Thí điểm mô hình chăm sóc thay thế cho trẻ em ngay tại cộng đồng

Thứ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội Đào Hồng Lan phát biểu tại hội nghị.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội Đào Hồng Lan cho biết, cả nước hiện có khoảng 1,5 triệu trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trong đó có 170 nghìn trẻ em mồ côi, trẻ em bị bỏ rơi, không nơi nương tựa, trên 22 ngàn trẻ em đang được nuôi dưỡng trong các cơ sở nuôi dưỡng.

Tuy nhiên, Thứ trưởng đánh giá việc chăm sóc thay thế hiện nay vẫn còn một số những khó khăn. Cụ thể, nhận thức của cộng đồng về chăm sóc thay thế trẻ em còn hạn chế và đội ngũ cán bộ làm công tác bảo vệ trẻ em tại cơ sở, đặc biệt là đội ngũ cộng tác viên, nhân viên công tác xã hội còn thiếu các kiến thức, kỹ năng trong việc đánh giá trẻ em và gia đình nhận chăm sóc.

“Qua thực tế kinh nghiệm của Việt Nam cũng như các nước trên thế giới cho thấy, hình thức chăm sóc thay thế cho trẻ em bởi các cá nhân, gia đình, họ hàng hoặc các gia đình không có quan hệ họ hàng nhưng có tấm lòng thương yêu trẻ là hình thức chăm sóc tốt nhất, đảm bảo được nguyên tắc vì lợi ích tốt nhất cho trẻ em”, Thứ trưởng Đào Hồng Lan nhấn mạnh.

Hiện nay, việc chăm sóc thay thế cho trẻ em đã được quy định trong Luật trẻ em và Nghị định số 56/2017/NĐ-CP của Chính phủ. Đồng thời, đây cũng là một trong những mục tiêu quan trọng trong việc triển khai công tác bảo vệ trẻ em, được đưa vào hoạt động của dự án Hệ thống bảo vệ trẻ em trong Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển hệ thống trợ giúp xã hội nhằm đảm bảo cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt không còn cha mẹ và trẻ em không được hoặc không thể sống cùng cha mẹ đẻ, sẽ được sống trong môi trường gia đình vì sự an toàn và lợi ích tốt nhất cho trẻ em.

Theo Thứ trưởng Đào Hồng Lan: “Luật đã quy định rõ, tuy nhiên, điều quan trọng là cần triển khai trong thực tế với các mô hình thí điểm để có thể nhân rộng ra toàn quốc. Với mô hình thí điểm tại Hà Nội và Thái Nguyên, mong rằng sẽ có cơ sở để nhân rộng ra toàn quốc. Để thực hiện Luật Trẻ em, đặc biệt là thúc đẩy việc triển khai có hiệu quả công tác chăm sóc thay thế cho trẻ em bởi các cá nhân, gia đình trong cộng đồng, Bộ LĐ-TB&XH đã hợp tác với Tổ chức Care for Children triển khai thí điểm Mô hình chăm sóc thay thế cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt tại Hà Nội và Thái Nguyên”.

Trẻ em cần được chăm sóc, nuôi dưỡng bởi gia đình và cộng đồng. (Ảnh: Băng Châu)

TS Robert Glover, Tổng giám đốc điều hành Care for Children cho rằng, việc chăm sóc thay thế trẻ em tại cộng đồng là nhằm đa dạng hóa các hình thức chăm sóc thay thế trẻ em. Trong những năm qua, Care for Children đã triển khai tại Trung Quốc, Thái Lan,…. Dự án đã thí điểm đưa 500 trẻ em Trung Quốc rời khỏi trung tâm chăm sóc tập trung về sống tại gia đình thay thế ngay tại cộng đồng. Sau đó,dự án đã có đánh giá độc lập và thu được kết quả: đây là hình thức chăm sóc thay thế đạt kết quả cao nhất bởi tất cả trẻ em đều có nhu cầu được chăm sóc, quan tâm của cả bố, mẹ. Vì vậy, việc thí điểm dự án tại Việt Nam trong thời gian tới sẽ là cơ sở để Việt Nam làm tốt hơn công tác chăm sóc thay thế cho trẻ em, đảm bảo các quyền của trẻ em để các em trưởng thành là những công dân tốt và có ích cho xã hội. Đây là một khâu mới trong việc áp dụng thực tiễn và lý thuyết tại Việt Nam, đưa Luật trẻ em vào cuộc sống.

Dự án Thí điểm mô hình chăm sóc thay thế cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt và dễ bị tổn thương được triển khai 12 năm gồm 4 giai đoạn. Giai đoạn 1 sẽ được thí điểm triển khai tại Hà Nội và Thái Nguyên.

Tuệ Lâm (t/h)