Nhớ Tết xưa

Đắm chìm trong những hồi ức về Tết xưa, hơn lúc nào hết, ta sẽ mong muốn trở về đoàn viên sum họp bên gia đình thương yêu.

NSƯT Mỹ Uyên: Cúng kiếng để nhớ về ông bà tổ tiên

Nữ nghệ sĩ không thể quên những thứ dành cho Tết xưa vẫn còn mãi trong ký ức tuổi thơ – điều mà bà ngoài và mẹ dạy chị: 30 Tết phải tắm, gội đầu sạch sẽ, tóc tai gọn gàng, thay quần áo mới, canh giờ giao thừa thắp nhang ông bà đón năm mới. Sáng mùng 1 không được ngủ nướng, phải dậy sớm chuẩn bị rồi lên thắp nhang ông bà, chúc người lớn tuổi trong gia đình rồi nhận lì xì. Tiếp theo, chị xuống bếp phụ mẹ và mấy dì nấu nướng, dọn cơm lên cúng, khi nhang tàn thì dọn xuống để cả nhà cùng ăn rồi ngủ trưa. Chiều lại tiếp tục nấu cơm để dọn lên cúng, sau đó dọn xuống để cả nhà ăn.

“Phong tục nhà Uyên là cả nhà ngày mùng 1 phải ở nhà, không được đi xông đất nhà ai hết. Vì quan điểm của bà ngoại là đến nhà người ta may mắn thì không sao, còn nếu cả năm họ gặp chuyện thì là do mình. Nên thôi cứ kiêng, đến sáng mùng 2 muốn đi đâu cũng được. Đến giờ, Uyên vẫn làm theo lời bà dặn thế”.

Theo chị Mỹ Uyên, đầu năm, chúng ta nên ở nhà cúng kiếng để nhớ về ông bà tổ tiên, quây quần với nhau, kể những kỷ niệm, chia sẻ yêu thương cho nhau. “Cả năm mỗi người một nơi, có khi ở chung một thành phố mà chỉ gọi điện hỏi thăm hoặc đến dịp giỗ này nọ mới được gặp nhau. Nhưng hiện tại, mọi người cũng chẳng gặp nhau được thường xuyên đến vậy. Hình như ai cũng nghĩ rằng cả năm lo cuộc sống mệt mỏi nên không muốn gặp để nhắc về quá khứ mà thay vào đó bằng những chuyến du lịch xa, gọi là tự thưởng theo nghĩa nghỉ ngơi hưởng thụ. Như thế không còn là đặc trưng truyền thống của người Việt”, chị Uyên bày tỏ.

Thường những ngày cuối năm quay các chương trình về Tết xong, chị cố gắng sắp xếp về dọn dẹp nhà cửa, trang hoàng đón giao thừa và mở tivi xem lại chương trình xuân mình tham gia. “Quan điểm của Uyên là cuối năm không nhận thêm show diễn hoặc gặp bạn bè mà nên ở nhà chuẩn bị đón năm mới với người thân trong gia đình mình. Uyên nghĩ, mọi người ai cũng nên thế… Ngày Tết, tôi có thể bỏ cả ngày không Facebook, không điện thoại để đưa cả nhà đi thư giãn, ăn uống xem phim, đi bơi, đi nhà sách. Nếu ở nhà thì đi chợ nấu ăn cho cả gia đình”, nữ nghệ sĩ nói.

MC Phan Anh: Tết xưa là pháo, bánh chưng, tắm lá mùi, áo trần bông và tục xông đất

Ký ức khó phai mờ của MC Phan Anh là kỷ niệm khi anh khoảng 7 – 8 tuổi, được mẹ cho sang nhà một cô bạn ở gần chợ Mơ (Hà Nội) chơi vào tối 30 Tết. Anh kể: “Đó là lần đầu tiên tôi biết rằng có một chợ hoa rất nhộn nhịp vào ngày cuối cùng của năm mới. Người ta hồ hởi ra chợ để chọn một vài nhành hoa thược dược, lay ơn, violet… về cắm trên bàn thờ tổ tiên.

Hồi nhỏ, nhà tôi khó khăn lắm, bố mẹ ít có thời gian để đưa mình đi đây đi đó nên không phải cái gì cũng biết. Cảm giác mình lạc thỏm vào giữa chốn đông người, ai cũng vui vẻ, phấn khích, dễ gần, dễ mến cùng với muôn sắc hoa... đúng là ngày hội, một điều kỳ diệu với đứa trẻ như tôi.

Về sau này, tôi không còn được có cảm giác đó. Cũng khó tìm được chợ hoa mở bán vào đêm 30 Tết nữa. Nhưng thỉnh thoảng hồi trẻ hai vợ chồng tôi cũng lang thang trên xe máy đi lòng vòng phố phường và mua một cành đào nho nhỏ, hoặc bình thủy tiên, hay chậu đỗ quyên... đại loại là một thứ gì đó còn sót lại. Vừa là mang lại niềm vui vào thời khắc cuối năm cho người nông dân vừa để giữ lại một ký ức đẹp. Đặc trưng của Tết xưa đối với tôi là pháo, bánh chưng, tắm lá mùi, những chiếc áo trần bông rực rỡ và tục xông đất”.

Đến giờ, Phan Anh vẫn luôn cảm thấy nuối tiếc mùi thơm nồng, tiếng giòn giã, và lớp sương mờ khi những tràng pháo nổ. Anh hy vọng: “Một ngày nào đó, khi ý thức người dân được thực sự nâng cao và các cơ quan đủ năng lực quản lý, tôi mong rằng nét đẹp này sẽ được khôi phục lại!”.

MC nổi tiếng có thói quen không nhận show ít nhất 1 tuần trước và sau Tết. Bởi đây là thời gian anh dành trọn vẹn với gia đình

"Tôi hoàn toàn ủng hộ bạn trẻ nào đó muốn dành thời gian trong dịp Tết ở bên cạnh người mình yêu thương. Ở cạnh người yêu là quyền của họ. Tôi không phản đối. Và tôi cũng sẽ nói nhỏ với bạn ấy rằng: để có được một cô gái cần phải chiếm tình cảm của cả cha mẹ cô ấy nữa. Đừng quên làm bố mẹ cô ấy vui!”, anh bày tỏ.

Ca sĩ Đinh Mạnh Ninh: Cả nhà cùng gói bánh chưng

Đến giờ, mỗi khi nhắc đến Tết, ca sĩ Đinh Mạnh Ninh lại nhớ cái cảnh những người trong gia đình ngồi gói bánh chưng. Khung cảnh ấy vẫn còn sống động với anh: “Ông nội tôi, rồi bố tôi, các bác các chú ngồi trên mấy cái chiếu cũ thủng mấy lỗ con con (mà tuyệt nhiên rất sạch sẽ) để gói bánh. Đổ gạo, đổ đỗ, gắp thêm miếng thịt lợn đã được tẩm ướp kỹ càng trước đó vào giữa, rồi cẩn thận gói lại một cách chắc chắn.

Ngoài hiên thì bà nội, mẹ và các bác, các thím vừa rửa lá, rửa lạt, vừa nói chuyện xóm làng, chuyện chợ búa, rồi chuyện này chuyện kia, rôm rả tươi vui. Tôi còn nhớ, hồi ấy bọn trẻ con – tức là tôi và mấy người anh em họ của tôi được ưu tiên gói thêm cho mấy cái bánh chưng bé tí như người ta vẫn bán hàng ăn sáng, đặt gọn ghẽ lên trên; làm phần thưởng cho việc thức trông bánh chưng cùng người lớn.

Tôi nhớ như in lúc mở cái vung ra, những làn khói nghi ngút bốc lên – mùi hương thơm đặc trưng, những cặp bánh được vớt ra, vuông vắn, chắc chắn, được ép cho đến khi ráo nước hẳn”.

Giờ ông bà nội Ninh đã mất nhưng truyền thống gói bánh chưng của gia đình anh chưa bao giờ bị bỏ qua. Bố Ninh vẫn luôn gói những chiếc bánh được mọi người tấm tắc khen, không chỉ vì hình dáng vuông chằn chặn không cần nhờ đến khuôn mà còn vì hương vị thơm, ngon, đậm đà trong mỗi chiếc bánh. “Những chiếc bánh chưng là kỷ niệm về Tết mà tôi sẽ không thể nào quên được”, anh khẳng định.

Theo Đinh Mạnh Ninh, có rất nhiều điều mà một "Tết nay" không còn giữ được từ "Tết xưa", ví dụ như tục đốt pháo, tục gói bánh chưng trong những gia đình ở thành phố... “Nhưng có lẽ điều khiến Ninh cảm thấy đáng tiếc nhất, đó là không khí Tết trong mắt những "người lớn" xung quanh mình. Có lẽ đó còn do lứa tuổi, tâm lý của cá nhân. Nhưng Ninh thấy rất nhiều người than vãn: "Hồi trẻ con còn thích Tết, càng lớn càng thấy Tết nhạt", giọng ca “Xe đạp” chia sẻ.

Đêm giao thừa, Đinh Mạnh Ninh hoàn toàn dành cho bạn bè, người thân, gia đình. Ninh thường đi chùa cùng mẹ, đi xem bắn pháo hoa với bạn bè và đi xông đất cho người thân.

“Chưa bao giờ mình nhận show diễn Tết. Tết mà, phải dành thời gian cho gia đình, chứ cả năm ngược xuôi kiếm sống, đến Tết cũng như vậy thì chắc không ổn”, giọng ca Hà thành nói.

Mạnh Phúc