“Bước qua ngày bão giông”: Cái nhìn của người trong cuộc về “mẹ đơn thân”

“Tôi trở thành bà mẹ đơn thân theo cái cách khổ ải và mạo hiểm nhất. Nhưng đây là lựa chọn của tôi. Thực ra thì ban đầu tôi vẫn hy vọng chồng tôi yêu vợ, yêu con và bỏ quê lên Hà Nội cùng tôi. Nhưng điều đấy đã không xảy ra, vì thế tôi trở thành bà mẹ đơn thân khi vẫn còn có chồng. Điều này thật cay đắng nhưng chính nó làm cho tôi mạnh mẽ lên. Tôi đã một mình nuôi con, kiếm việc làm, kiếm tiền để sống. Đêm về, khi con đã ngủ, tôi đọc khá nhiều thứ, kể cả sách vở và những thông tin trên mạng. Chính việc đọc này đã giúp tôi rất nhiều, từ việc có thêm kiến thức, cho đến việc hiểu xã hội hiện đại, cuộc sống xung quanh mình đang diễn ra thế nào. Tôi tìm lại được sự hào hứng trong từng giây phút của cuộc đời mặc dù lúc này còn vô cùng khó khăn”. Những chia sẻ này của tác giả Diệu Hiền ở phần đầu cuốn sách cho thấy cô không thực sự là “bà mẹ đơn thân” theo cách hiểu thông thường (không chồng mà có con), cô chỉ là người mẹ-phải-nuôi-con-một-mình nên cái cách người đọc tiếp xúc với cuốn sách này cũng nhẹ nhàng hơn chứ không gay gắt.

Đã từ lâu, cái từ “single mom” không còn là khái niệm xa lạ với mọi người và xã hội, tuy nhiên, để có cái nhìn đúng đắn và từ “người trong cuộc”, Diệu Hiền đã làm một khảo sát xã hội học và có những con số cụ thể về số lượng các bà mẹ đơn thân và đưa ra những quan điểm cá nhân của mình, từ đó cô đưa ra những lời khuyên nhỏ cho các chị em khi có quyết định dấn bước vào con đường này. Theo cô, khái niệm “bà mẹ đơn thân” đã trở nên phổ biến, được mở rộng; nó chỉ những người phụ nữ nuôi dưỡng, dạy dỗ, giáo dục con một mình, hay bị xem là làm việc này một mình.

Từ câu chuyện vì sao trở thành một bà mẹ đơn thân của chính mình, và Diệu Hiền đã mượn thêm những câu chuyện khác của nhiều nhân vật để đưa ra nhận định: Việc một phụ nữ trở thành bà mẹ đơn thân, hoặc xây dựng gia đình là sự lựa chọn của họ. Sự lựa chọn đó được pháp luật công nhận; hơn thế nữa, chuyện này không ảnh hưởng đến tư cách đạo đức hay lối sống của họ. Xã hội cũng không trở nên xấu đi vì họ, ngược lại, xã hội trở nên nhân đạo hơn, nhân văn, hài hòa hơn. Đây là khẳng định quan trọng, nhưng dẫu sao vẫn là cái nhìn của những chuyên gia - những người có nhận thức sâu sắc và đúng đắn. Còn một bộ phận có lẽ là không nhỏ trong xã hội vẫn có cái nhìn nông cạn, hẹp hòi. Chính những cái nhìn thiên kiến đó làm cho cuộc sống của những người mẹ đơn thân và những đứa trẻ bị ảnh hưởng ít nhiều, tạo nên những tâm lý không tốt.

Làm mẹ, vốn đã là một việc chẳng dễ dàng, nhất lại là một người đóng cả hai vai vừa làm bố vừa làm mẹ trong gia đình. Nhưng làm sao để những đứa trẻ không bị thiệt thòi, dù trong bất kỳ khía cạnh nào: trên tờ giấy khai sinh, trong cuộc sống hằng ngày, hay thiếu thốn về vật chất. Tác giả đã có cái nhìn thực nhân văn trong cách cư xử và giáo dục bọn trẻ: Hãy dành cho con nhiều tình thương, nhiều sự quan tâm, chăm sóc; tranh thủ mọi lúc, mọi nơi thể hiện sự yêu thương, trìu mến đối với con. Mẹ con càng ríu rít nhiều bên nhau, càng giúp khỏa lấp những chỗ trống mà người đàn ông để lại. Vì vậy, nhiều khi chỉ mẹ con sống với nhau lại yên bình, tĩnh tại, vui vẻ.

Hiện nay, nhiều người đã công nhận việc làm mẹ đơn thân cũng là một cách sống, một sự lựa chọn có thể được chấp nhận. Việc này không trái luân thường đạo lý, cũng không làm cho hình ảnh người phụ nữ xấu đi; ngược lại, việc làm mẹ đơn thân mở ra cơ hội cho những người phụ nữ tài năng, có bản lĩnh, có niềm tin thể hiện mình trong cuộc sống. Và như chúng ta đã thấy, rất nhiều người phụ nữ đã tạo nên những kỳ tích, trở thành những người nổi tiếng khi làm mẹ đơn thân... Dẫu vậy, chúng ta vẫn thấy rằng, luôn còn đó những điều ẩn chứa sau nụ cười, những giọt nước mắt và cả cái nhìn sâu thẳm của những bà mẹ đơn thân. Ở họ, chắc chắn còn đọng những ưu phiền...