Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố phải chịu trách nhiệm về kết quả phòng chống dịch tả lợn châu Phi

Sáng 4/1, tại Hà Nội, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì Hội nghị trực tuyến triển khai các giải pháp cấp bách khống chế Bệnh dịch tả lợn châu Phi. Cùng dự có Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng, lãnh đạo các tỉnh tại các đầu cầu.

Đã có 7 tỉnh xuất hiện ổ dịch

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Xuân Cường phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Vũ Sinh

Tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) Nguyễn Xuân Cường cho biết, đây là bệnh dịch rất nguy hiểm đối với ngành chăn nuôi lợn nước ta và thế giới. Lịch sử dịch tả lợn châu Phi xuất hiện từ năm 1921 tại châu Phi. Loại dịch này lan truyền nhanh bằng nhiều hình thức và làm tỷ lệ lợn chết rất cao, nên khi xảy ra dịch thì tổn thất rất lớn.

Trong khi virus dịch tả lan truyền và tồn tại ở môi trường rất lâu thì hiện nay thế giới vẫn chưa tìm ra vắc xin phòng ngừa. Từ năm 2017 đến cuối tháng 2 vừa rồi, thế giới đã có 20 nước nhiễm dịch tả lợn châu Phi, trong đó Trung Quốc có 28/33 tỉnh xuất hiện dịch, phải tiêu hủy tới 1 triệu con lợn.

Với nước ta, chăn nuôi lợn chiếm vị trí rất quan trọng. Năm ngoái, sản lượng thịt lợn hơi đạt 3,8 triệu tấn, chiếm 72% sản phẩm thịt các loại. Hiện có trên 2,5 triệu hộ chăn nuôi lợn theo quy mô nhỏ lẻ, chiếm 49% tổng đàn lợn.

Ổ dịch đầu tiên là tại Hưng Yên, tiếp đó là Thái Bình, Hải Phòng, Thanh Hóa, Hà Nội, Hà Nam, Hải Dương và đến nay có 33 xã thuộc 14 huyện và 7 tỉnh xuất hiện ổ dịch, đã tiêu hủy 4.231 con. Gần dịp Tết năm ngoái, do giá lợn tăng nên có những nơi xuất hiện dịch nhưng người dân không khai báo để tiêu hủy. Đây cũng là một nguyên nhân khiến dịch lây lan.

Ngày 20/2 vừa qua, Thủ tướng đã ban hành Chỉ thị số 04 triển khai đồng bộ các giải pháp cấp bách khống chế bệnh Dịch tả lợn Châu Phi.

Một chốt kiểm dịch động vật phòng chống dịch tả lợn châu Phi tại thành phố Hải Phòng. Ảnh: K.L

Mức hỗ trợ cho công tác phòng, chống dịch đã phù hợp chưa?

Quan tâm đến mức hộ trợ cho người dân có lợn bị dịch phải tiêu hủy cũng như chi phí cho công tác phòng chống dịch, tại Hội nghị, Thủ tướng đặt vấn đề, quy định mức hỗ trợ và các nguồn lực cho công tác phòng, chống dịch đã phù hợp chưa và yêu cầu khẩn trương tham mưu đề xuất với cấp có thẩm quyền xem xét điều chỉnh.

Theo Bộ NN&PTNT, giá hỗ trợ hộ chăn nuôi có lợn buộc phải tiêu hủy theo quy định hiện nay là 38.000 đồng /kg lợn hơi, thấp hơn so với giá thị trường. Thậm chí, nhiều nơi chỉ hỗ trợ khoảng 27.000 đồng/kg và thời gian hỗ trợ kéo dài nhiều tháng.

Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Phùng Đức Tiến cho biết: “Nhiều địa phương không bố trí kinh phí trả thù lao hoặc có bố trí nhưng mức trả rất thấp so với chi phí thực tế, nên dẫn đến tình trạng ngại hoặc không tham gia triển khai các hoạt động phòng, chống, nhất là khi cần phải thực hiện trong thời gian dài”.

Theo đó, Thủ tướng đề nghị nếu việc thanh toán cho người dân chưa phù hợp thì phải đề xuất với Chính phủ. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng ủng hộ phương pháp hỗ trợ cao hơn cho người dân có lợn bị chết do dịch tả lợn châu Phi, mà theo đề xuất của Bộ NN&PTNT là hỗ trợ 80% giá thị trường đối với lợn con, lợn thịt và hỗ trợ cao hơn đối với lợn nái, lợn đực giống buộc phải tiêu hủy. Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính phải hướng dẫn thanh toán hỗ trợ kịp thời cho các địa phương.

"Chống dịch như chống giặc"

Tại Hội nghị, Thủ tướng nhấn mạnh: “Một khẩu hiệu đặt ra là chống dịch như chống giặc để chúng ta huy động các cấp, các ngành xắn tay áo, ngăn chặn có hiệu quả dịch tả lợn châu Phi, hiện đã xâm nhập vào 7 tỉnh của Việt Nam”. Nếu chúng ta có biện pháp mạnh, ngăn chặn tốt, kịp thời hơn thì dịch không lây lan rộng. Trung Quốc với sự vào cuộc quyết liệt của hệ thống chính trị, đến nay họ đã khống chế dịch được đến 90%. Đây là bài học kinh nghiệm cho chúng ta.

Thủ tướng phát biểu kết luận Hội nghị. Ảnh: VGP

Thủ tướng đề nghị cả hệ thống chính trị, các cấp, các ngành, doanh nghiệp và người chăn nuôi phải triển khai đồng bộ các giải pháp cấp bách khống chế bệnh dịch tả lợn châu Phi. Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố phải chịu trách nhiệm trước pháp luật, trước Thủ tướng về kết quả phòng, chống bệnh dịch tả lợn châu Phi tại địa phương mình quản lý.

Thủ tướng nêu một số phương pháp triển khai, trong đó có về kinh phí hỗ trợ phòng chống, ngăn chặn dịch nên giao cho các địa phương quyết định, tự chịu trách nhiệm trước Thủ tướng và Bộ Tài chính. Cùng với đó là nêu cao tính công khai, minh bạch, chống tiêu cực, tránh tình trạng tiêu hủy 5 con lợn nhưng khai 8 con, không có dịch nhưng báo cáo dịch. Cùng với đó là giám sát thực hiện để bảo tính chính sách, đúng đối tượng, chống thất thoát, lãng phí hoặc lợi dụng chính sách.

Thủ tướng yêu cầu các cấp, các ngành phải tốt công tác thông tin, tuyên truyền để không gây hoang mang, bán tháo lợn, cần vận động người chăn nuôi cam kết và thực hiện 5 không: Không giấu dịch; Không mua bán, vận chuyển lợn bệnh, lợn chết; Không giết mổ, tiêu thụ thịt lợn bệnh, lợn chết; Không vứt lợn chết ra môi trường; Không sử dụng thức ăn dư thừa chưa qua xử lý nhiệt.

Nhắc nhở một số địa phương chỉ cử chi cục thú ý dự hội nghị, Thủ tướng nêu rõ, không phải đơn thuần là việc của chi cục thú y, Bộ NN&PTNT mà mỗi địa phương đều phải ra tay thì mới hiệu quả. Do đó, các cấp, các ngành, theo chức năng được phân công, phải xắn tay áo vào cuộc, bao gồm cử cán bộ, cung cấp phương tiện, không chỉ ra văn bản chỉ đạo mà có những biện pháp, hướng dẫn hành động kịp thời. Ví dụ, Bộ Tài chính phải có hướng dẫn thanh toán kịp thời cho các địa phương. Bộ Thông tin và Truyền thông cần đẩy mạnh tuyên truyền về vấn đề này, để không gây hoang mang và quay lưng với thịt lợn sạch, không để do vấn đề này mà ngành chăn nuôi ở Việt Nam bị ứ đọng, đình trệ. Bộ Giao thông vận tải cần có biện pháp kiểm soát vận chuyển lợn đường dài, Bộ NN&PTNT cung cấp đủ hóa chất cho khử trùng tiêu độc, đề xuất kịp thời hơn các giải pháp cụ thể cho từng địa phương thay vì chỉ có giải pháp chung cho cả 63 tỉnh, thành.

Cần tổ chức kiểm tra, xử lý nghiêm khắc địa phương nào không làm. Từ Chỉ thị 04, các cấp, các ngành cần cụ thể hóa, triển khai rõ ràng hơn, chứ không chung chung, đại khái.

A.N (t/h)