Tội phạm mua bán người lợi dụng mạng xã hội Facebook, Zalo, Instagram, Wechat để lừa đảo

Việt Nam nỗ lực phòng ngừa, giải cứu và hỗ trợ các nạn nhân của mua, bán người Báo cáo TIP 2020 chưa phản ánh khách quan và chính xác về tình hình, nỗ lực của Chính phủ Việt Nam trong phòng, chống ...

Quốc tế đánh giá cao chính sách liên quan đến phòng, chống mua bán người của Việt Nam Trưởng đại diện IOM tại Việt Nam ghi nhận và đánh giá cao những cam kết mạnh mẽ, nỗ lực của Chính phủ Việt Nam ...

Ngày nay, nạn buôn người hay mua bán người đã trở thành một vấn nạn toàn cầu. Theo số liệu của nhiều tổ chức uy tín, tội phạm mua bán người đem lại nguồn thu bất hợp pháp cao thứ ba sau buôn bán ma túy và vũ khí. Ở Việt Nam, từ năm 2019 đến 6 tháng đầu năm 2020, lực lượng Công an, BĐBP đã điều tra, khám phá 236 vụ, bắt 308 đối tượng phạm tội mua bán người, mua bán người dưới 16 tuổi. VKSND các cấp truy tố 118 vụ, với 203 bị can. TAND các cấp đã giải quyết, xét xử 145 vụ, với 255 bị cáo phạm các tội về mua bán người. 100% nạn nhân tiếp nhận được hỗ trợ ban đầu, tư vấn tâm lý, khám sức khỏe, trợ giúp pháp lý theo quy định của pháp luật.

Nhiều chiêu thức dụ người qua biên giới

Theo đánh giá của Bộ đội Biên Phòng, tình hình tội phạm mua bán người trên khu vực biên giới ngày càng diễn biến phức tạp, trọng điểm là tuyến biên giới Việt Nam - Trung Quốc. Các đối tượng hình thành đường dây, có tổ chức, xuyên quốc gia, với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, tính chất nghiêm trọng, được thực hiện dưới nhiều hình thức khác nhau.

Chúng triệt để lợi dụng công nghệ thông tin để lừa gạt nạn nhân, như: Thông qua các trang mạng xã hội Facebook, Zalo, Instagram, Wechat…

Thậm chí sử dụng tên giả, hình ảnh là cán bộ, chiến sĩ quân đội, công an nhằm tạo lòng tin đối với nạn nhân; lập địa chỉ giả để dụ dỗ, giả vờ yêu đương, rủ đi chơi, mua sắm tại các chợ giáp biên giới để lừa bán ra nước ngoài hoặc thông qua các hình thức môi giới hôn nhân, giới thiệu lao động ở nước ngoài; cho, nhận con nuôi để lừa gạt, đưa nạn nhân xuất cảnh trái phép ra nước ngoài bán.

Ðáng chú ý, thời gian gần đây nổi lên hoạt động tìm phụ nữ có thai ngoài ý muốn, tổ chức xuất cảnh trái phép sang Trung Quốc sinh, sau đó bán trẻ sơ sinh hoặc tổ chức các hoạt động mang thai hộ bất hợp pháp. Hoặc tuyển mộ người có hoàn cảnh kinh tế khó khăn, hứa giới thiệu việc lương cao, sau đó bán cho các chủ tàu khai thác hải sản trên biển nhằm bóc lột sức lao động. Ðối tượng phạm tội đa dạng, ngoài những đối tượng có tiền án, tiền sự hoạt động chuyên nghiệp, một số người từng là nạn nhân hoặc lấy chồng nước ngoài khi trở về nước đã dụ dỗ, lừa bán người khác.

Một số đối tượng làm ăn buôn bán trên biên giới lợi dụng thông thuộc địa hình để lừa nạn nhân bán ra nước ngoài. Nạn nhân bị mua bán từ khắp các địa phương trong cả nước, bao gồm cả nam và nữ trong độ tuổi lao động sinh sống từ các vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Khoảng 75% số nạn nhân bị bán sang Trung Quốc.

Mới đây, ngày 11/9/2020, Công an tỉnh Lào Cai cho biết đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam 7 đối tượng về tội Mua bán người và tội mua bán người dưới 16 tuổi. Trong đó, đối tượng Sùng A Chớ ( 29 tuổi ) trú tại huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên là đối tượng cầm đầu. Thủ đoạn của Chớ và đồng bọn hết sức tinh vi, lợi dụng sự tin tưởng của người dân đối với lực lượng công an, bộ đội biên phòng, Chớ đã lên mạng internet tìm kiếm hình ảnh của lực lượng công an, biên phòng rồi để làm hình ảnh đại diện, từ đó chủ động tìm kiếm, làm quen với các cô gái nhẹ dạ, cả tin với mục đích dụ dỗ rồi lừa bán sang bên kia biên giới.

Bằng thủ đoạn này, từ năm 2018 đến nay, Chớ cùng đồng bọn gây ra 29 vụ, dụ dỗ, lừa gạt 41 bị hại, trong đó có các bị hại dưới 16 tuổi ở các tỉnh Lào Cai, Yên Bái, Điện Biên, Sơn La, Lai Châu, Bắc Kạn đưa sang Trung Quốc bán cho các đầu mối bên Trung Quốc với giá từ 12.000 - 20.000 NDT/người. Trong đó, Chớ được trích 3000 NDT/người.

Sùng A Chớ và 6 đối tượng bị bắt giữ. Ảnh: VOV

Chỉ sau đó gần một tháng, ngày 13/9, tại khu vực biên giới xã Ngọc Khê (huyện Trùng Khánh, Cao Bằng) cán bộ, chiến sĩ Cục Phòng, chống ma túy và tội phạm chủ trì, phối hợp BÐBP tỉnh Cao Bằng tổ chức ngoại tuyến, mật phục, phát hiện, ngăn chặn ba xe gắn máy chở ba nạn nhân nữ (trong đó có hai phụ nữ đang mang thai) vào khu vực biên giới để xuất cảnh trái phép sang Trung Quốc, mục đích để những phụ nữ này sinh con tại Trung Quốc, sau đó bán trẻ sơ sinh. Mở rộng điều tra, lực lượng đánh án bắt giữ ba đối tượng trong đường dây, đưa những phụ nữ có thai từ các tỉnh Ðiện Biên, Nghệ An, Thanh Hóa đến Cao Bằng, giao cho các đối tượng đưa dẫn, tổ chức xuất cảnh trái phép…

Vào đêm muộn, giữa tháng 8/2020, tại khu vực biên giới xã Tân Thanh (huyện Văn Lãng, Lạng Sơn), các chiến sĩ Cục Phòng, chống ma túy và tội phạm phối hợp BÐBP tỉnh Lạng Sơn mật phục, phát hiện xe ô-tô khả nghi do một phụ nữ trung tuổi điều khiển chở sáu phụ nữ vào khu vực biên giới, xuất cảnh trái phép sang Trung Quốc. Sau khi đề nghị được kiểm tra giấy tờ, người phụ nữ khai tên là Nông Thúy Nga, ở TP Lạng Sơn.

Nga là một mắt xích trong đường dây mua bán người. Chỉ một ngày sau đó, mở rộng điều tra, lực lượng đánh án bắt Bế Ngọc Tăng, đối tượng chuyên tổ chức cho người Việt Nam xuất cảnh trái phép. Ðồng thời giải cứu thêm ba nạn nhân tại Hà Nội, trong đó có một trẻ sơ sinh mới một ngày tuổi. Ngay tối đó, Cục PCMT và TP phối hợp Trung tâm Phụ nữ và phát triển - Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam đưa các nạn nhân vào "Ngôi nhà bình yên" hỗ trợ, bảo vệ an toàn theo quy định của pháp luật.

Cán bộ điều tra BÐBP lấy lời khai một nạn nhân của đường dây mua bán người trong chuyên án A820. Ảnh: Báo Nhân dân

Chú trọng tuyên truyền về tội phạm mua bán người

Với tình hình tội phạm mua bán người có nhiều diễn biến phức tạp, theo luật sư Đỗ Minh Hiển, Văn phòng luật sư JVN, Đoàn luật sư thành phố Hà Nội đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị nhằm đưa ra những giải pháp quyết liệt đấu tranh phòng, chống đối với loại tội phạm nguy hiểm này. Để nâng cao hiệu quả công tác phòng chống mua bán người cần thực hiện đồng bộ các giải pháp: Nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, phòng ngừa tội phạm và xóa mù chữ, phổ cập giáo dục ; Nâng cao hiệu quả công tác tiếp nhận, hỗ trợ nạn nhân mua bán người và công tác thi hành chính sách, pháp luật; Tăng cường hợp tác quốc tế trong phòng chống tội phạm mua bán người.

Trong các giải pháp nêu trên, luật sư Hiển cho rằng, giải pháp nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, phòng ngừa tội phạm và xóa mù chữ, phổ cập giáo dục là rất quan trọng. Trong đó, cần đổi mới công tác giáo dục, truyền thông về tội phạm mua bán người với nội dung và hình thức phong phú nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về tội phạm mua bán người; tập trung tuyên truyền sâu rộng đến những đối tượng có nguy cơ cao, những nơi sử dụng nhiều lao động nữ, có nhiều phụ nữ lấy chồng nước ngoài, các em gái chưa ngoan, có hoàn cảnh đặc biệt,… không để họ trở thành nạn nhân của tội phạm mua bán người.

Đặc biệt, chú trọng tới việc tuyên truyền, phổ biến, giáo dục các quy định pháp luật mới về tội phạm mua bán người và tội phạm mua bán người dưới 16 tuổi của Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi bổ sung năm 2017). Ngoài ra, để công tác phòng chống mua bán người được thực hiện hiệu quả cần sự tham gia đồng bộ, quyết liệt của các ban ngành và cả hệ thống chính trị.

Việt Nam nỗ lực xóa bỏ nạn mua bán người Ngày 30/7, tại TP. Vinh (tỉnh Nghệ An), Bộ Công an phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam và tỉnh Nghệ An ...

Phó TT Trương Hoà Bình: Việt Nam cam kết xoá bỏ nạn mua bán người Đây là thông điệp được Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hoà Bình nhấn mạnh tại buổi mít tinh hưởng ứng Ngày toàn ...