Độc đáo nghề vẽ sáp ong trên vải của người Mông Lai Châu

Theo dõi thoidai.com.vn trên Theo dõi trên Google News
Mỗi dân tộc thiểu số sinh sống ở vùng cao Tây Bắc đều có những nét văn hóa, ngành nghề truyền thống mang nét riêng độc đáo. Với đồng bào Mông ở Lai Châu, vẽ sáp ong trên vải, rồi tự tay khâu, may những bộ váy, áo mới từ lâu đã trở thành công việc quen thuộc của chị em phụ nữ mỗi dịp tết đến, xuân về.
aa
Lưu giữ nghề làm hương của người Mông ở Lai Châu Lưu giữ nghề làm hương của người Mông ở Lai Châu
Tuy chịu tác động của nền kinh tế thị trường nhưng đồng bào Mông ở xã Dào San, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu vẫn lưu giữ được nghề làm hương truyền thống. Làm nghề này giúp người dân có thêm thu nhập, tạo nét văn hóa riêng của đồng bào Mông nơi vùng cao biên giới.
Độc đáo phong tục ăn Tết của dân tộc Si La ở Lai Châu Độc đáo phong tục ăn Tết của dân tộc Si La ở Lai Châu
Mặc dù là một tộc người có ít nhân khẩu nhất trong cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam, nhưng đồng bào Si La lại có nền văn hóa khá phong phú, mang tính đặc trưng riêng, nổi bật là Tết cổ truyền.

Đồng bào Mông ở Lai Châu - Tây Bắc có rất nhiều nghề thủ công truyền thống và mỗi nghề đều chứa đựng những câu chuyện kể về thế giới quan mang đậm nét vùng miền. Đây cũng là lý do nghề thủ công truyền thống vẽ hoa văn bằng sáp ong trên vải đã và đang được đồng bào tích cực gìn giữ, trao truyền từ đời này qua đời khác.

Độc đáo nghề vẽ sáp ong trên vải của người Mông Lai Châu
Mỗi bản vẽ họa tiêt bằng sáp ong là độc bản dưới bàn tay khéo léo của người phụ nữ Mông.

Chị Hảng Thị Giàng, ở bản Pá Khoang, xã Pha Mu, huyện Than Uyên tự hào chia sẻ, đa số phụ nữ trong bản của chị đến tuổi trưởng thành đều biết se lanh, dệt vải, thêu thùa. Nghề truyền thống này đã được các chị, các mẹ trao truyền cho con cháu khi mới 12-13 tuổi và đây được coi là tiêu chuẩn của phụ nữ trước khi lấy chồng. Các bức họa tết vẽ đẹp hay xấu phụ thuộc vào sự khéo tay của người vẽ, các họa tiết trên vải là “độc bản”.

"Từ khi sinh ra đã thấy các bà, các mẹ vẽ sáp ong trên vải rồi, lớn lên cũng được truyền dạy từ bà, chị gái và học hỏi của chị em họ hàng ở trong bản. Khi được truyền dạy và biết làm thì mình thường xuyên làm để giữ gìn bản sắc dân tộc mình. Việc vẽ hoa văn bằng sáp ong trên vải sẽ truyền dạy cho con cháu, để con cháu biết làm và tiếp tục giữ gìn bản sắc dân tộc".

Doc dao nghe ve sap ong tren vai cua nguoi mong lai chau hinh anh 2
Nghề vẽ họa tiết bằng sáp ong trên vải được lưu truyền qua các thế hệ phụ nữ dân tộc Mông ở Lai Châu.

Để hoàn thành một bộ váy áo từ vải lanh, phụ nữ Mông phải làm rất nhiều công đoạn cầu kỳ, phức tạp, cần sự khéo léo, kiên trì và thời gian. Trong đó, công đoạn quan trọng nhất, quyết định cả thẩm mỹ và giá trị vật chất là khâu tạo họa tiết hoa văn. Nguyên liệu để vẽ là sáp ong có màu vàng và màu đen khi đã lấy hết mật và được trộn đều tương ứng với độ đậm nhạt màu sắc. Sáp ong được mang ra nấu chảy, mặt vải được miết thật phẳng và được người dân dùng bút tre tự tay thiết kế để vẽ.

Độc đáo nghề vẽ sáp ong trên vải của người Mông Lai Châu
Phụ nữ Mông đều tự vẽ và may cho mình những bộ váy áo mới mỗi dịp tết đến xuân về.

Anh Giàng A Tủa, ở bản Huổi Bắc, xã Pha Mu, huyện Than Uyên cho biết: "Nghề vẽ hoa văn bằng sáp ong là một nghề truyền thống thủ công, chứa đựng những giá trị lịch sử, văn hóa, nghệ thuật đặc sắc. Thế hệ trẻ chúng tôi sẽ quyết tâm cùng nhau bảo vệ và phát huy tài hoa, tinh tế và khéo léo của người phụ nữ Mông. Đặc biệt là giúp cho thế hệ phụ nữ trẻ nối tiếp và hiểu được văn hóa của dân tộc Mông".

Tỷ mẩn, kỳ công và đòi hỏi sự sáng tạo, vì vậy để hoàn thành các tấm vải đủ cho một bộ váy áo, người phụ nữ Mông phải mất vài tháng, thậm chí cả năm để làm. Sau khi vẽ xong, các tấm vải sẽ được mang đi luộc, nhuộm chàm và phơi nắng mới hoàn chỉnh. Kỳ công là vậy, nhưng mỗi chị em phụ nữ Mông vẫn luôn cần mẫn giữ gìn theo năm tháng.

Độc đáo nghề vẽ sáp ong trên vải của người Mông Lai Châu
Vẽ họa tiết bằng sáp ong là một trong các tiêu chuẩn của người phụ nữ Mông trước khi lấy chồng.

Ông Hoàng Phi Hùng, Chủ tịch UBND xã Pha Mu, huyện Than Uyên (Lai Châu) cho biết, chính quyền địa phương đã có nhiều chính sách khuyến kích bà con duy trì và lưu truyền các nghề truyền thống; Đảng ủy xã đã ban hành hẳn 1 nghị quyết về xây dựng bản văn hóa cộng đồng, gắn với nghề vẽ sáp ong để thu hút du khách tới tham quan, trải nghiệm.

"Hiện nay trên địa bàn xã Pha Mu có khoảng 50 phụ nữ từ 15 đến 45 tuổi đang lưu giữ, bảo tồn và phát huy nghệ thuật vẽ hoa văn bằng sáp ong trên vải. Nghề vẽ sáp ong này hiện đang được truyền dạy bằng phương pháp truyền khẩu, thực hành trực tiếp do người phụ nữ lớn tuổi truyền dạy. Để bảo tồn và phát huy nét đẹp truyền thống này, hàng năm xã thường tổ chức các cuộc thi cho các thí sinh trình diễn trang phục dân tộc, rồi thi dệt và thi và sáp ong. Vì vậy, loại hình tri thức dân gian mang bí quyết nghề và tính mỹ thuật cao này vẫn đang được giữ gìn và phát huy.

Các họa tiết được vẽ trên mặt vải là tượng trưng cho sự biến chuyển của mặt trời, theo từng không gian, thời gian và mang đậm nét văn hóa riêng có của đồng bào Mông ở Lai Châu. Trong bối cảnh du nhập của nhiều nền văn hóa, nghề vẽ sáp ong trên vải vẫn đang được chị em phụ nữ Mông nơi đây gìn giữ, lưu truyền bằng tất cả niềm tin, niềm tự hào và khát vọng về những điều tốt đẹp nhất.

Bảo tồn bản sắc văn hóa độc đáo của các dân tộc ở Lai Châu Bảo tồn bản sắc văn hóa độc đáo của các dân tộc ở Lai Châu
Lai Châu: Xây dựng đời sống văn hóa trở thành phong trào thi đua rộng lớn Lai Châu: Xây dựng đời sống văn hóa trở thành phong trào thi đua rộng lớn
Theo Khắc Kiên/VOV-Tây Bắc
Nguồn:

Tin bài khác

“Mời Bác về ăn Tết” - Nét đẹp văn hóa tri ân nơi Đất Mũi-Cà Mau

“Mời Bác về ăn Tết” - Nét đẹp văn hóa tri ân nơi Đất Mũi-Cà Mau

Ở vùng sông nước Cà Mau, Tết không chỉ là dịp đoàn viên bên mâm cơm gia đình, mà còn là thời khắc thiêng liêng để người dân làm mâm cơm cúng ông, bà, dựng bàn thờ Tổ quốc và “mời Bác về ăn Tết”. Nét sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng độc đáo này thể hiện tấm lòng son sắt của người dân vùng Đất Mũi-Cà Mau mỗi độ Xuân về.
Vì sao chén nước dâng cúng luôn hiện diện trên bàn thờ gia tiên?

Vì sao chén nước dâng cúng luôn hiện diện trên bàn thờ gia tiên?

Theo dân gian, thắp hương là cách kết nối tâm linh, "mời" tổ tiên, thần linh về chứng giám lòng thành. Khói hương (hỏa) và chén nước (thủy) tạo nên sự cân bằng âm dương, hoàn thiện nghi lễ.
Mời ông bà về ăn Tết

Mời ông bà về ăn Tết

“Ra mộ mời ông bà về ăn Tết đi con”. Câu nhắc quen thuộc ấy cứ đến cuối năm lại vang lên trong nhiều gia đình Việt.
Những việc nên làm dịp Tết Thanh minh

Những việc nên làm dịp Tết Thanh minh

Tết Thanh minh là một trong những ngày lễ quan trọng không chỉ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc mà còn là dịp để tưởng nhớ tổ tiên và kết nối các thế hệ trong gia đình.
Xem thêm

Multimedia

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Nhận lời mời của Tổng thống nước Cộng hòa Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr., Chủ tịch ASEAN năm 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam ...
[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

Giai đoạn 1996-2026, Tổ chức World Vision International (WVI) đã triển khai nhiều chương trình, dự án tại Thanh Hóa với tổng ngân sách khoảng 63,8 triệu USD, góp phần cải thiện đời sống người ...
[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

Năm 2026 đánh dấu 55 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Đan Mạch và bước phát triển mới khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, mở ...
[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

Công tác chăm sóc, hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam/dioxin đạt nhiều kết quả thiết thực trong chăm sóc sức khỏe, cải thiện nhà ở và tạo sinh kế. Nhiệm kỳ 2026-2031, các ...
[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

Ngày 18/10/2026, tại Hà Nội, dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cùng đại diện các nước thành viên Hiệp hội ...
Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Đà Nẵng vừa đón nhận sự kiện đặc biệt quan trọng với tương lai là Quy hoạch chung đến năm 2050 tầm nhìn 2075 của thành phố đã được Thủ tướng Chính phủ ký ban ...
Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Hơn 11.000 lượt học sinh, sinh viên được tiếp cận giáo dục khí hậu, 44.440 cây tràm được trồng trên diện tích 10 ha rừng tại Vườn Quốc gia Bến En là những kết quả ...
Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Giúp các em học sinh chủ động bước vào sân chơi, kết nối với bạn bè và cởi mở hơn với thầy cô, mô hình “Không gian thể thao tăng cường sức khỏe tâm thần” ...
Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Phụ nữ biết xây dựng kênh, mạng xã hội quảng bá văn hóa quê hương; phụ nữ trở thành những tiểu thương có thu nhập ổn định với hàng chục triệu đồng; phụ nữ tham ...
Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tận dụng tối đa phụ phẩm nông nghiệp địa phương, dùng nước thải biogas để bón cây trồng, giảm thiểu khai thác củi rừng… Đó là những giá trị thiết thực từ dự án "Chăm ...
[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

Từ khoản vốn vay sinh kế, học bổng đến cơ hội biểu diễn nghệ thuật, những hỗ trợ thiết thực đang giúp nhiều nạn nhân chất độc da cam từng bước tự lập, phát huy ...
[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

World Vision International tại Việt Nam vừa phối hợp Hội Chữ thập đỏ tỉnh Điện Biên và chính quyền địa phương hỗ trợ khẩn cấp 441 triệu đồng cho 102 hộ gia đình bị ảnh ...
[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

Đó là nhận định của Ngài Rogelio Polanco Fuentes, Đại sứ Cuba tại Việt Nam về quan hệ nhân dân Việt Nam - Cuba.
[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

Đại sứ Lào tại Việt Nam Khamphao Ernthavanh cho rằng, thế hệ trẻ và các hoạt động giao lưu văn hóa sẽ là một trong những phương tiện hữu hiệu dẫn dắt tình hữu nghị ...
[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

Chiều 27/8, sau ba ngày làm việc, sự kiện “Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam năm 2026” đã bế mạc, mở ra một chặng đường hợp tác sâu rộng hơn ...