Các tổ chức xã hội vận động tăng cường đầu tư công cho y tế, giáo dục tại Việt Nam

Ông Phan Anh Sơn (giữa) phát biểu tại Hội nghị

Phát biểu tại Hội nghị, ông Phan Anh Sơn, Trưởng Ban PACCOM nhấn mạnh mục tiêu của hội nghị nhằm nhìn nhận một cách khách quan giữa đầu tư công của Nhà nước cũng như hỗ trợ của các đối tác phát triển trong đó có các tổ chức nước ngoài. Từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm, phát huy những điểm tốt để đạt được hiệu quả nhất trong việc đảm bảo duy trì tỷ lệ chi ngân sách nhà nước cho các dịch vụ y tế, giáo dục; đồng thời tăng cường vai trò của các tổ chức phi chính phủ nước ngoài trong lĩnh vực y tế, giáo dục. Đây là cơ sở để trao đổi với các Bộ, ngành, các cơ quan Quốc hội đặc biệt là Bộ Y tế và Bộ Giáo dục có những định hướng mới, hiệu quả hơn trong năm 2017”.

Tại hội nghị, ông Nguyễn Anh Dương, Phó Trưởng ban Chính sách kinh tế vĩ mô, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) đã đưa ra báo cáo nghiên cứu “Chi tiêu công cho y tế, giáo dục và giao thông công cộng ở một số tỉnh tại Việt Nam – một số quan sát và khuyến nghị” do ActionAid Việt Nam (AAV) và CIEM thực hiện. Nghiên cứu được thực hiện tại 7 địa phương ở Việt Nam bao gồm cả thành thị và nông thôn, từ tháng 7 đến tháng 9 năm 2016, đưa ra một góc nhìn độc lập về chất lượng và khả năng tiếp cận các dịch vụ công của người dân tại một số địa phương.

Ông Nguyễn Anh Dương đưa ra báo cáo nghiên cứu Chi tiêu công cho y tế, giáo dục và giao thông công cộng ở một số tỉnh tại Việt Nam

Nghiên cứu tái khẳng định vai trò chủ đạo của nhà nước trong việc thực hiện các quyền cơ bản của công dân thông qua các dự án đầu tư công cho các dịch vụ công thiết yếu. Về y tế, vốn ngân sách nhà nước (NSNN) chiếm tỷ trọng lớn, dù có xu hướng giảm: từ mức 70% năm 2010 xuống còn 63% năm 2015. Chi thường xuyên chiếm tỷ lệ khoảng 55% tổng chi NSNN, phần lớn được phân bổ về cho các địa phương. Tuy vậy, khó khăn về đội ngũ y bác sỹ ở tuyến cơ sở (vừa thiếu vừa yếu) ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ. Tỷ lệ tham gia bảo hiểm y tế của nhóm cận nghèo còn thấp (55%) dù được hỗ trợ từ 70% mệnh giá bảo hiểm trở lên.

Về giáo dục, tỷ lệ chi tiêu công cho giáo dục của Việt Nam ở mức khá cao so với nhiều nước trên thế giới, phần lớn (gần 82%) chi này là cho chi thường xuyên trong khi đầu tư xây dựng cơ bản chiếm tỷ lệ rất khiêm tốn. Điều này cũng có nghĩa là các nhu cầu đầu tư để cải tiến chất lượng giáo dục còn rất hạn chế. Các cơ sở đào tạo được giao tự chủ tài chính nhưng lại không được giao tự chủ mức thu học phí, do đó việc tự chủ tài chính là không thực chất.

Các đại biểu tham gia đã thảo luận sôi nổi, đóng góp nhiều ý kiến, khuyến nghị cho hội nghị

Hội nghị tương tác có sự tham gia của gần 50 đại biểu thuộc các Bộ, ngành và Ủy ban của Quốc hội và nhiều tổ chức phi chính phủ và tổ chức xã hội. Nội dung được thảo luận sôi nổi nhất tại hội thảo là các vấn đề cũng như giải pháp trong việc đảm bảo duy trì tỷ lệ chi ngân sách nhà nước cho các dịch vụ y tế, giáo dục, đặc biệt tại các khu vực khó khăn, từ đó có những kế hoạch vận động chính sách để đảm bảo hiệu quả của chi ngân sách nhà nước cho các dịch vụ công tại Việt Nam.

“Nhà nước cần phát huy vai trò chủ đạo của mình trong việc thực hiện các quyền cơ bản của công dân thông qua các dự án đầu tư công cho các dịch vụ công thiết yếu. Quan trọng hơn, cần huy động được người dân tham gia với vai trò bình đẳng trong xây dựng quy hoạch, đóng góp chi phí, thực hiện và giám sát các dự án đầu tư công để nâng cao hiệu quả của các dịch vụ thiết yếu nhất, đáp ứng được nhu cầu phát triển của người dân”, bà Hoàng Phương Thảo, Trưởng Đại diện Tổ chức ActionAid Việt Nam cho biết.

Toàn cảnh buổi hội nghị

Hoạt động nằm trong khuôn khổ dự án “Tăng cường vai trò của các tổ chức xã hội trong phát triển nông thôn” do Ủy ban Châu Âu và ActionAid tại Việt Nam đồng tài trợ, nhằm tăng cường và nâng cao vị thế của các tổ chức xã hội trong cuộc chiến chống đói nghèo và nâng cao tinh thần thượng tôn pháp luật, giảm bất bình đẳng kinh tế và xã hội ở Việt Nam.

Thùy Linh