Sài Gòn Children’s Charity: Xây ngôi trường mơ ước tại Quảng Trị

Đoàn chụp ảnh lưu niệm với học trò điểm trường mầm non Tà Ri 2, xã Húc, huyện Hướng Hóa, Quảng Trị

Tâm nguyện của những cựu binh Mỹ

Tôi theo chân anh Nguyễn Hoàng Phương, Quản lý chương trình Xây dựng trường học và Môi trường học đường của SCC cùng các thành viên trong đoàn vừa từ TP. Hồ Chí Minh ra khảo sát một số điểm trường tạm bợ, xuống cấp cần hỗ trợ tại tỉnh Quảng Trị vào những ngày cuối năm. Đợt này đoàn cũng đi thăm lại một số điểm trường đã được hỗ trợ xây dựng tại huyện Hướng Hóa và Đakrông (Quảng Trị). Anh Phương cho hay, thật ra chương trình từ khi đi vào hoạt động chỉ hỗ trợ xây dựng trường học tại khu vực miền Nam. Tuy nhiên, thông qua ý nguyện và sự tài trợ của một số cựu chiến binh Mỹ từng tham chiến tại chiến trường Quảng Trị, SCC đã tiến hành khảo sát và xây dựng các phòng học, điểm trường lẻ cấp tiểu học và mầm non tại 2 huyện miền núi Quảng Trị là Hướng Hóa và Đakrông bắt đầu từ năm học 2013-2014.

Điểm trường mầm non Húc Ván, xã Húc mới đưa vào sử dụng vào tháng 6/2017

Lần trở lại Quảng Trị này trong đoàn có cả George Barczay và Judd Kinne- là hai cựu binh Mỹ từng tham chiến tại chiến trường Khe Sanh vào thời điểm ác liệt nhất, năm 1967. Không muốn nhắc nhiều về quá khứ, hai cựu binh giục đoàn trở lại thăm những ngôi trường mà các ông từng trực tiếp khảo sát và tài trợ xây dựng cách nay gần 4 năm. Đó là hai điểm trường đầu tiên gồm Tà Ri 2 (xã Húc) và Tà Rụi (xã Hướng Lộc), huyện Hướng Hóa. Trên đường đi, hai cựu binh kể về hành trình trở lại Quảng Trị mang theo ước nguyện “phải làm một điều gì đó” cho mảnh đất này. Lần đầu trở lại thăm nơi mình từng tham chiến ở Khe Sanh vào năm 2014, chứng kiến lũ trẻ nhọc nhằn học tạm bợ trong những lớp học tre nứa, hai ông đã nảy ra ý nguyện phải xây dựng những ngôi trường. Về nước, hai ông ra sức vận động, tìm kiếm nguồn tài trợ và cuối cùng cũng đã tài trợ số tiền ban đầu khoảng 700 triệu đồng để xây 2 điểm trường đầu tiên cho các em học sinh ở Tà Ri 2 và Tà Rụi. Những tưởng chỉ có hai điểm trường này là kết thúc, nhưng hành trình “xây trường học cho trẻ vùng cao Quảng Trị” lại tiếp tục mạnh mẽ hơn.

Judd Kinne kể, cũng vào thời điểm trên thì chiếc máy ảnh Leica M3D mà ông được cựu phóng viên chiến trường David Douglas Duncan (người Mỹ, sinh năm 1916) tặng đã được bán đấu giá gần 2 triệu USD. David Douglas Duncan là phóng viên của tạp chí LIFE- một trong những phóng viên chiến trường nổi tiếng nhất thế kỷ 20 - từng có mặt tại hầu khắp các điểm nóng chiến sự trên thế giới như: Chiến dịch Thái Bình Dương, Thế chiến II, chiến tranh Hàn Quốc, Châu Phi… Ông đồng thời cũng là người bạn thân thiết với họa sĩ lừng danh Picasso. Chiếc máy ảnh Leica M3D được David Douglas Duncan sử dụng trong chiến tranh Việt Nam vào các năm 1953, 1967, 1968 và đã ghi lại được những bức ảnh mang tính biểu tượng của chiến tranh Việt Nam. Nhiều bức ảnh chụp tại Khe Sanh năm 1968 của ông giúp cho công chúng Mỹ thấy rõ sự kinh hoàng, tuyệt vọng của lính thủy đánh bộ Mỹ tại chiến trường Việt Nam. Từ số tiền bán đấu giá được của chiếc máy ảnh lịch sử, thông qua SCC, Judd Kinne đã trích một phần để tiếp tục tài trợ xây dựng những ngôi trường cho trẻ em vùng cao Quảng Trị. “Chúng tôi cảm thấy nhẹ lòng và như bù đắp được điều gì đó cho mảnh đất này khi xây dựng nên những ngôi trường cho trẻ em. Ngoài ý nghĩa đó thì những ngôi trường này còn để tưởng nhớ đến David Douglas Duncan, cựu phóng viên chiến trường đã ghi lại những bức ảnh lịch sử phản ánh hiện thực kinh hoàng của cuộc chiến tranh tại Việt Nam, giúp công chúng Mỹ hiểu rõ về một cuộc chiến phi nghĩa, đầy đau thương cho cả hai phía và bùng lên ngọn lửa phản chiến ngay trong lòng nước Mỹ sau đó lan ra nhiều nước”, Judd trải lòng.

“Từ 2 điểm trường đầu tiên ấy, từ nguồn kinh phí Judd Kinne tiếp tục tài trợ, đến nay chúng tôi đã hoàn thành xây dựng và bàn giao được 9 điểm trường với tổng số 17 phòng học (Hướng Hóa 7 điểm trường, Đakrông 2 điểm trường) tại Quảng Trị. Tổng giá trị các điểm trường đã được xây dựng là trên 8,5 tỷ đồng. Hiện chúng tôi đang tiếp tục khảo sát và chuẩn bị hỗ trợ xây mới một số điểm trường đã bị xuống cấp, hư hỏng nặng tại huyện Hướng Hóa và Hải Lăng”, anh Phương chia sẻ. Không chỉ xây dựng các điểm trường tiểu học, mầm non mà SCC còn hỗ trợ thiết lập các hạng mục khác như khu vực sân chơi, hàng rào, nhà kho, công trình nhà vệ sinh, đồ nội thất và đồ chơi ngoài trời để lớp học trở nên hấp dẫn hơn nhằm phục vụ cho giáo viên và các em học sinh.

Niềm vui của cô trò miền sơn cước

Niềm vui của cô trò điểm trường Tà Rụi, xã Hướng Lộc, huyện Hướng Hóa

Hôm đoàn chúng tôi ghé thăm các điểm trường, hầu hết cô trò nơi đây đều vẫn nhận ra các thành viên, đặc biệt là George Barczay và Judd Kinne. Thăm thú các điểm trường, hai cựu binh trầm trồ mãn nguyện vì giờ đây ngôi trường đã trở nên sinh động dưới bàn tay trang trí của các cô giáo. Các cựu binh và đoàn ân cần hỏi han rồi phân phát kẹo bánh, sữa cho từng cháu. Sau đó tất cả mọi người cùng chụp những bức ảnh kỷ niệm với cô trò… Tự tay trao tặng cuốn sách ảnh mình đã từng ghi lại vào ngày khánh thành trường mấy năm trước cho các cô giáo ở điểm trường Tà Ri 2 và Tà Rụi, Judd Kinne nói rằng: “Đó là món quà nhỏ tặng các cô giáo. Tôi đã giữ gìn rất kỹ những bức ảnh này và cố gắng in ra một cách đẹp nhất. Mong các cô hài lòng nhận món quà nhỏ này và tiếp tục vượt khó gắn bó với sứ mệnh ươm mầm mơ ước cho bọn trẻ. Thật tình chúng tôi vô cùng cảm kích với tấm lòng của các cô giáo”. Các cô giáo mầm non cùng nhau lật từng bức ảnh sinh động mà mình là nhân vật chính được ghi lại, được mang trở lại từ bên kia bán cầu với tất cả niềm xúc động lớn. “Không ngờ các ông ấy lại chu đáo như thế. Đã tài trợ xây trường cho các em còn trở lại thăm tặng quà, tặng sách ảnh và còn nhớ đến chúng tôi dù đã không gặp nhiều năm. Không có hạnh phúc nào bằng khi nhận được sự quan tâm và những tấm lòng đầy ấm áp như thế”, cô Nguyễn Thị Năm, phó Hiệu trường Trường Mầm non Hướng Lộc nói trong niềm vui.

Không còn cảnh cô trò chen chúc trong những phòng học tạm bợ “mùa hè nóng bức, mùa đông lạnh giá”, điểm trường Húc Ván (xã Húc) mới hoàn thành đưa vào sử dụng vào tháng 6/2017 đã khiến cô trò và người dân nơi đây hết sức vui mừng. Ngôi trường khang trang được xây dựng trên một đồi cao thoáng đãng, sạch đẹp bây giờ là nơi học của 44 cháu từ 3-5 tuổi. Cô Lê Thị Lan Hương, giáo viên điểm trường Mầm non Húc Ván tâm sự chân tình: “7 năm gắn bó với vùng đất khó khăn này, thật tình là mình chưa bao giờ được dạy trong ngôi trường đẹp, kiên cố như thế này. Có được ngôi trường khang trang, các cháu có điều kiện tốt hơn để học tập và phát triển, cô giáo chúng tôi cũng đỡ vất vả hơn nhiều lắm. Đây đúng là ngôi trường mà tất cả chúng tôi hằng mong ước!”.

Theo ông Nguyễn Văn Đức, Trưởng Phòng GD&ĐT huyện Hướng Hóa, hiện nay toàn huyện còn khoảng 47 phòng học tiểu học và mầm non tạm bợ hoặc phải mượn nhà dân để dạy học, cần sớm được đầu tư. “Ngành giáo dục và địa phương đều đánh giá cao và cảm kích tấm lòng của các cựu binh Mỹ, của SCC đã giúp địa phương xây dựng nhiều điểm trường kiên cố, khang trang. Điều này đã giúp cải thiện cơ sở vật chất cũng như nâng cao chất lượng giáo dục của vùng khó huyện Hướng Hóa. Mong thời gian tới SCC tiếp tục quan tâm đầu tư xây dựng thêm nhiều điểm trường nữa tại huyện để giúp cô trò nơi đây có điều kiện học tập tốt hơn”, ông Đức nói.

Lê Đức Việt