Sẵn sàng cho 4 lĩnh vực ghép mới: tứ chi, mặt, ruột và tử cung

GS.TS Trịnh Hồng Sơn - Phó Giám đốc BV Việt Đức, Giám đốc Trung tâm điều phối ghép tạng quốc gia tiết lộ, BV Hữu Nghị Việt Đức đã lên kế hoạch thực hiện ca ghép phổi cho người lớn đầu tiên từ người chết não vào tháng 9 tới. Người trong danh sách ghép phổi là một người đàn ông bị bệnh lý về phổi, luôn phải sử dụng máy thở để duy trì sự sống.

Phẫu thuật ghép phổi thực hiện tại BV Quân y 103 tháng 2/2017

Theo GS.TS Trịnh Hồng Sơn, tháng 2 vừa qua, các thầy thuốc của Việt Nam lần đầu tiên thực hiện thành công ca ghép phổi cho một bệnh nhi từ người cho sống. Ca ghép phổi do các bác sĩ Bệnh viện Quân y 103, Học viện Quân y phối hợp với các chuyên gia Nhật Bản thực hiện. GS Trịnh Hồng Sơn đánh giá, đây là một thành công rất lớn của chuyên ngành ghép tạng ngay ở ca đầu tiên. Trong khi đó, trên thế giới có trung tâm ghép tạng phải trải qua 18 ca ghép phổi thất bại mới dẫn đến thành công.

Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức (Hà Nội) cũng lên kế hoạch chuẩn bị ca ghép phổi cho người lớn từ nguồn người chết não với sự hỗ trợ của các chuyên gia nước ngoài.

“Tuy nhiên, nếu ngay bây giờ có người hiến phổi đã chết não, chúng tôi cũng sẵn sàng để có thể tự ghép mà không cần sự hỗ trợ của các chuyên gia quốc tế. Mọi công tác chuẩn bị đã đầy đủ, công tác chăm sóc sau ghép phổi cũng đã được lên kế hoạch” - GS Trịnh Hồng Sơn khẳng định.

Tuy nhiên, GS Sơn cũng chỉ rõ, lĩnh vực ghép phổi tại Việt Nam hiện vẫn gặp nhiều khó khăn. Nếu bị bệnh phổi phải cần tới sự hỗ trợ thở ôxy, để thuyết phục người ghép phổi không dễ. Chưa kể, ghép phổi là loại ghép tạng dễ gặp nhiễm trùng nhất và hồi sức sau ghép cũng vô cùng thách thức.

GS.TS Trịnh Hồng Sơn cho biết thêm, đội ngũ chuyên gia ghép tạng quốc gia cũng đã sẵn sàng cho những lĩnh vực ghép mới như ghép tứ chi, ghép mặt, ghép ruột và ghép tử cung. Với ghép tứ chi, về mặt kỹ thuật thì các chuyên gia không quan ngại vì thực tế việc ghép tứ chi tự thân cho những người không may bị đứt cũng đã được thực hiện rất nhiều và rất thành công. Tuy nhiên, khó khăn nhất vẫn là nguồn hiến bởi người Việt vẫn quan niệm chết phải toàn thây nên không dễ dàng thực hiện hiến chi, dù chúng ta hoàn toàn làm chủ về kỹ thuật.

Ghép mặt được đánh giá là phương thức đơn giản hơn, giống như tạo hình khuôn mặt. Việc ghép toàn bộ da đầu cũng đã từng được các chuyên gia Việt Nam thực hiện, kết quả vô cùng đáng khâm phục. Đây là một trong những kỹ thuật đã mang đi báo cáo ở các diễn đàn y khoa quốc tế và được đánh giá cao.

Theo GS Sơn, để ghép ruột thì vấn đề thách thức vẫn là nguồn tạng. Hiện nay, có nhiều người bệnh phải cắt ruột cấp cứu, các bác sĩ thực hiện phẫu thuật nối tá tràng với đại tràng khiến cơ thể sau khi cắt ruột rất tiều tụy. Nếu được ghép ruột non thì sức khỏe những người bệnh này sẽ hồi phục được như bình thường. Còn đối với ghép tử cung, nếu được thực hiện, những người phụ nữ không may bị cắt tử cung hoặc các bệnh lý khác có thể được ghép tử cung, lấy lại chức năng sinh sản bình thường. Đây sẽ là một niềm hy vọng lớn cho họ. Ghép tử cung có thể là tử cung tự thân (vì bệnh lý phải cắt khỏi cơ thể, sau đó tiến hành ghép lại) hoặc từ nguồn hiến.

Tính đến 31/5/2017, số ca ghép tạng tại Việt Nam lên tới 2.425 ca. Trong đó, Việt Nam đã thực hiện thành công 2.327 ca ghép thận, 77 ca ghép gan, 18 ca ghép tim, một ca ghép thận và tụy, một ca ghép tim và phổi và một ca ghép phổi. Tổng số người đăng ký hiến tạng sau khi chết/chết não toàn quốc (tính đến 15.6.2017) là 8.315. Tổng số người đăng ký hiến xác tại Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia) là 167 người”.