Trang chủ Việt kiều Nhịp sống cộng đồng
09:37 | 21/06/2023 GMT+7

Những trải nghiệm nguy hiểm khi tác nghiệp trong xung đột ở Israel

aa
Israel là địa bàn chiến tranh, cộng thêm xung đột sắc tộc, tôn giáo thường xuyên diễn ra, khiến hoạt động tác nghiệp của các phóng viên thường trú gặp không ít khó khăn.
Nhà báo Đức ra cuốn sách mới về chiến tranh Việt Nam năm 1972 Nhà báo Đức ra cuốn sách mới về chiến tranh Việt Nam năm 1972
Nhà báo kỳ cựu người Đức Hellmut Kapfenberger vừa ra cuốn sách mới về Việt Nam. Cuốn sách là những ghi chép và hình ảnh chân thực mà chính tác giả thu thập được về cuộc chiến tranh ở Việt Nam năm 1972, khi ông đang là phóng viên thường trú hãng thông tấn ADN của CHDC Đức và báo "Nước Đức mới" (Neues Deutschland) tại Hà Nội.
Nhà báo Mỹ đưa khoảnh khắc đời sống Việt ra thế giới Nhà báo Mỹ đưa khoảnh khắc đời sống Việt ra thế giới
Dù còn trẻ, phóng viên Amiad Horowitz đã có nhiều tác phẩm báo chí, chính luận về Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam, làm cầu nối giúp cho bạn đọc quốc tế hiểu rõ hơn về Việt Nam, nhất là về đời sống của đất nước dân chủ xã hội chủ nghĩa.
Chú thích ảnh
Tác giả phỏng vấn nhân chứng của một cuộc xung đột.

Trong các tình huống nguy hiểm, kỹ năng tác nghiệp độc lập là yếu tố quan trọng để phóng viên có thể hoàn thành nhiệm vụ, nhưng bên cạnh đó cần có những phương tiện và kỹ năng an toàn cần thiết đảm bảo tính mạng và sức khỏe bản thân. Israel bị bao vây bởi các thế lực “thù địch” không chỉ về mặt địa lý, mà cả về mặt tôn giáo, sắc tộc.

Về lý thuyết, quốc gia này vẫn trong tình trạng chiến tranh và tất cả các thành phố, địa phương đều nằm trong tầm tấn công của tên lửa và đạn pháo, đặc biệt là các khu dân cư gần biên giới ở miền Nam và miền Bắc. Trên thực tế, năm nào cũng xảy ra các vụ bắn rocket và tên lửa. Cuộc chiến giữa Israel và lực lượng Hamas tại Dải Gaza năm 2021 là khốc liệt nhất trong những năm gần đây.

Khi chiến sự có chiều hướng căng thẳng, Cơ quan thường trú TTXVN tại Israel phải cắt cử các phóng viên luân phiên nhau trực đưa tin nóng, phân công nhau tác nghiệp tại hiện trường, đồng thời theo dõi tình hình địa bàn phòng trường hợp phải áp dụng các tình huống khẩn cấp. Ngày 13/5/2021, nhận được nguồn tin cho biết nguy cơ một cuộc chiến tranh tổng lực sắp nổ ra, ngay lập tức, Cơ quan thường trú trao đổi nhanh để áp dụng các tình huống sơ tán khỏi vùng chiến sự, liên lạc với Đại sứ quán, báo cáo về Tổng xã, chuẩn bị lương thực, nước uống cho 1-2 tuần, lên phương án bảo quản tài sản cơ quan, lập danh sách các số điện thoại hỗ trợ…

Chú thích ảnh
Tác giả trong chuyến đi công tác tại biên giới với Dải Gaza.

Sân bay quốc tế đóng cửa, trong tình huống xấu nhất có thể phải di chuyển bằng đường bộ về phía Đông Bắc, qua biên giới với Jordan. Trong sinh hoạt hằng ngày, cũng giống như người dân bản địa, các phóng viên và gia đình đều phải cài đặt phần mềm cảnh báo trên điện thoại, để biết các khu vực có thể bị tên lửa rơi trúng và thời gian cho phép di chuyển tìm chỗ trú ẩn. Hệ thống phòng thủ “Vòm sắt” hoạt động rất hữu hiệu, thường đưa ra các cảnh báo từ sớm, nhưng tỷ lệ đánh chặn chỉ vào khoảng 90%, nên nguy cơ từ hàng nghìn quả đạn pháo có thể gây thương vong tại các thành phố là rất cao.

Với thành phố Tel Aviv, nơi đặt trụ sở của Cơ quan thường trú, khoảng cách địa lý khá xa, nên người dân có khoảng 90 giây để tìm nơi ẩn nấp. Còn tại các thành phố gần biên giới thì thời gian chỉ 10 - 15 giây. Các tòa nhà mới xây đều có phòng trú ẩn ngay trong nhà, hoặc nơi trú ẩn chung nằm ở tầng hầm. Đây là nơi được thiết kế kiên cố, nằm khuất phía trong của tòa nhà, có hệ thống thông gió để tránh khí độc hoặc khói. Cửa chính làm bằng vật liệu chống cháy. Cửa sổ nếu có sẽ được gia cố thêm 2 tấm thép dày để chống mảnh đạn.

Mỗi khi còi báo động vang lên, tất cả mọi người đều phải chui vào phòng trú ẩn, sau 10 phút hết báo động mới được ra ngoài. Ngay cả những người dân bản địa dù đã quen với cảnh báo động thường xuyên cũng thấy hoảng sợ. Khi tác nghiệp, trong khi người dân tìm chỗ trú ẩn thì cũng là lúc phóng viên phải ra ngoài hiện trường tác nghiệp. Các thành phố phía Nam như Askhelon, Asdod, Sredot thường là những nơi bị oanh tạc nhiều nhất. Lái xe trên đường tác nghiệp, thấy còi báo động, lập tức phóng viên phải dừng xe lề đường, ra ngoài nằm sấp sát cạnh xe, hai tay che chắn phần đầu và cổ.

Chú thích ảnh
Đền Al Aqsa và Bức tường phía Tây.

Việc ghi hình, chụp ảnh cần phải nhanh chóng. Khi phỏng vấn, dẫn hiện trường, phóng viên cũng phải rất cơ động, gọn nhẹ và phải làm chủ các thiết bị kỹ thuật để có thể xử lý tin, ảnh tại chỗ. Việc chuẩn bị sẵn một số đồ ăn nhanh, nước uống trên xe ô tô những ngày này là không bao giờ thừa. Khi tác nghiệp tại các điểm nóng bạo lực giữa các cộng đồng tôn giáo và sắc tộc, hoặc khủng bố, Cơ quan thường trú luôn có ít nhất hai phóng viên đi cùng để có thể hỗ trợ nhau kịp thời trong tình huống phức tạp.

Cho dù báo chí khách quan, không đứng về phe nào, nhưng trong bối cảnh an ninh phức tạp ngay cả luật pháp cũng không được đảm bảo, chưa nói đến “mũi tên, hòn đạn”. Vụ nữ phóng viên 51 tuổi Shireen Abu Akleh của đài Al Jazeera thiệt mạng khi đưa tin tại Bờ Tây tháng 5/2022 là lời cảnh báo cho bất cứ phóng viên nước ngoài nào tác nghiệp tại địa bàn. Khi tác nghiệp tại thành phố Lod, nơi xảy ra xung đột giữa hai cộng đồng Do Thái và Arab, 2 phóng viên Cơ quan thường trú chuẩn bị sẵn nhận diện phóng viên Việt Nam để tránh bị hiểu lầm.

Quần áo gọn gàng, giày thể thao; thiết bị quay chụp nhỏ gọn, cơ động; liên tục quan sát phát hiện những phần tử quá khích; đỗ xe chếch phía ngoài đường để có thể nhanh chóng rút lui. Dù đã có sự chuẩn bị, nhưng thực tế, phóng viên đã nhiều lần bị cản trở, bao vây, giằng giật máy quay không chỉ bởi một số đối tượng tôn giáo cực hữu, mà cả một số nhân viên an ninh bản địa với súng ống đầy người và được phép sử dụng nếu có bất cứ dấu hiệu nào bị đe dọa.

Khi đưa tin về làn sóng khủng bố tại thành phố Tel Aviv cuối tháng 3 đầu tháng 4/2022, các phóng viên dặn dò nhau sử dụng xe ô tô đi lại và khi tác nghiệp phải tìm cách đứng gần các nhóm cảnh sát. Ba vụ khủng bố bằng súng liên tiếp có mối liên hệ với tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng, trong đó có vụ nhằm vào quán cà phê đông đúc ngay tại phố Dizengoff khiến cả thành phố bất an. Trong vụ xả súng điên loạn vào người đi đường ở Bnei Brak tối 29/3, phóng viên đang đạp xe trên đường thì nhận được tin báo nên đi thẳng tới hiện trường.

Hàng chục chiếc xe cảnh sát và cứu thương chạy rầm rập trên đường, tiếng loa thông báo khẩn cấp. Rất may, phóng viên dừng lại hỏi người dân và được biết cảnh sát thông báo còn một tên khủng bố thoát khỏi hiện trường đang trốn chạy qua khu vực này, nên khuyến cáo người dân ở yên trong nhà. Những kẻ cực đoan khi hành động luôn xác định sẽ bỏ mạng nên sẵn sàng nhả đạn vào bất cứ người nào khi có thể. Bài học tác nghiệp ở địa bàn xung đột đó là có được sản phẩm thông tin là yêu cầu quan trọng, nhưng trước hết phải đảm bảo sự an toàn tính mạng của mỗi phóng viên.

Theo Vũ Hội (P/v TTXVN tại Israel)

https://baotintuc.vn/the-gioi/nhung-trai-nghiem-nguy-hiem-khi-tac-nghiep-trong-xung-dot-o-israel-20230617103034787.htm

Nữ nhà báo Mỹ Nữ nhà báo Mỹ "đưa" hương vị cà phê Việt tới bên kia bán cầu
Câu chuyện của Sahra Nguyễn (36 tuổi, Mỹ) không chỉ là quá trình khởi nghiệp thành công của cá nhân, mà còn được xem là như một hành động góp phần phát triển ngành cà phê Việt Nam, vốn chịu nhiều thiệt thòi trên thị trường thế giới.
Kỷ niệm của nhà báo Indonesia về Chủ tịch Hồ Chí Minh Kỷ niệm của nhà báo Indonesia về Chủ tịch Hồ Chí Minh
Chủ tịch Hồ Chí Minh là hiện thân của tinh thần giải phóng dân tộc với câu nói đã đi vào lịch sử: “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”.
Theo baotintuc.vn
Nguồn: baotintuc.vn

Tin bài liên quan

Nhiều nước kêu gọi công dân rời Iran và Israel ngay lập tức

Nhiều nước kêu gọi công dân rời Iran và Israel ngay lập tức

Các nước cảnh báo công dân rời khỏi Iran và Israel ngay lập tức do tình hình an ninh căng thẳng, trong khi đàm phán Mỹ-Iran tiếp tục diễn ra tại Geneva.
Khai trương đường bay thẳng Tel Aviv - Hà Nội

Khai trương đường bay thẳng Tel Aviv - Hà Nội

Ngày 05/01 tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, đường bay thẳng kết nối Tel Aviv (Israel) và Hà Nội (Việt Nam) do Arkia Israeli Airlines khai thác đã chính thức được đưa vào hoạt động. Lễ khai trương do Đại sứ quán Israel tại Việt Nam chủ trì, đánh dấu bước phát triển quan trọng trong hợp tác hàng không, du lịch và kinh tế giữa hai quốc gia.

Các tin bài khác

Kiều bào Nhật: Kỳ vọng vào những quyết sách cho giai đoạn phát triển mới

Kiều bào Nhật: Kỳ vọng vào những quyết sách cho giai đoạn phát triển mới

Ông Nguyễn Duy Anh - Chủ tịch danh dự Hội người Việt tại Fukuoka (Nhật Bản), thu xếp công việc để trở về nước trực tiếp tham gia bỏ phiếu, bày tỏ kỳ vọng vào quyết sách cho giai đoạn mới.
Trí thức, doanh nghiệp Việt Nam tại châu Âu bàn giải pháp tăng cường hợp tác khoa học - công nghệ với EU

Trí thức, doanh nghiệp Việt Nam tại châu Âu bàn giải pháp tăng cường hợp tác khoa học - công nghệ với EU

Hơn 150 nhà khoa học, chuyên gia và doanh nghiệp Việt Nam tại Bỉ và các quốc gia châu Âu vừa tham dự Hội thảo hợp tác khoa học - công nghệ - thương mại Việt Nam - Liên minh châu Âu (EU), với trọng tâm là ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong các lĩnh vực phát triển then chốt.
Sẵn sàng các biện pháp cần thiết bảo đảm an toàn cho công dân Việt Nam tại Trung Đông

Sẵn sàng các biện pháp cần thiết bảo đảm an toàn cho công dân Việt Nam tại Trung Đông

Trong bối cảnh xung đột quân sự ngày càng diễn biến phức tạp tại Trung Đông, đặc biệt sau khi Iran cùng lúc tấn công trả đũa các căn cứ quân sự của Mỹ tại Bahrain, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Qatar và Kuwait, ngày 28/02, các Đại sứ quán Việt Nam tại khu vực Vùng Vịnh đã ra thông báo khẩn khuyến cáo công dân Việt Nam tại địa bàn hạn chế di chuyển không cần thiết và không đến các địa điểm nhạy cảm về an ninh nhằm bảo đảm an toàn.
Người Việt tại Pháp rộn ràng với Chợ Xuân Bính Ngọ 2026

Người Việt tại Pháp rộn ràng với Chợ Xuân Bính Ngọ 2026

Ngày 21-22/2, Trung tâm Văn hóa Việt Nam tại Pháp phối hợp với Chợ Việt Pháp, Hội Sinh viên Việt Nam tại Paris và Liên đoàn Vovinam-Việt Võ Đạo Pháp khai mạc chương trình Chợ Xuân Bính Ngọ 2026, thu hút đông đảo kiều bào và bạn bè quốc tế tham dự.

Đọc nhiều

Đại sứ Cuba tại Việt Nam: Công tác chuẩn bị bầu cử tại Việt Nam được triển khai chu đáo

Đại sứ Cuba tại Việt Nam: Công tác chuẩn bị bầu cử tại Việt Nam được triển khai chu đáo

Trao đổi với tạp chí Thời đại, Đại sứ Cuba tại Việt Nam Rogelio Polanco Fuentes cho rằng công tác chuẩn bị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 của Việt Nam được triển khai chu đáo, tạo điều kiện để cử tri trên khắp cả nước tham gia ngày hội dân chủ.
Tổng Thư ký Hội hữu nghị Brazil - Việt Nam: Quốc hội khóa XVI sẽ tiếp tục thúc đẩy Việt Nam phát triển

Tổng Thư ký Hội hữu nghị Brazil - Việt Nam: Quốc hội khóa XVI sẽ tiếp tục thúc đẩy Việt Nam phát triển

Trả lời phỏng vấn tạp chí Thời đại, nhà báo, nhà sử học Pedro de Oliveira, Tổng Thư ký Hội hữu nghị Brazil - Việt Nam cho rằng, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 là sự kiện chính trị quan trọng của Việt Nam, mở ra kỳ vọng tiếp tục thúc đẩy phát triển đất nước và tăng cường hợp tác quốc tế.
Bảo hộ công dân Việt Nam tại Trung Đông: Sẵn sàng đáp ứng hỗ trợ qua đường dây nóng

Bảo hộ công dân Việt Nam tại Trung Đông: Sẵn sàng đáp ứng hỗ trợ qua đường dây nóng

Trong bối cảnh tình hình an ninh tại Trung Đông có nhiều diễn biến phức tạp, Bộ Ngoại giao Việt Nam và các cơ quan đại diện tại khu vực đang duy trì cơ chế phối hợp chặt chẽ nhằm bảo đảm an toàn cho công dân Việt Nam sinh sống, học tập và làm việc tại địa bàn.
Công tác chuẩn bị cho ngày bầu cử cơ bản hoàn tất, đúng tiến độ và quy định

Công tác chuẩn bị cho ngày bầu cử cơ bản hoàn tất, đúng tiến độ và quy định

Sáng 12/3, tại Hà Nội, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Ủy viên Hội đồng Bầu cử quốc gia chủ trì và điều hành Họp báo về công tác chuẩn bị cho ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.
Đón Tổ bầu cử sớm trên biển hoàn thành nhiệm vụ trở về đất liền

Đón Tổ bầu cử sớm trên biển hoàn thành nhiệm vụ trở về đất liền

Sáng 12/3, tại phường Phước Thắng, TP. Hồ Chí Minh, Bộ Tư lệnh Vùng 2 Hải quân phối hợp với Ủy ban Bầu cử xã Long Sơn tổ chức đón Tổ bầu cử sớm trên biển trở về đất liền sau 15 ngày thực hiện nhiệm vụ đưa thùng phiếu đến với cử tri trên các nhà giàn DK1, tàu trực và ngư dân đang khai thác hải sản trên thềm lục địa phía Nam của Tổ quốc.
Sẵn sàng chiến đấu bảo vệ bầu cử tại Vùng 3 Hải quân

Sẵn sàng chiến đấu bảo vệ bầu cử tại Vùng 3 Hải quân

Sáng 12/3, đoàn công tác Bộ Tổng Tham mưu do Thượng tướng Phạm Trường Sơn, Phó tổng Tham mưu trưởng làm trưởng đoàn đã kiểm tra công tác sẵn sàng chiến đấu (SSCĐ) bảo vệ bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 tại Vùng 3 Hải quân.
Đổi mới chương trình Giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới Việt Nam-Trung Quốc

Đổi mới chương trình Giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới Việt Nam-Trung Quốc

Điểm nhấn của kỳ Giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới Việt Nam-Trung Quốc lần thứ 10 là hoạt động tuần tra liên hợp và huấn luyện liên hợp trên vùng biển Vịnh Bắc Bộ giữa hải quân hai nước.
infographic bau cu quoc hoi va hdnd cach tra cuu thong tin ve nguoi ung cu tren vneid
infographic thu tuong chi dao 9 nhiem vu trong tam ung pho bien dong toan cau
infographic den nam 2030 phan dau thu nhap binh quan nguoi dan nong thon tang gap 25 3 lan so voi nam 2020
infographic 4 moc thoi gian cua 4 ky nguyen quan trong trong 100 nam dang lanh dao
infographic 5 diem then chot co y nghia quyet dinh trong to chuc thuc hien nghi quyet dai hoi xiv cua dang
infographic nghi quyet so 68 nqtw tac dong sau rong toi toan bo nen kinh te
infographic nhung nghi quyet chien luoc dua viet nam buoc vao ky nguyen moi
Xin chờ trong giây lát...
Tổ chức Giao lưu Quốc tế Việt Nam Nhật Bản (FAVIJA): thúc đẩy hữu nghị, hợp tác đa phương
[Video] Vũ điệu chúc xuân sôi động của Đại sứ Hà Lan tại Việt Nam
[Video] Đại sứ Lào tại Việt Nam tin tưởng Đại hội XIV sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho Việt Nam phát triển toàn diện
[Video] WVIV thúc đẩy nông nghiệp tái sinh, nâng cao sinh kế cộng đồng tại Thanh Hóa
[Video] Plan International và Tỉnh Đoàn Quảng Trị xây dựng lực lượng thanh niên hành động vì khí hậu
[Video] 10 sự kiện văn hóa, thể thao và du lịch tiêu biểu năm 2025
Plan International Việt Nam hỗ trợ khẩn cấp hơn 1,8 tỷ đồng cho người dân Đà Nẵng sau bão
Vietnam Happy Fest 2025: Lan tỏa những giá trị hạnh phúc giữa lòng Hà Nội
[VIDEO] Tổ chức Cứu trợ Trẻ em tiếp sức trẻ em Bắc Ninh sớm quay về nhịp sống sau thiên tai
[Video] World Vision hỗ trợ hơn 1.100 người dân Quảng Ngãi tiếp cận nước sạch bền vững
[Video] Đồng tâm, dốc sức cứu trợ đồng bào vùng lũ
[Video] Ấn Độ tặng Giải thưởng Hòa bình Romesh Chandra cho bà Nguyễn Thị Bình
[Video] Lễ dâng y Kathina tại Đà Nẵng: Sợi dây gắn kết Phật giáo các nước châu Á
Cả nước hướng về Thái Nguyên: Chung tay giúp người dân vượt qua mưa lũ
Trailer lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ nhất
Dự báo thời tiết các khu vực trên cả nước dịp bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI

Dự báo thời tiết các khu vực trên cả nước dịp bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI

Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia dự báo thời tiết phục vụ công tác tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, từ ngày 13-16/3.
Sẵn sàng phương án ứng phó thiên tai trong thời gian diễn ra bầu cử

Sẵn sàng phương án ứng phó thiên tai trong thời gian diễn ra bầu cử

Trước thời điểm diễn ra cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, lực lượng chức năng đã chủ động triển khai nhiều biện pháp nhằm ứng phó với các tình huống thiên tai có thể xảy ra, bảo đảm an toàn cho người dân và hoạt động bầu cử trên phạm vi cả nước.
Thời tiết hôm nay (11/3): Miền Bắc rét về đêm và sáng, ngày nắng

Thời tiết hôm nay (11/3): Miền Bắc rét về đêm và sáng, ngày nắng

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn Quốc gia, ngày 11/3, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ duy trì trạng thái rét về đêm và sáng sớm, nhiều nơi xuất hiện sương mù nhẹ, trưa chiều trời nắng.
Nắm rõ quy định để lá phiếu hợp lệ trong ngày bầu cử 15/3

Nắm rõ quy định để lá phiếu hợp lệ trong ngày bầu cử 15/3

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 sẽ diễn ra vào Chủ nhật, ngày 15/3/2026. Để thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ công dân, mỗi cử tri cần nắm rõ quy trình bỏ phiếu, cách ghi phiếu bầu cũng như các quy định liên quan nhằm bảo đảm lá phiếu hợp lệ và đúng quy định pháp luật.
39 suất học bổng toàn phần tại New Zealand

39 suất học bổng toàn phần tại New Zealand

Đại sứ quán New Zealand tại Hà Nội thông qua Cục Hợp tác quốc tế – Bộ Giáo dục và Đào tạo thông báo Chương trình Học bổng toàn phần bậc học Thạc sĩ và Tiến sĩ do Chính phủ New Zealand tài trợ (Manaaki New Zeaaland Scholarship) dành cho công dân Việt Nam.
Bầu cử Quốc hội và Hội đồng Nhân dân: Những điều cần biết về cử tri

Bầu cử Quốc hội và Hội đồng Nhân dân: Những điều cần biết về cử tri

Công dân Việt Nam là người có quốc tịch Việt Nam tính đến ngày bầu cử (15/3/2026), đủ 18 tuổi trở lên và có đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật về bầu cử đều có quyền bầu cử.
Phiên bản di động