóa, qua đó nâng cao vị thế quốc tế, mở rộng mạng lưới đối tác chiến lược.

GS. Carl Thayer, thuộc Học viện Quốc phòng Australia, Đại học New South Wales. (Ảnh: TTXVN)

“Từ lâu, thế mạnh của Việt Nam nằm ở khả năng duy trì tính tự chủ chiến lược. Việt Nam có quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện với cả 5 nước thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc. Đó là một thành tựu ngoại giao mà ít quốc gia nào có được. Đặc biệt, việc có quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện với cả Mỹ và Trung Quốc có lẽ là minh chứng nổi bật nhất cho năng lực ngoại giao của Việt Nam", ông nói.

Theo GS. Carl Thayer, bối cảnh an ninh toàn cầu bất ổn, dù đặt ra nhiều thách thức, cũng mang lại cho Việt Nam một cơ hội đáng kể. Với những trụ cột chính sách đối ngoại cơ bản là đa dạng hóa và đa phương hóa đã được thiết lập vững chắc, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tập trung trở lại vào phát triển kinh tế, quốc phòng và quan hệ đối ngoại đòi hỏi sự hợp tác quốc tế sâu rộng hơn để hiện thực hóa mục tiêu phát triển nền kinh tế độc lập và tự chủ.

Bên cạnh đó, những biến động và bất ổn của trật tự thế giới hiện nay càng củng cố nhu cầu đẩy mạnh hội nhập quốc tế theo hướng sâu rộng và đa dạng hơn, nêu bật những rủi ro cấu trúc đi kèm với sự phụ thuộc quá mức vào bất kỳ một đối tác nào.

Giáo sư Carl Thayer nhấn mạnh khi tầm ảnh hưởng kinh tế tăng lên, Việt Nam đã củng cố lập trường bảo vệ luật pháp quốc tế và niềm tin cơ bản vào sự bình đẳng chủ quyền của các quốc gia. Những giá trị này được chia sẻ rộng rãi trong khu vực và được thể hiện trong Tầm nhìn về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương (AOIP) của Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).

Trên cương vị của mình, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chủ động chuyển những nguyên tắc chung này thành các mối quan hệ đối tác cụ thể, đồng thời giám sát việc thiết lập hoặc nâng cấp các mối quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện mới, bao gồm với Malaysia, New Zealand, Indonesia, Singapore, Thái Lan, Anh và Liên minh châu Âu (EU) - tất cả đều ủng hộ các nguyên tắc của Tầm nhìn ASEAN về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương cũng như các khuôn khổ tương đồng.

Giáo sư Carl Thayer khẳng định Việt Nam có cơ hội củng cố hơn nữa vị thế lãnh đạo của mình trong ASEAN, hợp tác với các đối tác và chứng minh rằng quốc gia này đang và sẽ tiếp tục là “một người bạn, một đối tác đáng tin cậy và một thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế”.

Toàn văn bài phát biểu dẫn đề của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23

Lễ đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân thăm cấp Nhà nước tới Cộng hòa Singapore