Huyện Phù Ninh – Phú Thọ: Dân mất đất canh tác vì khai thác cát?

Dân mất đất canh tác vì khai thác cát?

Theo phản ánh của các hộ dân khu 3, xã Tử Đà: Khoảng từ năm 1990 khi bãi bồi ven sông Lô hình thành, các hộ dân đã ra khai hoang, phục hóa. Sau nhiều năm bỏ công sức, tiền của cải tạo, đến nay trở thành bãi đất bồi ven sông màu mỡ, trồng cây hoa màu như Ngô, Khoai… cho năng suất cao, cải thiện đời sống vật chất, tinh thần cho cả trăm nhân khẩu; các hộ dân đã sử dụng, canh tác bãi bồi ven sông Lô ổn định hơn 20 năm nay, không xảy ra tranh chấp.

Ngày 29/5/2015, trao đổi với chúng tôi, ông Đỗ Văn Kính, khu 3, xã tử Đà, huyện Phù Ninh, nói: “Mới 2 ngày trước, tàu của Công ty Thái Sơn còn áp sát vào bờ (Bãi đất bồi ven sông người dân đang canh tác – PV) để múc cát. Trước sự việc đó, nhiều người dân ở khu 3 đã bơi thuyền ra, yêu cầu dừng các hoạt động khai thác khiến sự việc trở nên căng thẳng. Sau đó, Công ty Thái Sơn buộc phải đưa tàu ra khu vực giữa sông”.

"Các tàu hút cát hoạt động suốt ngày đêm. Ban ngày, họ còn hút cát ở giữa lòng sông, chứ ban đêm họ tiến sát bờ hút cả đất canh tác chúng tôi xuống sông. Bức xúc người dân xua đuổi, đấu tranh mãi cũng vô ích”, ông Kính chia sẻ thêm.

Theo ghi nhận thực tế tại hiện trường, chúng tôi thấy đất bãi bồi dọc bờ sông Lô đoạn đi qua xã Tử Đà, huyện Phù Ninh nguy cơ sạt lở nghiêm trọng. Cứ cách một đoạn, các mảnh ruộng của người dân lại bị dòng nước ăn sâu vào bờ, tạo thành những thành vách dựng đứng.

Theo lãnh đạo xã Tử Đà, khi ngành chức năng tỉnh Phú Thọ phối hợp cùng UBND huyện Phù Ninh và đại diện Công ty Thái Sơn tiến hành cắm mốc giới giao đất ngoài thực địa có nhiều vị trí "chồng lấn” diện tích đất canh tác của nhân dân vì vậy đã xảy ra tranh chấp. Trên thực tế đã liên tục xảy ra xung đột giữa người dân và doanh nghiệp khai thác cát gây mất trật tự, an ninh địa phương.

Theo Thông báo số 18/TB-UBND ngày 13/4/2015, thông báo kết luận của đ/c Phó Chủ tịch UBND huyện Phù Ninh Vũ Thế Dân tại hội nghị đối thoại với công dân khu 3, xã Tử Đà; trong đó có ghi: "Quá trình khai thác nếu vào đất bãi bồi ven sông nhân dân đang trồng hoa màu thì phải bồi thường hoa màu cho nhân dân và hỗ trợ công cải tạo đất theo quy định của pháp luật và phương án tính toán của UBND xã Tử Đà".

Tại văn bản số 397/UBND ngày 18/5/2015 do Phó Chủ tịch UBND huyện Phù Ninh, Vũ Thế Dân ký, văn bản có đoạn nêu ý kiến của UBND huyện:

“UBND xã Tử Đà căn cứ vào chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất hiện hành, phối hợp với Công ty Thái Sơn tiến hành kiểm kê, tính toán mức hỗ trợ về đất cho ngân sách xã, tính toán mức bồi thường về hoa màu, về giá trị đã đầu tư vào đất còn lại cho các hộ gia đình cá nhân đang canh tác trong phạm vi mốc giới Cty Thái Sơn được UBND tỉnh cấp phép, UBND xã thực hiện công khai, kết thúc công khai phương án bồi thường theo quy định”.

Một người dân khu 3, xã Tử Đà, huyện Phù Ninh, có diện tích đất bãi bồi ven sông bức xúc nói: “Gia đình tôi canh tác trên bãi bồi này từ năm 1990, năm thì trồng rau, năm trồng khoai lang và mấy năm nay thì trồng ngô, hàng năm đều nộp phí cho xã, chưa hề xảy ra tranh chấp với ai. Công ty Thái Sơn chỉ được cấp phép khai thác cát ở lòng sông nhưng bây giờ huyện Phù Ninh lại yêu cầu chúng tôi kiểm kê, trả đất cho Công ty là điều vô lý”.

Vụ việc chưa được chính quyền địa phương giải quyết dứt điểm, thì phía Công ty Thái Sơn lại tăng cường hoạt động khai thác khiến người dân bức xúc, quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng của người dân bị xâm phạm.

Huyện chưa thực hiện ý kiến chỉ đạo của Tỉnh ủy?

Ngày 12/7/2013 UBND tỉnh Phú Thọ có văn bản số 2596/UBND-KT4, xin ý kiến Thường trực Tỉnh ủy về một số dự án đầu tư khai thác khoáng sản có diện tích sử dụng đất trên 20ha.

Ngày 16/7/2013, Tỉnh ủy Phú Thọ có văn bản số 898-TB/TU thông báo ý kiến chỉ đạo của Thường trực Tỉnh ủy về một số dự án đầu tư khai thác cát, sỏi trên địa bàn tỉnh; văn bản này có ghi nội dung Thường trực Tỉnh ủy có ý kiến chỉ đạo như sau:

"Chỉ tiến hành giao diện tích lòng sông, không được giao đất bãi đang canh tác; Nghiêm cấm việc khai thác vượt ranh giới mỏ được giao, vượt quá giới hạn độ sâu cho phép, khu vực cấm, khu vực chưa được cấp phép; Quá trình khai thác đảm bảo an toàn, không gây sạt lở bờ vở sông, tác động xấu đến môi trường, không làm ảnh hưởng đến dòng chảy, đảm bảo an toàn công trình đê điều và giao thông”.

Văn bản số 898-TB/TU ngày 16/7/2013 của Thường trực Tỉnh ủy Phú Thọ

Theo Giấy phép khai thác khoáng sản số 06/GP-UBND ngày 23/1/2015 do UBND tỉnh Phú Thọ cấp cho Công ty Thái Sơn, diện tích được phép khai thác có diện tích là 27,7 ha lòng sông (đất có mặt nước), diện tích quản lý, bảo vệ không được khai thác là 8,8 ha đất bãi bồi ven sông. Tuy nhiên, UBND huyện Phù Ninh lại lờ đi điều này, thậm chí còn yêu cầu người dân đang canh tác diện tích đất bãi bồi ven sông trả đất cho xã để tạo điều kiện cho Công ty Thái Sơn khai thác cát! Cần nhắc lại rằng, diện tích mà 28 hộ dân đang canh tác là đất bãi bồi chứ không phải lòng sông.

Sau nhiều lần tranh chấp đất bãi bồi sông Lô giữa các hộ dân khu 3, xã Tử Đà với Công ty Thái Sơn gây mất an ninh trật tự địa phương; ngày 01/4/2015 ông Vũ Thế Dân – Phó Chủ tịch UBND huyện Phù Ninh chủ trì tổ chức hội nghị đối thoại với công dân xã Tử Đà.

Tại buổi đối thoại, ông Vũ Minh Lý- Chủ tịch UBND xã Tử Đà, có ý kiến: "Năm 2005, UBND xã có kiểm kê quỹ đất bãi bồi ven sông của các hộ tự ý canh tác. UBND xã có thu mỗi sào 50.000 đồng/năm. Nay UBND tỉnh cấp phép khai thác khoáng sản cho Công ty Thái Sơn, đề nghị cấp có thẩm quyền đảm bảo quyền lợi cho người dân và đảm bảo quyền lợi cho Công ty Thái Sơn”.

Ông Phạm Văn Toán - Trưởng phòng TN&MT huyện Phù Ninh, có ý kiến: "Để đảm bảo lợi ích thực tế của các bên, UBND xã Tử Đà xem xét vận dụng theo Khoản 2, Điều 9 và Điều 21 Quyết định số 11/QĐ-UBND ngày 10-9-2014 của UBND tỉnh để tính toán mức hỗ trợ về đất để Công ty Thái Sơn chi trả tiền hỗ trợ về đất và chi trả tiền mua lại hoa màu hiện có trên đất của các hộ dân theo quy định”.

Công dân khu 3, xã Tử Đà, ông Trần Văn Chung và ông Đỗ Văn Kính nêu ý kiến: Diện tích đất một số hộ dân đang canh tác trong đó có hộ ông Kinhsm và hộ ông Chung, do bãi hình thành từ khi nhà nước xây dựng kè nắn dòng chảy bãi bồi hàng năm một số hộ dân đã khai phá canh tác. Nay Công ty Thái Sơn khai thác cát sỏi vào đất của dân phải bồi thường và thỏa thuận với dân thì mới được khai thác.

Qua sự việc nêu trên cho thấy, những kiến nghị của nhân dân khu 3, xã Tử Đà, huyện Phù Ninh là có cơ sở, để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng của tổ chức, cá nhân liên quan, đề nghị ngành chức năng tỉnh Phú Thọ xem xét, giải quyết dứt điểm vụ việc.

Chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin vụ việc tới bạn đọc.

Minh Sơn - Đức Thái