Trang chủ Chuyện ngoại giao Giai thoại
14:22 | 06/12/2023 GMT+7

Chuyện người thầy được học trò ngoại quốc lập miếu

aa
Lịch sử Việt Nam có một tiến sĩ văn giỏi, võ tài, đời sau xưng tụng là "danh thần". Ông được hai học trò người Trung Quốc dựng miếu thờ khi còn sống. Ông là Tiến sĩ Quận công Nguyễn Công Cơ.
Trạng Bịu đi sứ đòi đất cho vua Nam
Nhà ngoại giao kể chuyện "đi sứ" thời hội nhập

Ngày 5/12, tại di tích văn hóa lịch sử cấp quốc gia nhà thờ Quận công Nguyễn Công Cơ ở phường Xuân Đỉnh (quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội) đã diễn ra lễ kỷ niệm 290 năm ngày mất của Tiến sĩ Quận công Nguyễn Công Cơ (1675 - 1733). Lễ kỷ niệm do Ban quản lý di tích phường Xuân Đỉnh, Ủy ban nhân dân phường và dòng họ Nguyễn Công phối hợp tổ chức.

Nguyễn Công Cơ tên hiệu là Cảo Hiên, tên húy là Tự Cẩm, tước Cảo quận công và Cơ quận công. Khi mất được ban tên thụy là Mẫn Trực phủ quân. Ông là người làng Minh Quả, tên nôm là làng Cáo.

Lăng mộ Quận công Nguyễn Công Cơ. (Ảnh: KT)
Lăng mộ Quận công Nguyễn Công Cơ. (Ảnh: FB Công Hiền)

Nguyễn Công Cơ là người hiếu học. Năm 13 tuổi, ông dự thi Hương khoa Đinh Mão niên hiệu Chính Hòa thứ 8 (1687) thi đỗ Tam trường. Năm 19 tuổi, ông dự thi Hương khoa Quý Dậu đỗ H­ương cống. Năm 23 tuổi, mùa đông năm Đinh Sửu niên hiệu Chính Hòa thứ 18 (1697), ông dự khoa thi Hội, trúng Tứ trường. Vào thi Đình, ông được ban Đệ tam giáp Đồng tiến sĩ xuất thân.

Sử sách ghi lại, Quận công Nguyễn Công Cơ là một người ngay thẳng và chính trực. Trong suốt sự nghiệp quan trường của mình, Nguyễn Công Cơ đã để lại thành quả: cải cách giáo dục; bỏ lệ cống ngà voi, người vàng với nhà Thanh (Trung Quốc); khám phá âm mưu lật đổ chúa Trịnh giữ được sự ổn định cho đất nước; góp phần thành lập “Võ học sở”, nơi đào tạo các võ cử nhân. Đối với quê hương, ông góp phần xây dựng tôn tạo, đình làng, chùa làng; xây dựng hệ thống thủy lợi tưới tiêu cho hàng trăm cánh đồng làng Xuân Tảo và vùng lân cận trở nên trù phú, dân gọi là “ngọc điền”.

Hội ngộ trên đất bạn

Mùa xuân năm Ất Mùi niên hiệu Vĩnh Thịnh thứ 11 (1715), khi Nguyễn Công Cơ đang giữ chức Kinh diên chuyên việc giảng sách trong triều thì nhận mệnh đi sứ nhà Thanh.

Trong chuyến đi sứ này, Nguyễn Công Cơ giữ chức Chánh sứ dẫn đầu đoàn sứ bộ sang nhà Thanh tuế cống. Ngày khởi hành, vua Lê Dụ Tông đã đích thân tiễn đưa đoàn sứ bộ và ngự ban cho Nguyễn Công Cơ một bài thơ Đường luật và hai bài thơ quốc âm (thơ Nôm) để động viên tinh thần của ông trước khi lên đường.

Theo ghi chép trong Sứ trình nhật lục, khi đoàn sứ bộ đặt chân đến địa giới tỉnh Quảng Đông, Nguyễn Công Cơ đã được hai người học trò họ Phùng. Hai anh em Phùng họ Phùng thuở nhỏ từng theo gia đình sống ở phường Hà Khẩu (Hà Nội), Việt Nam và theo học thầy Nguyễn Công Cơ. Ngày gặp lại thầy, hai người học trò đã giữ những cương vị quan trọng ở hai tỉnh Quảng Đông và Quảng Tây.

Khi dừng chân nghỉ phía trước có một ngôi miếu, đoàn định vào miếu thắp hương thì bị ngăn lại. Sau đó Nguyễn Công Cơ mới biết đây chính là ngôi miếu thờ mình. Ngôi miếu được anh em họ Phùng lập để tỏ lòng kính trọng và tưởng nhớ người thầy phương nam của mình. Ngày sinh của ông được lấy làm ngày cúng tế.

Trong thời gian Nguyễn Công Cơ đi sứ, hai người học trò chăm lo thù tiếp rồi hộ tống thầy suốt chặng đường lên Yên Kinh rồi quay về.

Là vị quan văn võ song toàn, Quận công Nguyễn Công Cơ từng nêu lên quan điểm quân sự trong bài “Võ học trung ký”: “Nước nhà nay tuy vô sự, nhưng chớ nên thấy thế làm mừng mà phải quan tâm đến việc quân, lúc nào cũng nên phòng bị, chớ nên coi khí giới tinh nhuệ là đủ, mà phải lo sao tìm đủ tướng tài, tránh chuyện hư danh, cố gắng tìm cầu lương tướng...”.

Di cảo văn chương của Nguyễn Công Cơ hiện còn lưu giữ tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm, trong đó có 3 tác phẩm là: Hoàng Hoa thuật thực ký; Sứ trình nhật lục (chép trong Xuân Tảo thượng thư Nguyễn tiến sĩ gia phả) và Tương sơn hành quân thảo lục. Ngoài ra còn có một số bài thơ chép trong sách Toàn Việt thi lục.

Lời Lời "Thủ thỉ Việt Nam" của một tác giả Việt kiều
Ông Trạng đưa giống ngô về đất Việt Ông Trạng đưa giống ngô về đất Việt
Phan Anh
Nguồn:

Tin bài liên quan

Ngoại giao kinh tế góp phần thắt chặt quan hệ hữu nghị, hợp tác đặc biệt Việt Nam - Cuba

Ngoại giao kinh tế góp phần thắt chặt quan hệ hữu nghị, hợp tác đặc biệt Việt Nam - Cuba

Theo phóng viên TTXVN tại La Habana, trong khuôn khổ chuyến công tác để dự Hội nghị thượng đỉnh G77 và Trung Quốc, thăm và làm việc tại Cuba từ ngày 15 đến ngày 18/9, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã thăm một số cơ sở kinh tế của doanh nghiệp Việt Nam và gặp gỡ thân mật cộng đồng tại đây.
Thủ tướng Việt Nam, Singapore và hai Phu nhân giao lưu, cùng ăn trưa với sinh viên Đại học Quốc gia Hà Nội

Thủ tướng Việt Nam, Singapore và hai Phu nhân giao lưu, cùng ăn trưa với sinh viên Đại học Quốc gia Hà Nội

Sáng 29/8, Thủ tướng Phạm Minh Chính và Thủ tướng Lý Hiển Long cùng hai Phu nhân thăm Đại học Quốc gia Hà Nội và ăn trưa cùng sinh viên.
Vị Giáo sư quyết bảo vệ những áng văn nước Việt

Vị Giáo sư quyết bảo vệ những áng văn nước Việt

Cố Giáo sư Trần Văn Khê từng nhiều lần kể cho các học trò của mình đồng thời ghi lại trong cuốn hồi ký về việc ông đã bảo vệ những áng văn nước Việt, bảo vệ lòng tự tôn dân tộc Việt Nam trước những lời hạ thấp của một cựu Đề đốc Thủy sư người Pháp.

Các tin bài khác

30 năm bình thường hóa quan hệ Việt-Mỹ: Lòng tin thúc đẩy quan hệ song phương

30 năm bình thường hóa quan hệ Việt-Mỹ: Lòng tin thúc đẩy quan hệ song phương

Kỷ niệm 30 năm bình thường hóa, quan hệ Việt-Mỹ phát triển dựa trên lòng tin, hợp tác kinh tế, quốc phòng và giải quyết di sản chiến tranh.
Viết tiếp câu chuyện hợp tác Việt Nam-Hoa Kỳ

Viết tiếp câu chuyện hợp tác Việt Nam-Hoa Kỳ

Chặng đường 30 năm hợp tác Việt Nam - Hoa Kỳ phát triển từ đối đầu thành đối tác toàn diện, mở ra nhiều cơ hội hợp tác chiến lược và kinh tế.
Trung Quốc đưa tin đậm nét hoạt động của Thủ tướng tại Hội nghị WEF Thiên Tân

Trung Quốc đưa tin đậm nét hoạt động của Thủ tướng tại Hội nghị WEF Thiên Tân

Truyền thông Trung Quốc gọi Thủ tướng Phạm Minh Chính là “khách mời thường xuyên” của Diễn đàn Davos mùa Hè.
Chủ tịch nước Trần Đức Lương và dấu ấn trong tiến trình hội nhập quốc tế toàn diện của đất nước

Chủ tịch nước Trần Đức Lương và dấu ấn trong tiến trình hội nhập quốc tế toàn diện của đất nước

Thông tấn xã Việt Nam trân trọng giới thiệu bài viết: "Chủ tịch nước Trần Đức Lương và dấu ấn trong tiến trình hội nhập quốc tế toàn diện của đất nước" của Tiến sĩ Đào Ngọc Báu, Viện trưởng Viện Quan hệ quốc tế (Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh):

Đọc nhiều

FAVIJA cùng các sinh viên Nhật Bản tặng xe lăn cho người khuyết tật Việt Nam

FAVIJA cùng các sinh viên Nhật Bản tặng xe lăn cho người khuyết tật Việt Nam

Từ ngày 24 - 25/02/2026, Tổ chức Giao lưu Quốc tế Việt Nam Nhật Bản (FAVIJA) đã phối hợp cùng các sinh viên tình nguyện thuộc Câu lạc bộ Rotary, Đại học Chuo (Nhật Bản) trao tặng miễn phí 10 chiếc xe lăn cho trẻ em và người khuyết tật có hoàn cảnh khó khăn tại một số tỉnh, thành phía Nam Việt Nam.
Từ bản làng đến giảng đường học "Code"

Từ bản làng đến giảng đường học "Code"

Thông qua dự án ‘Girls in Tech’ do Plan International Vietnam hỗ trợ, nhiều em học sinh ở các bản làng ở Quảng Trị đã được hỗ trợ và theo đuổi ước mơ của mình.
"Mối nhân duyên 800 năm Việt Nam - Hàn Quốc và cuộc trở về của tôi"

"Mối nhân duyên 800 năm Việt Nam - Hàn Quốc và cuộc trở về của tôi"

"Quan hệ Việt Nam - Hàn Quốc không chỉ bắt đầu từ năm 1992, khi hai nước chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao. Với tôi, mối liên kết ấy đã khởi nguồn từ năm 1226, khi Hoàng tử Lý Long Tường đặt chân đến Cao Ly. Trải qua 800 năm, dòng chảy lịch sử không nằm yên trong sách vở, mà bền bỉ đi qua nhiều thế hệ, được bồi đắp bằng giao lưu nhân dân, bằng niềm tin và những giá trị văn hóa chung".
Tổ chức bầu cử sớm cho các lực lượng thực hiện nhiệm vụ trên biển

Tổ chức bầu cử sớm cho các lực lượng thực hiện nhiệm vụ trên biển

Vùng 2 Hải quân tổ chức bầu cử sớm tại bến và tiễn đoàn thực hiện nhiệm vụ bầu cử sớm đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND Thành phố Hồ Chí Minh khóa XI, nhiệm kỳ 2026 – 2031 cho các lực lượng thực hiện nhiệm vụ trên biển.
Vùng 2 Hải quân chuẩn bị chặt chẽ, đồng bộ cho công tác bầu cử

Vùng 2 Hải quân chuẩn bị chặt chẽ, đồng bộ cho công tác bầu cử

Thời gian qua, Đảng ủy, Chỉ huy các cơ quan, đơn vị Vùng 2 Hải quân đã quán triệt nghiêm túc các chỉ thị, hướng dẫn về công tác bầu cử, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và triển khai đồng bộ nhiều nội dung, biện pháp nhằm bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra đúng quy định, chất lượng, an toàn và sát với yêu cầu nhiệm vụ của từng đơn vị.
Bộ đội Biên phòng Quảng Trị siết chặt kiểm soát tàu cá, quyết tâm ngăn chặn vi phạm IUU

Bộ đội Biên phòng Quảng Trị siết chặt kiểm soát tàu cá, quyết tâm ngăn chặn vi phạm IUU

Phát huy vai trò lực lượng nòng cốt trong chống khai thác hải sản bất hợp pháp, Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị tiếp tục tăng cường kiểm soát tàu cá, mở đợt cao điểm tuần tra trên biển, quyết tâm không để phát sinh vi phạm, góp phần cùng cả nước hướng tới mục tiêu gỡ bỏ cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC).
Tổ chức bầu cử sớm cho các lực lượng thực hiện nhiệm vụ trên biển

Tổ chức bầu cử sớm cho các lực lượng thực hiện nhiệm vụ trên biển

Vùng 2 Hải quân tổ chức bầu cử sớm tại bến và tiễn đoàn thực hiện nhiệm vụ bầu cử sớm đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND Thành phố Hồ Chí Minh khóa XI, nhiệm kỳ 2026 – 2031 cho các lực lượng thực hiện nhiệm vụ trên biển.
infographic den nam 2030 phan dau thu nhap binh quan nguoi dan nong thon tang gap 25 3 lan so voi nam 2020
infographic 4 moc thoi gian cua 4 ky nguyen quan trong trong 100 nam dang lanh dao
infographic 5 diem then chot co y nghia quyet dinh trong to chuc thuc hien nghi quyet dai hoi xiv cua dang
infographic nghi quyet so 68 nqtw tac dong sau rong toi toan bo nen kinh te
infographic nhung nghi quyet chien luoc dua viet nam buoc vao ky nguyen moi
infographic quan he doi tac chien luoc viet nam lien minh chau au
dan la goc thuoc do cao nhat cua moi quyet sach
Xin chờ trong giây lát...
[Video] Vũ điệu chúc xuân sôi động của Đại sứ Hà Lan tại Việt Nam
[Video] Đại sứ Lào tại Việt Nam tin tưởng Đại hội XIV sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho Việt Nam phát triển toàn diện
[Video] WVIV thúc đẩy nông nghiệp tái sinh, nâng cao sinh kế cộng đồng tại Thanh Hóa
[Video] Plan International và Tỉnh Đoàn Quảng Trị xây dựng lực lượng thanh niên hành động vì khí hậu
[Video] 10 sự kiện văn hóa, thể thao và du lịch tiêu biểu năm 2025
Plan International Việt Nam hỗ trợ khẩn cấp hơn 1,8 tỷ đồng cho người dân Đà Nẵng sau bão
Vietnam Happy Fest 2025: Lan tỏa những giá trị hạnh phúc giữa lòng Hà Nội
[VIDEO] Tổ chức Cứu trợ Trẻ em tiếp sức trẻ em Bắc Ninh sớm quay về nhịp sống sau thiên tai
[Video] World Vision hỗ trợ hơn 1.100 người dân Quảng Ngãi tiếp cận nước sạch bền vững
[Video] Đồng tâm, dốc sức cứu trợ đồng bào vùng lũ
[Video] Ấn Độ tặng Giải thưởng Hòa bình Romesh Chandra cho bà Nguyễn Thị Bình
[Video] Lễ dâng y Kathina tại Đà Nẵng: Sợi dây gắn kết Phật giáo các nước châu Á
Cả nước hướng về Thái Nguyên: Chung tay giúp người dân vượt qua mưa lũ
Trailer lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ nhất
[Video] Không khí rộn ràng ngày khai giảng năm học mới trên cả nước
Thời tiết hôm nay (25/02): Hà Nội mưa rào, trời lạnh

Thời tiết hôm nay (25/02): Hà Nội mưa rào, trời lạnh

Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia đưa ra thông tin dự báo thời tiết Hà Nội và các khu vực khác trên cả nước ngày và đêm 25/02.
Quy định về xử phạt trục xuất đối với người nước ngoài vi phạm pháp luật Việt Nam

Quy định về xử phạt trục xuất đối với người nước ngoài vi phạm pháp luật Việt Nam

Chính phủ ban hành Nghị định số 59/2026/NĐ-CP quy định hình thức xử phạt trục xuất, biện pháp tạm giữ người, áp giải người vi phạm theo thủ tục hành chính và quản lý người nước ngoài vi phạm pháp luật Việt Nam trong thời gian làm thủ tục trục xuất.
Thời tiết ngày mùng 3 Tết (19/2): Bắc Bộ trời rét, Nam Bộ ngày nắng

Thời tiết ngày mùng 3 Tết (19/2): Bắc Bộ trời rét, Nam Bộ ngày nắng

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, từ ngày 19-22/2 (tức mùng 3 đến mùng 6 Tết), Bắc Bộ trời rét, vùng núi có nơi rét đậm với nhiệt độ dưới 13 độ C. Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ ngày trời nắng.
Miễn phí vé tàu Cát Linh-Hà Đông và Nhổn-Ga Hà Nội trong 9 ngày nghỉ Tết

Miễn phí vé tàu Cát Linh-Hà Đông và Nhổn-Ga Hà Nội trong 9 ngày nghỉ Tết

Hành khách sử dụng 2 tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội gồm 2A Cát Linh – Hà Đông và 3.1 Nhổn – Ga Hà Nội sẽ được miễn phí hoàn toàn vé trong 9 ngày nghỉ của dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.
Thời tiết hôm nay (ngày 11/2): Miền Bắc đón không khí lạnh tăng cường, Hà Nội mưa nhỏ rải rác

Thời tiết hôm nay (ngày 11/2): Miền Bắc đón không khí lạnh tăng cường, Hà Nội mưa nhỏ rải rác

Ngày 11/2, miền Bắc đón đợt không khí lạnh tăng cường yếu, trời mưa trở lại, tuy nhiên nhiệt độ không có nhiều biến động, cao nhất phổ biến 20-23°C.
Chi tiết phân luồng giao thông tại Hà Nội, TP.HCM dịp Tết Nguyên đán

Chi tiết phân luồng giao thông tại Hà Nội, TP.HCM dịp Tết Nguyên đán

Ngày 12/02, đại diện Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) cho biết, những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, nhu cầu đi lại, vận chuyển hàng hóa và hành khách trên địa bàn Hà Nội, TP.HCM và các tỉnh lận cận tăng cao đột biến, nhất là tại các cửa ngõ ra vào thành phố và các tuyến trục chính.
Phiên bản di động