Giúp bệnh nhân đột quỵ phục hồi nhờ ứng dụng Arts

TS.BS. Nguyễn Minh Anh - Trưởng khoa Ngoại thần kinh - Bệnh viện Đại học Y Dược cho biết, đơn vị này vừa áp dụng phương pháp này để điều trị các trường hợp tắc mạch máu lớn nội sọ, khi hút hoặc rút huyết khối đơn thuần không tái thông được mạch máu hoàn toàn.

Chỉ sau gần ba ngày can thiệp, người bệnh phục hồi gần như hoàn toàn, nói chuyện rõ.

Trường hợp đầu tiên là người bệnh Đỗ Văn H., 42 tuổi, ngụ tại TP.HCM, hiện là doanh nhân, có thói quen hút thuốc lá 1,5 - 2 gói/ngày trong vòng 10 năm nay. Cách đây 1 tuần, vào lúc 2h sáng, người nhà phát hiện người bệnh đột ngột khó nói, méo mặt, xoay mắt và đầu sang một bên, liệt nửa người trái, không tiếp xúc. Người bệnh nhanh chóng được cấp cứu tại Bệnh viện Đại học Y Dược vào lúc 3h30 sáng.

Các bác sĩ thăm bệnh nhân được điều trị khỏi đột quỵ

Ông H. được khám, chụp CT khẩn và được chẩn đoán nhồi máu não vùng thân não, tắc động mạch đốt sống thân nền. Người bệnh được chích thuốc tiêu sợi huyết tĩnh mạch và chuyển ngay lên phòng can thiệp chỉ trong 1h sau đó. Qua hình chụp DSA cho thấy người bệnh bị tắc động mạch thân nền, được tái thông động mạch tắc bằng kỹ thuật mới kết hợp hút bằng ống thông lớn và kéo huyết khối bằng stent. Tái thông thành công sau 30 phút.

6h sau can thiệp, người bệnh phục hồi nhanh chóng, nói chuyện được tuy còn ngọng, bớt yếu liệt nửa người, không còn xoay mắt và đầu sang bên, tỉnh táo tiếp xúc tốt. 3 ngày sau can thiệp, người bệnh hồi phục gần như hoàn toàn, nói chuyện rõ, không yếu liệt chi, tỉnh táo hoàn toàn.

Bệnh nhân thứ 2 là Nguyễn Văn T., 46 tuổi, quê quán tại Tiền Giang, tiền căn đột quỵ não do tắc động mạch giữa cách đây 2 năm và được điều trị nội khoa.

Trong lần tái khám cách đây 5 ngày, người bệnh được chụp mạch máu não bằng CT scan thì thấy tắc mạch máu não cũ nên có chỉ định nhập viện để chụp DSA mạch não khảo sát. Đang nằm viện thì người bệnh đột ngột lơ mơ, tiếp xúc kém, liệt mặt 1 bên, yếu nửa người bên phải, phát âm không rõ. Người bệnh được phát hiện triệu chứng chỉ vài phút sau khởi phát và quy trình khẩn dành cho cấp cứu đột quỵ được khởi động ngay. Hình ảnh học CT Scan loại trừ xuất huyết, DSA khảo sát được thực hiện chỉ 30 phút sau khởi phát triệu chứng, phát hiện huyết khối tắc động mạch não.

Người bệnh được can thiệp lấy huyết khối, kết hợp hút bằng ống thông lớn và rút huyết khối cơ học bằng stent. Huyết khối được lấy ra chỉ 40 phút sau can thiệp. Người bệnh hồi phục gần như hoàn toàn sau can thiệp 3h. Đây là một trường hợp điển hình rất may mắn khi được cấp cứu tại chỗ và xử trí nhanh bằng một quy trình hoàn chỉnh, máy móc thiết bị hiện đại và đội ngũ y bác sĩ tay nghề cao phối hợp rất nhịp nhàng, tranh thủ từng phút vàng cứu người bệnh, giúp người bệnh có sự phục hồi ngoạn mục và nhanh chóng.

Nhờ áp dụng phương pháp mới trong điều trị đột quỵ, bệnh nhân phục hồi ngoạn mục chỉ sau vài giờ được can thiệp. Ảnh: Pháp luật TP.HCM

BSCKI. Trần Quốc Tuấn - Khoa Ngoại thần kinh cho biết, hai trường hợp này bị đột quỵ cấp do lấp mạch não (tắc mạch máu lớn trong não). Theo Tổ chức Y tế Thế giới thì đột quỵ là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở Việt Nam (chiếm hơn 20% các trường hợp tử vong mỗi năm). Ước tính mỗi năm ở VN có hơn 200.000 trường hợp đột quỵ, khoảng 50% tử vong. Bên cạnh đó, theo các thống kê từ Mỹ thì trong các trường hợp đột quỵ, 80 - 85% là nhồi máu não, phần nửa trong số đó (khoảng 40% các trường hợp đột quỵ) là do tắc các mạch máu lớn trong não như trường hợp hai người bệnh điển hình nêu trên.

Bệnh viện Đại học Y Dược là bệnh viện đầu tiên trên cả nước áp dụng kỹ thuật kết hợp hút và rút huyết khối trong điều trị đột quỵ cấp. Trong vòng hai năm gần đây, kỹ thuật này cho tỉ lệ tái thông hoàn toàn đến 70% - 80%, nguy cơ tai biến xuất huyết thấp hơn 5% - 10%.

BS Tuấn cho biết: “Về cơ bản có hai nhóm kỹ thuật can thiệp tái thông mạch não là hút huyết khối áp lực âm bằng ống thông lớn và rút huyết khối bằng dụng cụ dạng stent (stent-retrivers).

Khi sử dụng kết hợp cả hai phương pháp đúng cách thì hơn 95% các trường hợp tắc các mạch máu lớn trong não có thể tái thông thành công với nguy cơ không quá cao. Trên thế giới gọi phương pháp kết hợp này là kỹ thuật kết hợp hút và rút (kéo) huyết khối ARTS.

Bảo An