12 năm CUCA: Những dấu ấn trong lòng công chúng

Theo dõi thoidai.com.vn trên Theo dõi trên Google News
Ngày 29/11 vừa qua, dịch giả, “cây đại thụ” trong giới nghiên cứu triết học của Việt Nam, ông Bùi Văn Nam Sơn cùng Tiến sỹ triết học Trương Trọng Hiếu từ TP.Hồ Chí Minh ra Hà Nội để nói chuyện về triết học. Đây là một sự kiện do Mô hình nghiên cứu, giáo dục và thực hành nghệ thuật độc lập CUCA tổ chức và để lại rất nhiều ấn tượng với những người tham dự.
aa

Với nhiều người ái mộ triết học, cái tên Bùi Văn Nam Sơn không còn xa lạ gì, nhưng không xa lạ ở đây chỉ là nói về học thuật, chứ còn gặp gỡ trực tiếp thì vẫn ngàn trùng xa cách. Và đây cũng chính là nội dung của bài viết này, khi chúng tôi không nói về Bùi Văn Nam Sơn mà chỉ nói về CUCA, ở một góc độ nào đó, nói một cách hết sức khiêm nhường thì hoạt động của CUCA đúng là những nhịp cầu ý nghĩa trong hoạt động tri thức nói chung.

Sở dĩ cần nhấn mạnh như vậy vì trong quá trình khảo sát để thực hiện bài viết này, với nhiều người ý nghĩa của việc được trò chuyện trực tiếp với những tượng đài như Bùi Văn Nam Sơn đôi khi còn nổi trội hơn những gì họ học hỏi được từ ông. Nói vậy để hình dung rằng ảnh hưởng cũng như vai trò kết nối của CUCA ở đây, đôi khi, nằm ngoài cả những suy nghĩ của chính CUCA.

12 năm CUCA: Những dấu ấn trong lòng công chúng
Nghệ sỹ thị giác Phạm Diệu Hương và nhà văn Nhật Chiêu tại buổi sinh hoạt khoa học: Nghệ thuật và sự thanh lọc tâm hồn.

CUCA thành lập vào tháng 9 năm 2012 bởi Nghệ sỹ thị giác Phạm Diệu Hương và họa sỹ Bùi Duy Trung. Nếu ngoài việc tính sinh nhật CUCA, mốc thời gian này chắc không đọng lại với bất kỳ ai. Tuy nhiên, nếu chúng ta tạm dừng những suy nghĩ cho ngày hôm nay để ngược dòng về quá khứ thì mới thấy chỉ cách đây chừng ý năm thôi, năm 2024 này đã là cả một trời khác biệt về khung cảnh xã hội, hiểu theo nghĩa rộng nhất.

Thời điểm đó, dù không còn là ốc đảo nhưng nghệ thuật đương đại Việt Nam vẫn còn khá biệt lập với bên ngoài. Để nói chi tiết biệt lập thế nào thì cũng dài dòng nhưng tổng thể là rất ít kênh tiếp xúc với thế giới để cộng đồng có thể từ đó tìm hiểu, học hỏi và cao hơn nữa là nghiên cứu.

12 năm CUCA: Những dấu ấn trong lòng công chúng

Hoạ sĩ Bùi Duy Trung (bên trái) và hoạ sĩ Hùng Khuynh trong buổi Art Talk Hùng Khuynh: 40 năm Hành trình sáng tạo do CUCA tổ chức vào tháng 9/2024.

Với công chúng, nghệ thuật và nghệ thuật đương đại ở những đô thị lớn của Việt Nam, ví dụ Hà Nội với những định chế như Đại học Mỹ thuật hoặc Bảo tàng Mỹ thuật…vẫn là một cái gì đó xa xôi và lạnh lẽo. Những hoạt động khác như sách báo về nghệ thuật nói chung, dù là nguyên bản tiếng nước ngoài chứ đừng nói đã được chuyển ngữ, cũng rất ít ỏi ở Việt Nam. Thực tế này để lại hệ quả là gì, là rất nhiều người trước hết là tò mò, sau đó là yêu nghệ thuật không có cơ hội dù giản đơn là để biết, rồi học hỏi, sau đó là tiếp xúc với những gì đang diễn ra bên ngoài, cho dù đó là những gì cơ bản nhất, nền tảng nhất của nghệ thuật và văn hoá phương Tây. Tâm thế chung là rất bơ vơ và lạc lõng!

Cần phác qua như vậy chỉ để nói rằng ý nghĩa về sự có mặt của CUCA trong bối cảnh đó là rất khác nếu so sánh với thời điểm hiện giờ. “Một cộng đồng nghệ thuật phong phú và đa dạng” là một trong nhiều mục tiêu của những người sáng lập CUCA. Và, trong suốt 12 năm hoạt động, từ những hạt mầm ban đầu, từ những bước đi đầu tiên, theo CUCA là “các lớp học nghệ thuật du kích, dã chiến, tinh gọn, đề cao tính phù hợp và hiệu quả theo mục tiêu của từng giai đoạn…” đã được tổ chức.

12 năm CUCA: Những dấu ấn trong lòng công chúng

Học viên trong Workshop Cuốn Cuộn Ngấm Ngầm do CUCA Vietnam phối hợp cùng Moving Art Atelier đồng tổ chức. Workshop này do hai biên đạo múa Phạm Diệu Hương và Lê Mai Anh đồng hướng dẫn vào ngày 16/7/2024.

Ở Việt Nam, CUCA là mô hình đầu tiên cung cấp các khóa học lý thuyết - thực hành đương đại. Theo nghệ sỹ thị giác Phạm Diệu Hương, vào thời điểm đó không gian để công chúng có thể trao đổi và đối thoại với tác giả, nhà phê bình “không nhiều”, giới công chúng đủ sự quan tâm và khả năng phê bình độc lập không nhiều. Mặt khác, khi các nền tảng lý thuyết và thẩm mỹ đương đại còn chưa phổ biến, giới phê bình - nghệ sĩ cũng khó cắt nghĩa và giải thích được các thực hành nghệ thuật của mình, khó đối thoại được với công chúng, gây nên hệ quả tất yếu là khung cảnh nghệ thuật thiếu vắng đi những tranh luận cần thiết để phát triển.

Đại diện CUCA thật khiêm nhường khi dùng từ “không nhiều”, có lẽ cần hiểu đây là một uyển ngữ khi CUCA đề cập đến bối cảnh khi đó. Bởi trong giai đoạn này, thực tế là không thể tìm thấy một hoạt động nào có tính chất và ảnh hưởng như vậy cả.

Và cũng rất tự nhiên, vì “hữu xạ” nên giới quan tâm dần biết đến CUCA, và rồi tần suất hoạt động cũng như lĩnh vực được đề cập mở rộng hơn. Theo đại diện CUCA, ban đầu tổ chức này chú trọng vào các hoạt động giáo dục đào tạo kiến thức nền tảng về nghệ thuật qua các nội dung như lý thuyết nghệ thuật đương đại, các chuỗi khóa học về lịch sử và cảm thụ nghệ thuật thị giác, cảm thụ âm nhạc, mỹ học; sau đó CUCA mở rộng ra nhiều chủ đề, lĩnh vực khác như tôn giáo, truyền thông, triết học, văn học, lịch sử; các hoạt động thực hành và thể nghiệm nghệ thuật đương đại, trình diễn múa đương đại, thực hành hội họa – sơn mài và triển lãm. Cùng với đó là các hoạt động nghiên cứu thực địa về nghệ thuật ở trong và ngoài nước, gặp gỡ nghệ sĩ – chuyên gia….

Chưa có một đánh giá sơ bộ nào về tác động trực tiếp của CUCA với học viên, cao hơn nữa là gián tiếp tới hoạt động chung của những lĩnh vực liên quan như xuất bản, học tập, nghiên cứu, sáng tác...Tuy nhiên, như những gì chúng tôi tự cảm nhận, đánh giá qua từng con người rất cụ thể thì những ảnh hưởng này là khá sâu đậm!

Cũng không tự nhiên mà có những người tự đi xe máy khoảng 40km đến những buổi học, cũng như có những học viên ở tận Hưng Yên đã sang đến Hà Nội rồi còn phải gửi xe ở một nơi sau đó đi grab đến “vì vào nội thành kiếm chỗ đỗ xe rất khó”! Vậy câu hỏi đặt ra là CUCA đã đem lại những gì để họ phải chịu khó lặn lội như vậy sau một ngày mệt mỏi với cuộc mưu sinh? Để có được câu trả lời đầy đủ sẽ mất khá nhiều thời gian, nhưng chắc chắn sẽ là một tổng kết đặc sắc và đầy bất ngờ.

Từ hoàn cảnh của mình, Bùi Văn Nam Sơn có lần bày tỏ nỗi cô đơn trong việc dịch sách triết học là “Bạn ít, đường xa, trời chiều, gối mỏi!”. Nhưng đó là nỗi niềm của một người 78 tuổi. Còn với CUCA thì tuổi 12 mới là thời điểm chuẩn bị sang trang lứa thanh niên, chặng đường phía trước còn dài và, vẫn nhiều người còn trông đợi vào CUCA!

-Các dịch phẩm của CUCA: 50 Câu Hỏi Mỹ Học Đương Đại (Marc Jimenez), Leonardo Da Vinci (Walter Isaacson), Van Gogh: The Life (Gregory White Smith và Steven Naifeh), Tọa độ : Cấu trúc gia đình và xã hội của người Jorai (Jacques Dournes), Picasso và bức tranh khiến thế giới sửng sốt (Miles J. Unger).

- Chuỗi khóa học về Lý thuyết Nghệ thuật đương đại, Mỹ học, Lịch sử Nghệ thuật cùng giảng viên Phạm Diệu Hương; Workshop thực hành sơn mài tại Pháp, thực hành hội họa cùng họa sĩ sơn mài Hùng Khuynh và giảng viên Phạm Diệu Hương; Chuỗi khóa học về Cảm thụ âm nhạc cổ điển cùng Pianist Trang Trịnh; Các Art Tour khảo sát và nghiên cứu lịch sử - văn hóa - nghệ thuật trong và ngoài nước: Myanmar(2013), Huế (2014), Chăm-pa (2015), Phù Nam (2016) và Tây Nguyên (2017)…

Lê Sơn
Nguồn:

Tin bài khác

Đề xuất mạng lưới hợp tác đào tạo nhân tài Việt - Trung

Đề xuất mạng lưới hợp tác đào tạo nhân tài Việt - Trung

Ngày 18/11 tại thành phố Thâm Quyến (Trung Quốc), Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc đã có cuộc làm việc tại Đại học Thâm Quyến và dự Tọa đàm trao đổi kinh nghiệm về đào tạo nhân tài và quản trị công Việt Nam - Trung Quốc. Tại đây, ông Nguyễn Duy Ngọc đề nghị các trường đại học Trung Quốc phối hợp với cơ quan, cơ sở đào tạo Việt Nam thiết lập mạng lưới hợp tác, cùng xây dựng chương trình đào tạo, bồi dưỡng nhân tài và chia sẻ kinh nghiệm quản trị công.
Báo chí Mexico nhấn mạnh cơ hội giao thương và đầu tư với Việt Nam

Báo chí Mexico nhấn mạnh cơ hội giao thương và đầu tư với Việt Nam

Ngày 18/11, nhiều cơ quan báo chí Mexico đưa tin về cuộc gặp giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum bên lề Tuần lễ Cấp cao APEC 2026 tại Trung Quốc, nhấn mạnh triển vọng mở rộng thương mại, đầu tư và hợp tác giữa hai nước, đặc biệt trong khuôn khổ Hiệp định CPTPP và các kỳ APEC 2027-2028.
Tôn vinh những sáng tạo khoa học công nghệ Việt Nam

Tôn vinh những sáng tạo khoa học công nghệ Việt Nam

Ngày 17/11 tại Hà Nội, 42 công trình được vinh danh tại Lễ trao Giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ Việt Nam năm 2025. Nhiều nghiên cứu đã được ứng dụng trong sản xuất và đời sống, góp phần giảm chi phí, tiết kiệm năng lượng, bảo vệ môi trường và nâng cao khả năng tự chủ công nghệ.
Chung một hành trình hướng tới tương lai

Chung một hành trình hướng tới tương lai

Những ngày giữa tháng 11 này, thủ đô Manila (Philippines) trở thành tâm điểm chú ý của dư luận khi diễn ra Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các hội nghị cấp cao liên quan - nơi hội tụ quan trọng của ý chí chính trị, tầm nhìn chiến lược và những khát vọng mới về một Cộng đồng ASEAN đoàn kết, tự cường, năng động và có vai trò ngày càng quan trọng trong cấu trúc khu vực và quốc tế.
Xem thêm

Multimedia

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Nhận lời mời của Tổng thống nước Cộng hòa Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr., Chủ tịch ASEAN năm 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam ...
[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

Giai đoạn 1996-2026, Tổ chức World Vision International (WVI) đã triển khai nhiều chương trình, dự án tại Thanh Hóa với tổng ngân sách khoảng 63,8 triệu USD, góp phần cải thiện đời sống người ...
[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

Năm 2026 đánh dấu 55 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Đan Mạch và bước phát triển mới khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, mở ...
[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

Công tác chăm sóc, hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam/dioxin đạt nhiều kết quả thiết thực trong chăm sóc sức khỏe, cải thiện nhà ở và tạo sinh kế. Nhiệm kỳ 2026-2031, các ...
[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

Ngày 18/10/2026, tại Hà Nội, dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cùng đại diện các nước thành viên Hiệp hội ...
Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Đà Nẵng vừa đón nhận sự kiện đặc biệt quan trọng với tương lai là Quy hoạch chung đến năm 2050 tầm nhìn 2075 của thành phố đã được Thủ tướng Chính phủ ký ban ...
Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Hơn 11.000 lượt học sinh, sinh viên được tiếp cận giáo dục khí hậu, 44.440 cây tràm được trồng trên diện tích 10 ha rừng tại Vườn Quốc gia Bến En là những kết quả ...
Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Giúp các em học sinh chủ động bước vào sân chơi, kết nối với bạn bè và cởi mở hơn với thầy cô, mô hình “Không gian thể thao tăng cường sức khỏe tâm thần” ...
Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Phụ nữ biết xây dựng kênh, mạng xã hội quảng bá văn hóa quê hương; phụ nữ trở thành những tiểu thương có thu nhập ổn định với hàng chục triệu đồng; phụ nữ tham ...
Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tận dụng tối đa phụ phẩm nông nghiệp địa phương, dùng nước thải biogas để bón cây trồng, giảm thiểu khai thác củi rừng… Đó là những giá trị thiết thực từ dự án "Chăm ...
[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

Từ khoản vốn vay sinh kế, học bổng đến cơ hội biểu diễn nghệ thuật, những hỗ trợ thiết thực đang giúp nhiều nạn nhân chất độc da cam từng bước tự lập, phát huy ...
[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

World Vision International tại Việt Nam vừa phối hợp Hội Chữ thập đỏ tỉnh Điện Biên và chính quyền địa phương hỗ trợ khẩn cấp 441 triệu đồng cho 102 hộ gia đình bị ảnh ...
[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

Đó là nhận định của Ngài Rogelio Polanco Fuentes, Đại sứ Cuba tại Việt Nam về quan hệ nhân dân Việt Nam - Cuba.
[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

Đại sứ Lào tại Việt Nam Khamphao Ernthavanh cho rằng, thế hệ trẻ và các hoạt động giao lưu văn hóa sẽ là một trong những phương tiện hữu hiệu dẫn dắt tình hữu nghị ...
[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

Chiều 27/8, sau ba ngày làm việc, sự kiện “Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam năm 2026” đã bế mạc, mở ra một chặng đường hợp tác sâu rộng hơn ...