Bàn cách thúc đẩy doanh nghiệp khởi nghiệp và sáng tạo

Bài học thành công từ “quốc gia khởi nghiệp” Israel

Tại diễn đàn, ông Zafrir Asaf, Trưởng phái đoàn Kinh tế và Thương mại, Đại sứ quán Israel chia sẻ về quá trình thành công của một số doanh nghiệp tại “quốc gia khởi nghiệp” của ông.

Ông Zafrir Asaf cho biết: tắc nghẽn giao thông hiện là vấn đề mà nhiều quốc gia đang phải đối mặt. Để có giải pháp cho vấn đề này, Công ty Wave ở Israel đã phát triển cơ sở hạ tầng định vị không gian để giải quyết vấn đề tắc đường. Công nghệ này được Google mua lại và phát triển thành công nghệ GPS như ngày nay.

Ông Zafrir Asaf còn đề cập đến câu chuyện của chủ công ty Module. Anh này đã trải qua nhiều thất bại trước khi sở hữu một công ty có thể trụ vững trong nền kinh tế đầy cạnh tranh của Israel. Không những thế, anh còn là chủ sở hữu của 15 công ty ở các quốc gia khác nhau.

Theo ông Zafrir Asaf, để thúc đẩy các doanh nghiệp khởi nghiệp, Chính phủ Việt Nam cần có các chính sách cũng như bộ công cụ đáp ứng tính đa dạng của các doanh nghiệp khởi nghiệp: có công ty làm về lĩnh vực về công nghệ, có công ty mới của nước ngoài vào hỗ trợ doanh nghiệp Việt…

Vị đại biểu từ Israel cũng khẳng định, mấu chốt của phát triển vẫn là sự chủ động, tích cực của doanh nghiệp. Thị trường lao động và thị trường tiêu thụ lớn là cơ hội lớn cho doanh nghiệp Việt Nam khởi nghiệp. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, các doanh nghiệp không nên chỉ chú trọng mở rộng thị trường, mà phải tăng cường chất lượng sản phẩm. Đặc biệt, cần tạo điều kiện cho khối doanh nghiệp công nghệ thông tin vì khối này phát triển năng động, tạo giá trị kinh tế lớn mà không gây hại cho môi trường…

Theo Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Ngọc Tùng, năm 2011, khi những khái niệm như: doanh nghiệp khởi nghiệp, nhà đầu tư thiên đường… vẫn còn khá xa lạ ở Việt Nam, Bộ Khoa học và Công nghệ đã xây dựng một số cơ sở chính sách để hỗ trợ khởi nghiệp. Năm 2013, Bộ đầu tư đề án xây dựng mô hình khởi nghiệp theo mô hình thung lũng Silicon. Từ đề án này, nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp phát triển, kêu gọi được hàng triệu USD vốn đầu tư. Đầu năm nay, Chính phủ phê duyệt việc xây dựng Hệ sinh thái khởi nghiệp.

Ông Tùng cho rằng, hiện tại, khởi nghiệp gắn liền với sáng tạo nghĩa là gắn với những kết quả nghiên cứu, công nghệ mới được đưa vào sản xuất, kinh doanh. Điều này có thể thấy rõ ở những doanh nghiệp khoa học công nghệ.

Cần nhiều hỗ trợ từ cơ quan chính quyền và các tổ chức quốc tế

Đại diện cho Hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam, ông Đinh Viết Hùng, Chủ tịch VIC Impact cho rằng, khởi nghiệp đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Sự sáng tạo và tinh thần khởi nghiệp trở nên vô cùng quan trọng trong những năm tới đây.

“Để thúc đẩy sự phát triển doanh nghiệp khởi nghiệp ở Việt Nam, các cơ quan chức năng cần xây dựng các chính sách khuyến khích thanh niên khởi nghiệp sáng tạo, với những ưu đãi cụ thể về thuế, truyền thông, đào tạo, sở hữu trí tuệ, vốn hỗ trợ ươm mầm… trong những năm đầu hoạt động.

Xây dựng cơ chế pháp lý đặc biệt cho khởi nghiệp sáng tạo, thừa nhận chính thức hoạt động đầu tư đặc thù bằng các chỉ thị và văn bản dưới luật quy định về huy động vốn cộng đồng và quỹ đầu tư mạo hiểm.

Ban hành chỉ thị đặc biệt khuyến khích các nhà đầu tư và tính thu nhập chịu thuế theo kết quả đầu tư hợp nhất, thay vì chỉ tính và thu ngay trên trường hợp đầu tư thành công”, ông Hùng nói.

Bên cạnh đó, ông Hùng cho rằng các cơ quan chính quyền cần ban hành chỉ thị riêng về bảo hộ đăng ký sở hữu trí tuệ cho các dự án khởi nghiệp sáng tạo. Mỗi cơ quan bộ, ngành liên quan thành lập một đơn vị đầu mối chỉ đạo và chịu trách nhiệm về hoạt động khởi nghiệp sáng tạo.

Về mặt truyền thông, cần xây dựng cổng thông tin khởi nghiệp sáng tạo quốc gia để tập hợp đầy đủ dữ liệu, nguồn lực từ Hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo. Tổ chức các chiến dịch; chương trình truyền thông chính thống về khởi nghiệp sáng tạo và văn hóa thừa nhận, đi lên từ thất bại trong kinh doanh.

Ông Trương Gia Bình, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần FPT nhận định: việc Việt Nam chọn năm 2016 là năm khởi nghiệp quốc gia là cách mà chúng ta nhìn nhận những cơ hội cũng như thách thức trước cuộc cách mạng công nghệ đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu. Đưa vị thế Việt Nam thành quốc gia khởi nghiệp sáng tạo là trọng điểm để thay đổi vị thế và tạo tăng trưởng bền vững cho đất nước.

Ông Bình bày tỏ mong muốn các tổ chức quốc tế hỗ trợ doanh nghiệp Việt bằng cách kết nối Việt Nam với các chương trình, quốc gia khởi nghiệp; làm cầu nối hợp tác với các vườm ươm quốc gia và trường đại học quốc tế nước ngoài.

“Các tổ chức quốc tế hỗ trợ Việt Nam bằng cách xây dựng các quỹ đầu tư quốc tế, quỹ đầu tư mạo hiểm cho doanh nghiệp khởi nghiệp, tham gia thiết lập và phát triển cho vườn ươm doanh nghiệp, phát huy tính bền vững trong nền kinh tế số”, ông Bình cho biết.