Nâng cao chất lượng giáo dục mầm non vùng khó khăn Gia Lai

Đây là đánh giá của nhóm chuyên gia quốc tế tại Hội thảo tổng kết dự án Phát triển giáo dục mầm non tỉnh Gia Lai cấp quốc gia được triển khai từ năm 2012 – 2018 bởi Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Gia Lai, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Gia Lai, tổ chức Plan International Việt Nam và Chương trình viện trợ New Zealand.

Toàn cảnh buổi tổng kết ngày 24/7, tại Hà Nội.

Hỗ trợ phát triển trẻ thơ

Với nguồn tài trợ là 7,2 triệu USD, mục tiêu tổng thể của dự án là đạt được các mục tiêu phát triển cho trẻ dân tộc thiểu số trong độ tuổi 0-8, đặc biệt là trẻ em dân tộc thiểu số tại 7 xã của 4 huyện phía Đông của tỉnh gồm: An Khê, Kbang, Đak Pơ, Kông Chro. Trong 6 năm triển khai, dự án đã tác động tới gần 162.000 trẻ em, 10.000 giáo viên/cán bộ quản lý các trường Mầm non và Tiểu học cùng các gia đình và cộng đồng. Dự án sẽ kết thúc vào tháng 10/2018 tới.

Theo báo cáo đánh giá kết quả dự án, tại trường tại các vùng được hưởng lợi, nguồn tài liệu như sách truyện và sách giáo khoa cho trẻ nhiều hơn và được sử dụng thường xuyên hơn. Trẻ em thích tự đọc và được các thầy cô giáo đọc truyện cho. Lớp học trở nên thân thiện hơn vì trẻ học vui và được chơi nhiều hơn, nhất là với sự hỗ trợ, tương tác của các giáo viên.

Môi trường lớp học bớt cứng nhắc: bàn học được sắp xếp để học sinh ngồi thành nhóm nhỏ hoặc theo hình chữ U, thay vì theo hàng ngang, giúp trẻ trong việc tương tác với nhau. Trẻ cũng nói chuyện với giáo viên nhiều hơn so với trước kia giáo viên là người nói duy nhất trên lớp. Ngoài ra, phụ huynh vào trường thường xuyên hơn, trao đổi với giáo viên, giúp làm đồ dùng dạy học và đồ chơi cho trẻ.

Phát biểu tại hội thảo, bà Wendy Matthews, Đại sứ New Zealand tại Việt Nam nhấn mạnh: Nghiên cứu cho thấy giá trị của việc đầu tư vào sự phát triển của trẻ em ngay từ những ngày đầu tiên, khi các em đang hình thành những kĩ năng thể chất, tinh thần và tình cảm cốt lõi. Các chuyên gia nghiên cứu độc lập chỉ ra rằng giáo trình tập huấn của dự án dành cho cha mẹ và nhà trường đã đem lại những cải thiện đáng kể trong kĩ năng đọc, viết và Toán học ở trẻ nhỏ.

Theo bà, kết quả của dự án cho thấy rõ nhất những cải thiện này: Hiện 90% các cha mẹ đã biết phương pháp nuôi dạy tích cực cho trẻ từ 0-3 tuổi. Đây là nhờ sự phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Gia Lai trong việc thiết lập chương trình tập huấn dành cho cha mẹ, có khả năng thực hiện kể cả ở những cộng đồng bị cô lập nhất.

Ngoài ra, 18 trường mầm non đã được xây dựng, cùng với sự tham gia của hộ gia đình đã giúp cho tỉ lệ nhập học tại các trường mầm non tăng từ 65% lên 98%. Từ đó, các em có nền tảng giáo dục tốt hơn khi chuyển tiếp lên tiểu học, kết quả học tập trong các môn Toán học và Văn học đã được cải thiện đáng kể.

Đây không chỉ là những con số, đây là những bước tiến thực thụ mà chúng ta thấy trong cuộc sống của các em. Chúng ta có được sự thành công này là bởi Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Gia Lai và Plan International Việt Nam đã thiết lập bộ công cụ tập huấn kĩ năng phát triển trẻ rất thiết thực dành cho các cha mẹ và giáo viên trên địa bàn. New Zealand thật tự hào vì đã hỗ trợ dự án này, và có thể được thấy và chia sẻ thành tựu dự án với các các cơ quan ban ngành trung ương – địa phương trên khắp Việt Nam, bà nói.

Bà Bùi Khoa Nghi, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Gia Lai, cũng cho hay sự dự án này đã đem lại những lợi ích lâu dài về sức khỏe thể chất và tinh thần, kiến thức và sự tự tin của các em. Đồng thời, cả xã hội cũng hưởng lợi khi năng suất lao động tăng lên, và các mối nguy hại, chi phí y tế giảm đi. Hiện nay cộng đồng Gia Lai đã am hiểu bộ công cụ tập huấn này, và chúng đang được áp dụng rộng rãi trên toàn tỉnh.

Phụ huynh chơi với con trẻ ở nhà.

Phụ huynh đồng hành cùng nhà trường

Cô Phạm Thị Hưởng, giáo viên trường mẫu giáo Tơ Tung, huyện K'Bang, tỉnh Gia Lai, phát biểu: "Trường chúng tôi đã được Plan tài trợ, giúp đỡ từ chuyên môn cho đến cơ sở vật chất. Từ lúc ban đầu bắt đầu dự án, các giáo viên đã được tham gia các lớp tập huấn và được các chuyên gia của Plan hỗ trợ. Từ những khóa tập huấn này, chúng tôi đã xây dựng, điều chỉnh được nội dung chương trình, dựa trên chương trình khung của Bộ GD&ĐT, sao cho phù hợp với bối cảnh địa phương; đồng thời lôi cuốn, hấp dẫn được các em học sinh tham gia vào tất cả các hoạt động học và chơi ở lớp.

Ngoài ra, giáo viên còn được tham gia một lớp học về đổi mới sinh hoạt chuyên môn, giúp chúng tôi rút ra những bài học về cách dạy mới, tự điều chỉnh và học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau. Về các em học sinh, tôi nhận thấy các em mạnh dạn, tự tin hơn, đi học chuyên cần hơn và được trải nghiệm nhiều hoạt động hơn. Các phụ huynh cũng quan tâm đến con nhiều hơn, đưa con đến lớp tích cực hơn, và trao đổi nhiều hơn với cô giáo về những hoạt động của con ở nhà.

Cô Nguyễn Thị Quýt, Hiệu trưởng trường Tiểu học Võ Thị Sáu, huyện Kong Crho, chia sẻ: Trải qua sáu năm qua dự án triển khai, bản thân tôi tâm đắc nhất là các kỹ thuật dạy học tích cực; các phương pháp để sinh hoạt chuyên môn mới dựa trên các nội dung bài học; chương trình thư viện thân thiện; và nghiên cứu dọc.

Trong đó, nghiên cứu dọc cho thấy sự phát triển của trẻ qua từng giai đoạn. Năm đầu tiên, các em còn rất nhiều bỡ ngỡ nhưng sang năm thứ hai, ba, các em đã tự tin với những sản phẩm của mình.

Qua đó, khả năng và sự tự tin của các em không ngừng được củng cố và nâng lên. Dự án cũng mang đến sự thay đổi rất lớn trong giáo viên, học sinh và cộng đồng. Các giáo viên thì tự tin hơn trong khi truyền thụ kiến thức cho các em. Học sinh thì từ chỗ thụ động đến chủ động, tích cực, mạnh dạn trình bày ý kiến trong các giờ học và tự tìm tòi kiến thức ngoài giờ.

Các phụ huynh quan tâm, trò chuyện, vui chơi với các con nhiều hơn. Đồng thời, đem những vật dụng ở nhà không dùng nữa đến trường để cùng làm đồ dùng học tập, đồ chơi cho các con.

Lớp dạy nấu ăn cho các mẹ.

Còn chị Đinh Thị Them, làng Sơ Tơ, xã Tơ Tung, huyện Kbang, tỉnh Gia Lai tâm sự: Do mình lấy chồng sớm nên nuôi con cũng chưa biết nuôi như thế nào. Con đầu thì 5 tháng mình đã nhai cơm cho con ăn rồi.

Bây giờ, mình được tham gia sinh hoạt cộng đồng nhóm cha mẹ, được các chị em bên dự án chia sẻ tuyên truyền nhiều nội dung chăm sóc trẻ em rất bổ ích.

Con thứ hai mình đã biết cho bú sữa mẹ trong 6 tháng đầu rồi mới cho ăn cháo dinh dưỡng. Mình vẫn đi làm thuê cho người ta, cuốc cỏ mía, cỏ lúa dành tiền mua sữa, mua thức ăn cho con.

Mình còn biết tận dụng làm đồ chơi cho con từ lá mít, lá chuối, những đồ không sử dụng nữa. Mình rất biết ơn dự án và sẽ đem những kiến thức học được áp dụng tại nhà và chia sẻ với mọi người trong bản.

Mai Anh