Phát minh từ quá khứ hồi sinh: đèn điện tử chân không lại có khả năng thay thế các transistor hiện tại

Theo dõi thoidai.com.vn trên Theo dõi trên Google News
Transistor đã từng nhỏ hơn và hiệu quả hơn, nhưng giờ đây đèn điện tử chân không giờ lại có khả năng "lội dòng lịch sử".
aa

Các nhà nghiên cứu đang “định nghĩa” lại thử công nghệ có tuổi đời nhiều thập kỷ, mục đích của họ là tạo ra được những thứ thiết bị nhanh hơn và mạnh mẽ hơn trong tương lai.

Ví dụ như, một đèn điện tử chân không nhỏ ở mức nano sẽ có thể đưa tốc độ và hiệu quả dòng điện lên trong các đồ điện tử cũng như các tấm pin Mặt Trời lên cực cao.

Từ xưa, bóng đèn điện tử chân không được sử dụng như một thiết bị điện trong máy tính và là một trong những linh kiện điện tử đầu tiên vào những năm 1930 và 1940. Dần dần, chúng bị thay thế bởi các transistor được cấu thành từ các các chất bán dẫn. Các transistor kể trên có kích cỡ nhỏ hơn rất nhiều đèn điện tử chân không, và chính chúng đã tạo nên những máy tính, điện thoại hay các thiết bị điện tử khác của thời đại này.

phat minh tu qua khu hoi sinh den dien tu chan khong lai co kha nang thay the cac transistor hien tai

Transistor.

Nhưng những transistor ấy có những yếu điểm của mình: chúng có một kích cỡ hạn chế và tốc độ cũng hạn chế, ta đang tiến gần hơn tới điểm hạn chế đó với việc tiến gần hơn tới giới hạn của Định luật Moore.

Nhưng giờ đây, một cánh cửa mới mở ra khi các nhà khoa học tại Đại học San Diego khi các nhà khoa học quay ngược lại quá khứ, quay về “tái chế” ý tưởng về bóng đèn điện chân không. Lần này, họ làm cho nó trở lên cực kì tí hon và đó có lẽ đó chính là công nghệ của tương lai, một tương lai của đồ điện tử hiệu quả hơn, một tương lai sán lạn đến từ phát minh trong quá khứ.

“Hiển nhiên là nó không thể thay thế TOÀN BỘ các thiết bị mang chất bán dẫn được, nhưng nó có thể là cách tốt nhất để áp dụng vào những ứng dụng đặc biệt, vị dụ như những thiết bị có tần số cao hay những thiết bị yêu cầu nhiều năng lượng”, trưởng ban nghiên cứu và cũng là một kỹ sư điện máy, ông Dan Sevenpiper lạc quan nói.

phat minh tu qua khu hoi sinh den dien tu chan khong lai co kha nang thay the cac transistor hien tai

Bóng đèn điện chân không.

Transistor, không nghi ngờ gì, là một trong những phát minh quan trọng nhất của thế kỷ 20. Nó là một thiết bị nhỏ hơn và hiệu quả hơn, một người kế nghiệp và cũng là một kẻ thay thế hoàn hảo cho bóng đèn điện chân không. Dù vậy, khó khăn trong việc làm cho transistor nhỏ và hiệu quả hơn nữa đang dần trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết.

Hơn nữa, electron đi qua vật liệu bán dẫn của các transistor (như silicon) sẽ bị chậm lại khi chúng va chạm với các nguyên tử khác, chưa kể tới việc chất bán dẫn còn có một tính chất mang tên band gap - năng lượng vùng cấm, đó là nơi cần một lượng năng lượng bên ngoài nữa để có thể khiến các electron có thể chuyển động.

phat minh tu qua khu hoi sinh den dien tu chan khong lai co kha nang thay the cac transistor hien tai

Hiệu quả của việc sử dụng những bóng đèn điện chân không cỡ nano nằm ở việc chúng có thể đưa dòng điện di chuyển qua không khí chứ không phải là truyền qua một vật chất rắn như các transistor hiện này. Việc truyền qua không khí sẽ cho ra kết quả dòng điện nhanh hơn hẳn.

Với việc giải phóng các electron, để chúng có thể đưa dòng điện được qua khoảng không thông thường sẽ cần tới một điện áp lớn hoặc một tia laser đủ mạnh. Cả hai điều kiện đó đều khó có thể đạt được ở mức nano và đó chính là thứ đã ngăn chặn tiến trình phát triển của công nghệ “cổ đại” bóng đèn điện chân không.

Để giải quyết khúc mắc này, đội ngũ nghiên cứu đã tạo ra một lớp đặc biệt nữa, một cấu trúc hình nấm làm từ vàng (siêu lớp điện từ) và đặt nó trên một lớp silicon dioxide và một lớp silicon.

phat minh tu qua khu hoi sinh den dien tu chan khong lai co kha nang thay the cac transistor hien tai

Khi một dòng điện có điện áp nhỏ (nhỏ hơn 10 volt) và một tia laser cường độ yếu được đưa qua siêu lớp điện từ này, nó tạo ra những điểm nóng chứa những trường có cường độ điện mạnh, khiến cho cấu trúc này có đủ năng lượng để khiến các electron di chuyển.

phat minh tu qua khu hoi sinh den dien tu chan khong lai co kha nang thay the cac transistor hien tai

Trong quá trình thử nghiệm, đội ngũ các nhà nghiên cứu đã tạo ra một hiệu suất dẫn điện cao gấp 10 lần so với bóng đèn điện chân không cũ không có siêu lớp kia.

Hiện tại, họ mới chỉ thử nghiệm thành công chứ chưa thể đưa hệ thống này áp dụng vào một thiết bị được. Nhưng với thành công ngoài sức mong đợi này, ta sẽ có thể có những siêu lớp khác nữa, có khả năng tăng cường sức mạnh của vô vàn các thiết bị khác.

“Bước tiếp theo, chúng tôi sẽ tìm hiểu xem những thiết bị này có khả năng thu gọn lại được tới đâu và điểm nào sẽ là điểm giới hạn hiệu suất của chúng”, ông Sivenpiper nói.

Nguồn:

Tin bài khác

Trợ cấp hưu trí xã hội tăng lên 540.000 đồng, truy lĩnh từ tháng 7/2026

Trợ cấp hưu trí xã hội tăng lên 540.000 đồng, truy lĩnh từ tháng 7/2026

Từ ngày 5/10/2026, quy định mới về trợ cấp hưu trí xã hội chính thức có hiệu lực. Mức hưởng được nâng từ 500.000 đồng lên 540.000 đồng/người/tháng và được tính từ ngày 1/7/2026 đối với người đang hưởng. Việc chi trả ưu tiên qua tài khoản ngân hàng hoặc tài khoản an sinh xã hội.
Kế hoạch triển khai kết nối ứng dụng VNeID với hệ thống định danh điện tử các nước ASEAN

Kế hoạch triển khai kết nối ứng dụng VNeID với hệ thống định danh điện tử các nước ASEAN

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng vừa ký Quyết định số 1830/QĐ-TTg ngày 22/9/2026 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch triển khai nhiệm vụ kết nối ứng dụng định danh quốc gia VNeID với hệ thống định danh điện tử của các nước ASEAN (Kế hoạch).
Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ 2 quy tụ 50 quốc gia, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp tham gia

Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ 2 quy tụ 50 quốc gia, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp tham gia

Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ hai sẽ diễn ra từ ngày 1 đến 4/10 tại Hoàng thành Thăng Long, quy tụ 50 quốc gia, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp tham gia.
Hơn 100 tư liệu về Chủ tịch Hồ Chí Minh được giới thiệu tại Côn Minh

Hơn 100 tư liệu về Chủ tịch Hồ Chí Minh được giới thiệu tại Côn Minh

Hơn 100 tư liệu, tài liệu và hình ảnh về Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong đó có nhiều tư liệu lần đầu được công bố được giới thiệu tại Côn Minh (Vân Nam, Trung Quốc), góp phần làm rõ những dấu ấn hoạt động cách mạng của Người tại Trung Quốc và quá trình vun đắp tình hữu nghị Việt Nam - Trung Quốc.
Xem thêm

Multimedia

[Infographic] Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách thứ nhất, nhiệm kỳ khóa XVI

[Infographic] Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách thứ nhất, nhiệm kỳ khóa XVI

Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ nhất, nhiệm kỳ khóa XVI dự kiến diễn ra trong 2 ngày 28-29/9 tại Nhà Quốc hội, tập trung xem xét, thảo luận ...
Tổ chức World Vision International tại Việt Nam: 20 năm đồng hành cùng trẻ em và cộng đồng Điện Biên

Tổ chức World Vision International tại Việt Nam: 20 năm đồng hành cùng trẻ em và cộng đồng Điện Biên

Năm 2026 đánh dấu 20 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng trẻ em và cộng đồng tỉnh Điện Biên. Đây cũng là dấu mốc hơn hai thập kỷ hợp ...
SCI cải thiện sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số tại tỉnh Sơn La

SCI cải thiện sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số tại tỉnh Sơn La

Dự án “Cải thiện sinh kế của người dân tộc thiểu số tại tỉnh Sơn La thông qua nông nghiệp và cải thiện dinh dưỡng” được tài trợ bởi Bộ Ngoại giao Nhật Bản (JMOFA) ...
[Infographic] Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện vì hòa bình, hợp tác và phát triển bền vững Việt Nam-Hoa Kỳ

[Infographic] Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện vì hòa bình, hợp tác và phát triển bền vững Việt Nam-Hoa Kỳ

Chuyến công tác và hoạt động song phương tại Hoa Kỳ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ góp phần triển khai các nhận thức chung của Lãnh đạo cấp cao Việt ...
[Infographic] Từ thành viên tích cực đến đối tác chủ động, kiến tạo và có trách nhiệm

[Infographic] Từ thành viên tích cực đến đối tác chủ động, kiến tạo và có trách nhiệm

Hai nhiệm kỳ Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an, ba nhiệm kỳ thành viên Hội đồng Nhân quyền, cử gần 1.400 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia gìn giữ hòa bình ...
Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Giúp các em học sinh chủ động bước vào sân chơi, kết nối với bạn bè và cởi mở hơn với thầy cô, mô hình “Không gian thể thao tăng cường sức khỏe tâm thần” ...
Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Phụ nữ biết xây dựng kênh, mạng xã hội quảng bá văn hóa quê hương; phụ nữ trở thành những tiểu thương có thu nhập ổn định với hàng chục triệu đồng; phụ nữ tham ...
Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tận dụng tối đa phụ phẩm nông nghiệp địa phương, dùng nước thải biogas để bón cây trồng, giảm thiểu khai thác củi rừng… Đó là những giá trị thiết thực từ dự án "Chăm ...
Kỳ vọng và hiến kế - Bài 3

Kỳ vọng và hiến kế - Bài 3

Bằng tâm huyết và tư duy của mình các học giả, lão thành, doanh nhân, du khách, văn nghệ sĩ, giới trẻ, Việt kiều… cho đến các nhà ngoại giao trong và ngoài nước đã ...
Kỳ vọng và hiến kế - Bài 2

Kỳ vọng và hiến kế - Bài 2

Bằng tâm huyết và tư duy của mình các học giả, lão thành, doanh nhân, du khách, văn nghệ sĩ, giới trẻ, Việt kiều… cho đến các nhà ngoại giao trong và ngoài nước đã ...
[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

World Vision International tại Việt Nam vừa phối hợp Hội Chữ thập đỏ tỉnh Điện Biên và chính quyền địa phương hỗ trợ khẩn cấp 441 triệu đồng cho 102 hộ gia đình bị ảnh ...
[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

Đó là nhận định của Ngài Rogelio Polanco Fuentes, Đại sứ Cuba tại Việt Nam về quan hệ nhân dân Việt Nam - Cuba.
[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

Đại sứ Lào tại Việt Nam Khamphao Ernthavanh cho rằng, thế hệ trẻ và các hoạt động giao lưu văn hóa sẽ là một trong những phương tiện hữu hiệu dẫn dắt tình hữu nghị ...
[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

Chiều 27/8, sau ba ngày làm việc, sự kiện “Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam năm 2026” đã bế mạc, mở ra một chặng đường hợp tác sâu rộng hơn ...
[Video] Mở rộng hợp tác khoa học, giáo dục vì phát triển bền vững

[Video] Mở rộng hợp tác khoa học, giáo dục vì phát triển bền vững

Ngày 26/8 tại Hà Nội, trong khuôn khổ Những ngày Hội đồng nhân dân thế giới tại Việt Nam, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam và Hội đồng nhân dân thế giới ...