Trang chủ Chuyện ngoại giao Giai thoại
14:22 | 06/12/2023 GMT+7

Chuyện người thầy được học trò ngoại quốc lập miếu

aa
Lịch sử Việt Nam có một tiến sĩ văn giỏi, võ tài, đời sau xưng tụng là "danh thần". Ông được hai học trò người Trung Quốc dựng miếu thờ khi còn sống. Ông là Tiến sĩ Quận công Nguyễn Công Cơ.
Trạng Bịu đi sứ đòi đất cho vua Nam
Nhà ngoại giao kể chuyện "đi sứ" thời hội nhập

Ngày 5/12, tại di tích văn hóa lịch sử cấp quốc gia nhà thờ Quận công Nguyễn Công Cơ ở phường Xuân Đỉnh (quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội) đã diễn ra lễ kỷ niệm 290 năm ngày mất của Tiến sĩ Quận công Nguyễn Công Cơ (1675 - 1733). Lễ kỷ niệm do Ban quản lý di tích phường Xuân Đỉnh, Ủy ban nhân dân phường và dòng họ Nguyễn Công phối hợp tổ chức.

Nguyễn Công Cơ tên hiệu là Cảo Hiên, tên húy là Tự Cẩm, tước Cảo quận công và Cơ quận công. Khi mất được ban tên thụy là Mẫn Trực phủ quân. Ông là người làng Minh Quả, tên nôm là làng Cáo.

Lăng mộ Quận công Nguyễn Công Cơ. (Ảnh: KT)
Lăng mộ Quận công Nguyễn Công Cơ. (Ảnh: FB Công Hiền)

Nguyễn Công Cơ là người hiếu học. Năm 13 tuổi, ông dự thi Hương khoa Đinh Mão niên hiệu Chính Hòa thứ 8 (1687) thi đỗ Tam trường. Năm 19 tuổi, ông dự thi Hương khoa Quý Dậu đỗ H­ương cống. Năm 23 tuổi, mùa đông năm Đinh Sửu niên hiệu Chính Hòa thứ 18 (1697), ông dự khoa thi Hội, trúng Tứ trường. Vào thi Đình, ông được ban Đệ tam giáp Đồng tiến sĩ xuất thân.

Sử sách ghi lại, Quận công Nguyễn Công Cơ là một người ngay thẳng và chính trực. Trong suốt sự nghiệp quan trường của mình, Nguyễn Công Cơ đã để lại thành quả: cải cách giáo dục; bỏ lệ cống ngà voi, người vàng với nhà Thanh (Trung Quốc); khám phá âm mưu lật đổ chúa Trịnh giữ được sự ổn định cho đất nước; góp phần thành lập “Võ học sở”, nơi đào tạo các võ cử nhân. Đối với quê hương, ông góp phần xây dựng tôn tạo, đình làng, chùa làng; xây dựng hệ thống thủy lợi tưới tiêu cho hàng trăm cánh đồng làng Xuân Tảo và vùng lân cận trở nên trù phú, dân gọi là “ngọc điền”.

Hội ngộ trên đất bạn

Mùa xuân năm Ất Mùi niên hiệu Vĩnh Thịnh thứ 11 (1715), khi Nguyễn Công Cơ đang giữ chức Kinh diên chuyên việc giảng sách trong triều thì nhận mệnh đi sứ nhà Thanh.

Trong chuyến đi sứ này, Nguyễn Công Cơ giữ chức Chánh sứ dẫn đầu đoàn sứ bộ sang nhà Thanh tuế cống. Ngày khởi hành, vua Lê Dụ Tông đã đích thân tiễn đưa đoàn sứ bộ và ngự ban cho Nguyễn Công Cơ một bài thơ Đường luật và hai bài thơ quốc âm (thơ Nôm) để động viên tinh thần của ông trước khi lên đường.

Theo ghi chép trong Sứ trình nhật lục, khi đoàn sứ bộ đặt chân đến địa giới tỉnh Quảng Đông, Nguyễn Công Cơ đã được hai người học trò họ Phùng. Hai anh em Phùng họ Phùng thuở nhỏ từng theo gia đình sống ở phường Hà Khẩu (Hà Nội), Việt Nam và theo học thầy Nguyễn Công Cơ. Ngày gặp lại thầy, hai người học trò đã giữ những cương vị quan trọng ở hai tỉnh Quảng Đông và Quảng Tây.

Khi dừng chân nghỉ phía trước có một ngôi miếu, đoàn định vào miếu thắp hương thì bị ngăn lại. Sau đó Nguyễn Công Cơ mới biết đây chính là ngôi miếu thờ mình. Ngôi miếu được anh em họ Phùng lập để tỏ lòng kính trọng và tưởng nhớ người thầy phương nam của mình. Ngày sinh của ông được lấy làm ngày cúng tế.

Trong thời gian Nguyễn Công Cơ đi sứ, hai người học trò chăm lo thù tiếp rồi hộ tống thầy suốt chặng đường lên Yên Kinh rồi quay về.

Là vị quan văn võ song toàn, Quận công Nguyễn Công Cơ từng nêu lên quan điểm quân sự trong bài “Võ học trung ký”: “Nước nhà nay tuy vô sự, nhưng chớ nên thấy thế làm mừng mà phải quan tâm đến việc quân, lúc nào cũng nên phòng bị, chớ nên coi khí giới tinh nhuệ là đủ, mà phải lo sao tìm đủ tướng tài, tránh chuyện hư danh, cố gắng tìm cầu lương tướng...”.

Di cảo văn chương của Nguyễn Công Cơ hiện còn lưu giữ tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm, trong đó có 3 tác phẩm là: Hoàng Hoa thuật thực ký; Sứ trình nhật lục (chép trong Xuân Tảo thượng thư Nguyễn tiến sĩ gia phả) và Tương sơn hành quân thảo lục. Ngoài ra còn có một số bài thơ chép trong sách Toàn Việt thi lục.

Lời Lời "Thủ thỉ Việt Nam" của một tác giả Việt kiều
Ông Trạng đưa giống ngô về đất Việt Ông Trạng đưa giống ngô về đất Việt
Phan Anh
Nguồn:

Tin bài liên quan

Ngoại giao kinh tế góp phần thắt chặt quan hệ hữu nghị, hợp tác đặc biệt Việt Nam - Cuba

Ngoại giao kinh tế góp phần thắt chặt quan hệ hữu nghị, hợp tác đặc biệt Việt Nam - Cuba

Theo phóng viên TTXVN tại La Habana, trong khuôn khổ chuyến công tác để dự Hội nghị thượng đỉnh G77 và Trung Quốc, thăm và làm việc tại Cuba từ ngày 15 đến ngày 18/9, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã thăm một số cơ sở kinh tế của doanh nghiệp Việt Nam và gặp gỡ thân mật cộng đồng tại đây.
Thủ tướng Việt Nam, Singapore và hai Phu nhân giao lưu, cùng ăn trưa với sinh viên Đại học Quốc gia Hà Nội

Thủ tướng Việt Nam, Singapore và hai Phu nhân giao lưu, cùng ăn trưa với sinh viên Đại học Quốc gia Hà Nội

Sáng 29/8, Thủ tướng Phạm Minh Chính và Thủ tướng Lý Hiển Long cùng hai Phu nhân thăm Đại học Quốc gia Hà Nội và ăn trưa cùng sinh viên.
Vị Giáo sư quyết bảo vệ những áng văn nước Việt

Vị Giáo sư quyết bảo vệ những áng văn nước Việt

Cố Giáo sư Trần Văn Khê từng nhiều lần kể cho các học trò của mình đồng thời ghi lại trong cuốn hồi ký về việc ông đã bảo vệ những áng văn nước Việt, bảo vệ lòng tự tôn dân tộc Việt Nam trước những lời hạ thấp của một cựu Đề đốc Thủy sư người Pháp.

Các tin bài khác

Hiệp ước hữu nghị và hợp tác Việt Nam - Lào: Tâm thế phát triển quan hệ đặc biệt hai nước

Hiệp ước hữu nghị và hợp tác Việt Nam - Lào: Tâm thế phát triển quan hệ đặc biệt hai nước

Sau năm 1975, quan hệ hữu nghị và hợp tác Việt Nam và Lào từ chỗ là liên minh chiến đấu chống kẻ thù chung, giành thắng lợi; đã bước sang trang sử mới là hữu nghị hợp tác toàn diện.
30 năm bình thường hóa quan hệ Việt-Mỹ: Lòng tin thúc đẩy quan hệ song phương

30 năm bình thường hóa quan hệ Việt-Mỹ: Lòng tin thúc đẩy quan hệ song phương

Kỷ niệm 30 năm bình thường hóa, quan hệ Việt-Mỹ phát triển dựa trên lòng tin, hợp tác kinh tế, quốc phòng và giải quyết di sản chiến tranh.
Viết tiếp câu chuyện hợp tác Việt Nam-Hoa Kỳ

Viết tiếp câu chuyện hợp tác Việt Nam-Hoa Kỳ

Chặng đường 30 năm hợp tác Việt Nam - Hoa Kỳ phát triển từ đối đầu thành đối tác toàn diện, mở ra nhiều cơ hội hợp tác chiến lược và kinh tế.
Trung Quốc đưa tin đậm nét hoạt động của Thủ tướng tại Hội nghị WEF Thiên Tân

Trung Quốc đưa tin đậm nét hoạt động của Thủ tướng tại Hội nghị WEF Thiên Tân

Truyền thông Trung Quốc gọi Thủ tướng Phạm Minh Chính là “khách mời thường xuyên” của Diễn đàn Davos mùa Hè.

Đọc nhiều

Bà Nguyễn Thanh Hải được bầu làm Chủ tịch Hội hữu nghị Việt Nam - Hàn Quốc nhiệm kỳ 2026-2031

Bà Nguyễn Thanh Hải được bầu làm Chủ tịch Hội hữu nghị Việt Nam - Hàn Quốc nhiệm kỳ 2026-2031

Ngày 26/8 tại Hà Nội, Hội hữu nghị Việt Nam - Hàn Quốc tổ chức Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV, nhiệm kỳ 2026-2031. Bà Nguyễn Thanh Hải, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, Chủ tịch Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Việt Nam - Hàn Quốc, được bầu làm Chủ tịch Hội. Hội xác định gắn giao lưu hữu nghị với hợp tác thực chất.
Quảng Trị tiếp nhận 3 khoản viện trợ gần 38 triệu USD từ hai tổ chức NPA và MAG

Quảng Trị tiếp nhận 3 khoản viện trợ gần 38 triệu USD từ hai tổ chức NPA và MAG

Đó là 2 khoản viện trợ 15.577.614 USD, tương đương hơn 395 tỷ đồng từ tổ chức Viện trợ Nhân dân Na Uy (NPA) và 1 khoản viện trợ 22.417.881 USD, tương đương hơn 581 tỷ đồng từ Tổ chức Mines Advisory Group (MAG). Các dự án này cùng hỗ trợ Chương trình hành động khắc phục hậu quả bom mìn vật nổ sau chiến tranh của tinh Quảng Trị, hướng tới đưa Quảng Trị thành tỉnh an toàn vào năm 2035.
Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam và Hội đồng nhân dân thế giới duy trì hợp tác thường xuyên

Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam và Hội đồng nhân dân thế giới duy trì hợp tác thường xuyên

Ngày 26/8 tại Hà Nội, ông Phan Anh Sơn, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam tiếp xã giao Đoàn đại biểu Hội đồng nhân dân thế giới do ông Andrey Belyaninov, Tổng Thư ký Hội đồng nhân dân thế giới, Thành viên Ủy ban UNESCO Liên bang Nga làm Trưởng đoàn. Hai bên trao đổi nhiều đề xuất nhằm duy trì hợp tác thường xuyên, mở rộng kết nối trong giáo dục, văn hóa, địa phương và kinh tế.
Mở rộng hợp tác khoa học, giáo dục vì phát triển Việt - Nga

Mở rộng hợp tác khoa học, giáo dục vì phát triển Việt - Nga

Ngày 26/8 tại Hà Nội, trong khuôn khổ Những ngày Hội đồng nhân dân thế giới tại Việt Nam, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam và Hội đồng nhân dân thế giới phối hợp với Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức tọa đàm “Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực khoa học và giáo dục như một yếu tố thúc đẩy phát triển bền vững”. Tọa đàm trao đổi giải pháp mở rộng hợp tác giáo dục, khoa học và công nghệ, trong đó nhấn mạnh kết nối Việt Nam - Liên bang Nga.
Học viên hải quân quốc tế trải nghiệm Tàu buồm 286 - Lê Quý Đôn

Học viên hải quân quốc tế trải nghiệm Tàu buồm 286 - Lê Quý Đôn

Ngày 25/8, tại Nha Trang (Khánh Hòa), trong khuôn khổ Chương trình “Giao lưu huấn luyện học viên sĩ quan hải quân quốc tế” năm 2026 tại Học viện Hải quân Việt Nam, các học viên sĩ quan hải quân quốc tế đã tham gia các hoạt động trải nghiệm, thực hành trên Tàu buồm 286-Lê Quý Đôn.
Bão số 4 gây mưa lớn, nhiều địa phương chủ động di dời dân và phòng ngừa rủi ro

Bão số 4 gây mưa lớn, nhiều địa phương chủ động di dời dân và phòng ngừa rủi ro

Sáng 23/8, bão số 4 duy trì cường độ cấp 8, giật cấp 10 trên vùng biển Quảng Ninh - Hải Phòng, gây mưa lớn tại nhiều tỉnh, thành phố phía Bắc. Các địa phương khẩn trương di dời người dân khỏi khu vực nguy hiểm, ứng phó nguy cơ lũ quét, sạt lở, úng ngập và điều chỉnh một số hoạt động du lịch.
Chung kết toàn quốc Cuộc thi ‘Em yêu biển, đảo quê hương’

Chung kết toàn quốc Cuộc thi ‘Em yêu biển, đảo quê hương’

Ngày 22/8, tại Trung tâm Phát thanh - Truyền hình Quân đội ở Hà Nội, Chung kết toàn quốc Cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương” năm học 2025-2026 diễn ra với chiến thắng thuộc về đội Bạch Long Vĩ (Hải Phòng), đạt 476 điểm.
ho tro tien an gao do dung ca nhan cho hoc sinh truong pho thong noi tru
infographic quan he asean nga va hoi nghi cap cao ky niem 35 nam quan he asean nga
mot so moc thoi gian quan trong sap xep to chuc lai thon to dan pho
nhat ban la doi tac kinh te quan trong hang dau cua viet nam
infographic 9 luat va 31 nghi quyet duoc thong qua tai ky hop thu nhat quoc hoi khoa xvi
infographic viet nam va trung quoc ky ket 32 van kien hop tac
chinh phu nhiem ky quoc hoi khoa xvi co 14 bo 3 co quan ngang bo
Xin chờ trong giây lát...
[Video] Mở rộng hợp tác khoa học, giáo dục vì phát triển bền vững
[Video] Những ngày Hội đồng nhân dân thế giới tại Việt Nam: Kết nối nguồn lực, đưa ý tưởng thành hợp tác cụ thể
[Video] 50 năm Việt Nam - Philippines: Mở rộng kết nối nhân dân trong giai đoạn mới
[Video] Dấu ấn kết nối Việt Nam - Malaysia của Đại sứ Dato' Tan Yang Thai
[Video] Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam ghi sổ tang, tưởng niệm nạn nhân động đất Venezuela
[Video] Trẻ em Đông Á cùng kiến tạo giải pháp cho những thách thức chung
[Video] Âm nhạc flamenco gắn kết văn hoá Việt Nam - Tây Ban Nha
[Video] Trao tặng Kỷ niệm chương "Vì hòa bình, hữu nghị giữa các dân tộc" cho Đại sứ Hungary tại Việt Nam
[Video] Nhân dân Việt Nam luôn trân trọng tình cảm của nước Nga
Video: Cơ hội giao lưu quốc tế cho học sinh Việt Nam tại trại hè Artek
[Video] Đối ngoại nhân dân Thủ đô hướng tới kết nối hiệu quả nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài
[Video] Plan International đồng hành cùng thanh thiếu nhi tiên phong ứng phó với biến đổi khí hậu
[Video] Lào dành ưu tiên hàng đầu cho quan hệ với Việt Nam
[Video] Doanh nghiệp Hoa Kỳ hỗ trợ Việt Nam xác định danh tính người mất tích trong chiến tranh
[Video] Nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình nhận Huân chương “Ngôi sao Công trạng” của Nhà nước Palestine
Hỗ trợ tiền ăn, gạo, đồ dùng cá nhân cho học sinh trường phổ thông nội trú

Hỗ trợ tiền ăn, gạo, đồ dùng cá nhân cho học sinh trường phổ thông nội trú

Chính phủ ban hành Nghị định 188/2026/NĐ-CP ngày 27/5/2026 quy định chính sách cho học sinh trường phổ thông nội trú và trường phổ thông nội trú tại các xã biên giới đất liền.
"Chốt" phương án tăng lương tối thiểu vùng năm 2027 ở mức 7,8%

"Chốt" phương án tăng lương tối thiểu vùng năm 2027 ở mức 7,8%

Hội đồng Tiền lương quốc gia thống nhất tăng lương tối thiểu vùng năm 2027 là 7,8%, áp dụng từ 1/1/2027, hài hòa lợi ích doanh nghiệp và người lao động.
9 học sinh Việt Nam nhận học bổng toàn phần của Quỹ Fast Retailing tại Nhật Bản

9 học sinh Việt Nam nhận học bổng toàn phần của Quỹ Fast Retailing tại Nhật Bản

Ngày 13/7, Tập đoàn Fast Retailing công bố 9 học sinh Việt Nam được trao học bổng toàn phần bậc đại học của Quỹ Fast Retailing, mở ra cơ hội học tập tại các trường đại học hàng đầu Nhật Bản và góp phần thúc đẩy hợp tác giáo dục giữa hai nước.
Nhiều quy định về hoạt động bảo hiểm tiền gửi

Nhiều quy định về hoạt động bảo hiểm tiền gửi

Nghị định số 280/2026/NĐ-CP bổ sung, hoàn thiện khung pháp lý đối với hoạt động bảo hiểm tiền gửi, quy định rõ cơ chế chi trả và trách nhiệm của các cơ quan liên quan.
Thời tiết hôm nay (25/6): Bắc Bộ nắng nóng gay gắt, tối và đêm có mưa rào

Thời tiết hôm nay (25/6): Bắc Bộ nắng nóng gay gắt, tối và đêm có mưa rào

Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 25/6, khu vực trung du và đồng bằng Bắc Bộ, phía Tây tỉnh Phú Thọ có nắng nóng và nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 36-38 độ, có nơi trên 38 độ; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến 50-55%.
Thời tiết hôm nay (01/6): Bắc Bộ nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt

Thời tiết hôm nay (01/6): Bắc Bộ nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt

Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 01-02/6, khu vực Bắc Bộ (trừ Quảng Ninh-Hải Phòng) có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-36 độ, có nơi trên 37 độ; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến từ 50-55%.
Phiên bản di động