Múa rối nước Việt Nam trên trang báo nước ngoài

Trải qua nhiều thế kỷ, trẻ em và người dân Việt Nam được giải trí bằng một loại hình nghệ thuật độc đáo, đó là múa rối nước. Người nghệ sĩ phải đứng ở dưới nước, ngập tới ngang ngực, sau bức màn sân khấu và điều khiển từng động tác những con rối gỗ bằng gậy, dây đặt dưới mặt nước. Trong khi đó, những con rối sẽ nhảy múa trên mặt nước.

Ảnh: Charles Chan/Flickr

Âm nhạc truyền thống của Việt Nam cũng có mặt trong buổi biểu diễn để phù hợp với từng câu chuyện mà người nghệ sĩ dùng các con rối để kể lại.Nước không chỉ che giấu các dây nối với rối, các chuyển động của người điều khiển mà có còn tạo nên những hiệu ứng cho màn biểu diễn thêm sinh động như sóng, té nước, và ánh sáng lung linh, mờ ảo hơn.

Ảnh: groucho/Flickr

Múa rối nước được sinh ra từ những ngôi làng ở vùng đồng bằng sông Hồng, miền Bắc Việt Nam từ thế kỷ 11. Nguồn gốc của nó chính là sau những ngày vất vả trên đồng ruộng, người nông dân tổ chức ăn mừng vụ mùa bội thu. Những ao làng trở thành sân khấu chính cho các buổi biểu diễn, dần dần múa rối nước được biết tới nhiều hơn, phát triển thành một loại hình nghệ thuật.

Ảnh: groucho/Flickr

Chủ đề của các buổi diễn cũng xuất phát từ cuộc sống thường ngày của người làm nông, những câu chuyện cổ tích hay truyền thuyết dân gian Việt Nam. Chuyện đồng áng, chài lưới hay các lễ hội cũng là đề tài thường thấy trong múa rối nước. Các buổi diễn hiện đại gồm nhiều đoạn ngắn hơn là một câu chuyện dài, đưa khán giả đi theo một hành trình khám phá, từ cuộc sống làng Việt xưa, các mùa gặt hái cho đến điệu múa của những con vật thần bí chỉ có trong truyền thuyết.

Ảnh: Stephen McGrath/Flickr

Những con rối được làm từ gỗ và quét sơn để chống ngấm nước, tăng độ bền. Mỗi con rối đều đứng được bằng 2 chân và có cân nặng khoảng 9 - 14 kg. Chuyển động của chúng trên sân khấu được đồng bộ với vận động của các bộ phận điều khiển, yêu cầu sự phối hợp chính xác, khéo léo và dẻo dai của 2 - 3 người cùng lúc.

Ảnh: Greg Willis/Flickr

Rối thường được cố định bằng một bệ nổi làm bằng thanh tre dài. Tấm bệ này bao gồm một đuôi lái và các chốt làm nhiệm vụ như bản lề kết nối bộ dây điều khiển và phần thân rối.

Ảnh: Greg Willis/Flickr

Chi tiết các dây nối luôn được giữ bí mật khi chế tạo rối hàng thế kỷ qua. Kể cả ngày nay, các làng có phường múa rối vẫn muốn biểu diễn, phát triển thêm các động tác khó, phức tạp hơn.

Ảnh: Jason Wong/Flickr

Những người làm nghề diễn rối nước thường bị thấp khớp, nhiễm khuẩn khi tập luyện. Ban đầu họ thường phải uống nước mắm, trà gừng để tăng khả năng chịu lạnh lúc ngâm mình dưới nước để diễn. Ngày nay, các nghệ nhân đã có bộ quần áo chống nước để thay thế.

Ảnh: Yuxuan Wang/Flickr

Nhà hát múa rối nước Thăng Long ở Hà Nội là một địa điểm nổi tiếng, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước tới xem. Được thành lập năm 1969, nhà hát đã từng bước đưa loại hình nghệ thuật độc đáo này tới nhiều nơi trên thế giới.

Ảnh: Richard Vignola/Flickr

Huyên Quang

Theo Amusing Planet