Quan hệ Việt Nam - Australia: Nửa thế kỷ tràn đầy động lực

Chuyên gia đánh giá quan hệ Việt Nam - Australia đang ở thời điểm tốt đẹp nhất

“Giới trẻ đóng góp quan trọng trong phát triển quan hệ Việt Nam – Australia”

Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn hội đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Australia Penny Wong tại Hà Nội ngày 27/6/2022. (Ảnh: Nguyễn Hồng)

Là nước phương Tây đầu tiên thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam sau khi Hiệp định Paris được ký kết, Australia đã cùng với đất nước hình chữ S trải qua một hành trình đáng tự hào. Nửa thế kỷ trôi qua, hai nước đã rút ngắn khoảng cách khá xa ban đầu, bỏ qua những nghi ngại khác biệt về thể chế chính trị để xích lại gần hơn, trở thành những đối tác trọng yếu của nhau.

Chặng đường nhiều thành tựu

Khẳng định vị trí quan trọng của Việt Nam trong chính sách đối ngoại của Australia, Đại sứ Australia tại Việt Nam Andrew Goledzinowski đánh giá, kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao, hai nước đã xây dựng mối quan hệ mạnh mẽ và bền bỉ với lợi ích đa dạng và ngày càng tăng. Quan hệ hai bên tiếp tục phát triển ngày càng mạnh mẽ và hiện Việt Nam được coi là một trong những đối tác song phương quan trọng nhất của Australia.

Nhìn lại chặng đường 50 năm qua, Đại sứ Việt Nam tại Australia Nguyễn Tất Thành đánh giá, hợp tác chính trị là hợp tác nổi bật nhất với sự phát triển vượt bậc, đồng thời Australia hỗ trợ Việt Nam hiệu quả xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển y tế và giáo dục. Kể từ khi hai nước xây dựng quan hệ Đối tác chiến lược năm 2018, quan hệ hợp tác chuyển sang giai đoạn mới toàn diện và thực chất hơn, đạt một số thành tựu nổi bật trong những năm gần đây.

Quan hệ chính trị phát triển về chất trên các kênh Đảng, Nhà nước, Chính phủ và Quốc hội qua các chuyến thăm, tiếp xúc, trao đổi đoàn song phương. Điểm nhấn trong năm 2022 là các chuyến thăm Australia của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, Trưởng ban Nội chính Trung ương Phan Đình Trạc mở rộng hợp tác kênh đảng và kênh nghị viện. Cùng với đó, các cuộc tiếp xúc với Thủ tướng Anthony Albanese của nguyên Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc bên lề Hội nghị cấp cao APEC và của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính bên lề Hội nghị cấp cao ASEAN giúp củng cố vững chắc lòng tin chiến lược giữa hai nước.

Mặc dù còn bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, trong năm 2022, hai bên đã trao đổi 50 đoàn các cấp, triển khai một số cơ chế hợp tác song phương then chốt như Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao, đối thoại Bộ trưởng Quốc phòng lần đầu tiên, tham vấn hợp tác quốc phòng, đối thoại kênh 1,5 và đối thoại biển, tham vấn lãnh sự… Hợp tác trong các lĩnh vực chống khủng bố, an ninh, an toàn hàng hải, an ninh mạng cũng được quan tâm.

Quan hệ kinh tế-thương mại phát triển ấn tượng trên cơ sở ưu tiên tám lĩnh vực hợp tác theo Chiến lược tăng cường hợp tác kinh tế (EEES) do Thủ tướng hai nước công bố tháng 11/2021.

Trong hai năm dịch bệnh khó khăn, Australia hỗ trợ Việt Nam 26,4 triệu liều vaccine Covid-19, trong khi quốc gia Đông Nam Á cũng trao tặng xứ sở chuột túi số vật tư y tế trị giá 50.000 USD.

Australia là một trong những đối tác song phương cung cấp ODA không hoàn lại lớn nhất cho Việt Nam. Mới đây, Quốc hội Australia quyết định tăng ODA thêm 18% cho Việt Nam, lên mức 92,8 triệu AUD năm 2022-2023.

Hợp tác du lịch diễn ra sôi động khi các hãng hàng không hai nước khai thác đường bay thẳng với tần suất cao. Từ đầu năm 2022, Australia đã trở thành thị trường du lịch thứ sáu của Việt Nam.

Bên cạnh đó, các lĩnh vực hợp tác an ninh-quốc phòng, giáo dục-đào tạo, y tế, giao lưu nhân dân… đều đạt kết quả tích cực. Điểm mới là hợp tác khoa học - công nghệ lần đầu trở thành lĩnh vực ưu tiên, mang lại giá trị gia tăng cao với các dự án trong lĩnh vực công nghệ mới nổi, chuyển đổi số, nông nghiệp công nghệ cao….

Hợp tác giáo dục trở thành điểm sáng khi hai bên ký kết 20 văn kiện hợp tác. Hiện có khoảng 31.000 sinh viên và nghiên cứu sinh Việt Nam đang học tập tại Australia và hàng nghìn sinh viên đang theo học các chương trình giáo dục liên kết tại Việt Nam.

Năm bản lề ấp ủ nhiều kỳ vọng

Năm 2023 có ý nghĩa đặc biệt đối với Việt Nam và Australia khi hai nước kỷ niệm 50 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao (26/2/1973-26/2/2023).

Theo Đại sứ Nguyễn Tất Thành, đây là năm bản lề trong quan hệ Việt Nam-Australia, là cơ hội để tổ chức nhiều hoạt động thiết thực, có ý nghĩa góp phần tiếp nối và nâng cao hơn nữa hợp tác song phương.

Dự kiến, Đại sứ quán Việt Nam tại Australia tiếp tục phối hợp triển khai kế hoạch tuyên truyền về sự kiện, tổ chức các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao, các hoạt động trưng bày, triển lãm tại sở tại về quan hệ hai nước, hợp tác dân tộc-bản địa…; chủ trì, phối hợp trong các dự án dịch thuật, chuyển ngữ các tác phẩm văn học, phim ảnh của hai nước và tổ chức các buổi chiêu đãi nhân sự kiện.

Đồng quan điểm, Đại sứ Andrew Goledzinowski tin rằng, kỷ niệm 50 năm quan hệ ngoại giao là cột mốc quan trọng trong lịch sử quan hệ hai nước.

Các hoạt động kỷ niệm hỗ trợ nguyện vọng chung của cả hai bên là tiếp tục hợp tác, học hỏi và cùng nhau phát triển thông qua chiến dịch kéo dài suốt năm, tập trung vào tất cả các khía cạnh từ giáo dục, nông nghiệp, thương mại và đầu tư, du lịch đến hợp tác khí hậu, kỹ năng, đổi mới sáng tạo và bình đẳng.

Đại sứ quán Australia tại Việt Nam cũng “ấp ủ” một loạt hoạt động thú vị nhằm tôn vinh các nền văn hóa bản địa, tình yêu thể thao, thực phẩm, đồ uống đẳng cấp thế giới cũng như xã hội năng động, đổi mới, sáng tạo.

Nhìn về tương lai, trước tình hình thế giới và khu vực có những diễn biến nhanh, phức tạp, Đại sứ Nguyễn Tất Thành cho rằng hai nước cần liên tục rà soát nội dung hợp tác, chủ động, sáng tạo hơn để đáp ứng trông đợi của người dân hai nước.

Trên tinh thần đó, hai nước cần duy trì, củng cố khuôn khổ quan hệ hợp tác song phương ổn định, bền vững, triển khai các cơ chế hợp tác đã định hình, đồng thời đề xuất những cơ chế hợp tác mới trên tất cả các kênh, nhất là kênh đảng và nghị viện.

Đại sứ Nguyễn Tất Thành gợi ý Việt Nam cần chú trọng vào ba hướng hợp tác với Australia. Một là, xây dựng những trụ cột hợp tác mới (ngoài kinh tế, an ninh và đổi mới-sáng tạo). Hai là, đầu tư cần phải trở thành quan tâm chung của cả hai nước, không chỉ của hai chính phủ mà đặc biệt phải là của doanh nghiệp, mới có thể phát huy cao nhất sự bổ sung, tương đồng về kinh tế giữa hai bên. Ba là, Việt Nam cần tận dụng vai trò, vị thế quốc tế ngày một tăng để phối hợp với Australia triển khai từng bước cơ chế hợp tác ba bên với một nước đang phát triển tại khu vực Đông Nam Á, đặc biệt là các nước tại tiểu vùng Mekong, cũng như các quốc đảo ở Nam Thái Bình Dương.

Bày tỏ tin tưởng vào tương lai chung thịnh vượng, Đại sứ Andrew Goledzinowski cho rằng Việt Nam và Australia cần tiếp tục tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên hiện có, trong đó có thương mại và đầu tư, giáo dục và gìn giữ hòa bình, đồng thời tăng cường hợp tác đối với những thách thức mới đang nổi lên như biến đổi khí hậu, chuyển đổi năng lượng và chuyển đổi kỹ thuật số.

Vào thời khắc kỷ niệm quan trọng trong quan hệ Việt Nam-Australia, hai nước hoàn toàn có thể tự hào về những bước tiến tích cực trong 50 năm qua. Đây cũng là cơ sở vững chắc để hai đối tác chiến lược song hành hướng tới những mốc son mới trong tương lai như phát biểu của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ tại Melbourne ngày 3/12/2022 rằng: “Quan hệ bền chặt giữa Việt Nam và Australia tiếp tục là nhân tố bất biến để hai nước vượt qua và chiến thắng những vạn biến khó lường tại khu vực và thế giới”.

Chương trình ca nhạc "Come Together" kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Australia Nhân kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Australia (26/2/1973 - 26/2/2023), tối 23/2, Tổng Lãnh sự quán Australia tại Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Chương trình ca nhạc “Come Together” tại Nhà hát Thành phố.

50 năm quan hệ Việt Nam - Australia: Sự chuyển mình của Việt Nam dưới góc nhìn của cựu Đại sứ Graham Alliband Từ một đất nước bị chiến tranh tàn phá, Việt Nam đã có những thay đổi vô cùng ấn tượng, trở thành nền kinh tế phát triển năng động, có mối liên kết quốc tế sâu rộng.