Phạt tù tối đa 15 năm với cá nhân vi phạm luật bảo vệ loài hoang dã từ 1/7

Trao đổi về vấn đề này, Bà Pratibha Mehta, Điều phối viên Thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam khẳng định: “Buôn bán loài hoang dã trái phép đang đưa các nhóm loài tới bờ tuyệt chủng, đồng thời đặt ra những nguy cơ về môi trường, kinh tế, phát triển và an ninh”. Bà cũng cho biết thêm: “Đây là vấn đề cực kỳ nguy cấp không chỉ đối với Việt Nam, mà còn mang tính toàn cầu và Liên Hợp Quốc tại Việt Nam ủng hộ mạnh mẽ lời kêu gọi “Không khoan nhượng với tội phạm liên quan đến động thực vật hoang dã”.

Việt Nam đang từng bước thực hiện cam kết trong việc đấu tranh chống lại tội phạm vi phạm luật bảo vệ loài hoang dã. Trong đó, việc tăng cường bắt giữ các sản phẩm có nguồn gốc hoang dã trái phép. Từ năm 2010 đến năm 2015, cơ quan hải quan đã thu giữ khoảng 55.200kg tê tê, 18.000kg ngà voi, và hơn 235kg sừng tê giác từ các lô hàng phi pháp; trong số đó có vụ bắt giữ lớn nhất từ trước đến nay tại cảng Tiên Sa ở Đà Nằng vào năm ngoái với hơn 3 tấn ngà voi, 120kg sừng tê và 4 tấn vẩy tê tê được cất giấu trên 3 lô hàng.

Săn bắt, vận chuyển, buôn bán và tiêu thụ động thực vật hoang dã trái phép đang là một vấn nạn cấp bách và ngày càng ảnh hưởng đến hàng loạt các loài động vật có vú, bò sát, chim, côn trùng, động vật lưỡng cư, và nhiều loài
trong số này nằm trong nhóm bị đe dọa trên toàn cầu. Tội phạm vi phạm luật bảo vệ loài hoang dã là một ngành thương mại với lợi nhuận tỷ đô ở cấp toàn cầu và hoạt động của tội phạm có tổ chức đang khiến nhiều loài rơi vào tuyệt chủng, đồng thời phá hủy tài nguyên thiên nhiên một cách tàn khốc chưa từng có trong lịch sử.

Chia sẻ thông tin về hoạt động thực thi pháp luật của các lực lượng Công an Việt Nam về bảo vệ động thực vật hoang dã, Trung tướng Trần Văn Vệ - Phó Tổng Cục trưởng, Tổng cục Cảnh sát (Bộ Công an) cho biết: “đấu tranh chống buôn bán trái phép động thực vật hoang dã đã luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm, chỉ đạo”.

Chính phủ Việt Nam đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo công tác quản lý nhà nước, phòng ngừa đấu tranh chống nạn buôn bán trái phép động thực vật hoang dã, đặc biệt là Chỉ thị số 03/CT-TTg ngày 20/2/2014 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường chỉ đạo và thực hiện các biện pháp kiểm soát, bảo tồn loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm. Mức hình phạt đối với tội phạm vi phạm luật bảo vệ loài hoang dã ở Việt Nam đã được tăng lên trong Bộ luật Hình sự sửa đổi năm 2015 và có hiệu lực thi hành ngày 1/7/2016. Theo đó, chỉ cần sở hữu một miếng sừng tê giác để sử dụng vào mục đích như từ trước đến nay người dân xem đó là loài thuốc quý để “chữa bệnh” cũng có nguy cơ bị xử phạt hành chính hoặc bị phạt tù. Mức phạt cao nhất đối với cá nhân vi phạm luật về bảo vệ loài hoang dã là tù 15 năm và 2 tỷ đồng tiền phạt; còn đối với các tổ chức thương mại là 15 tỷ đồng tiền phạt và bị đình chị hoạt động kinh doanh vĩnh viễn.

Tại buổi họp báo vào sáng nay nhằm hướng tới ngày Môi trường Thế giới 5/6 sắp tới, đại diện của Bộ Công an, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Tổng cục Hải quan Việt Nam và đại diện đến từ các cộng đồng quốc tế hưởng ứng lời kêu gọi “Không khoan nhượng với tội phạm liên quan đến động - thực vật hoang dã” và cùng nhau thảo luận về việc hệ thống tư pháp hình sự của Việt Nam đã và đang làm như thế nào để đấu tranh với loại tội phạm này.

Họp báo chuẩn bị cho ngày Môi trường Thế giới 5/6

Ngày Môi trường thế giới năm nay sẽ tập trung vào cuộc chiến chống lại buôn bán động - thực vật hoang dã trái phép. Theo Cơ quan phòng chống Ma túy và Tội phạm của Liên hợp quốc (UNODC), cần phải nhấn mạnh hơn nữa vào tác động của tội phạm vi phạm luật bảo vệ loài hoang dã, mà cụ thể là tác động mang tính phá hủy của loại tội phạm này đối với luật pháp và sự ổn định xã hội. Đồng thời hỗ trợ những nỗ lực thực thi pháp luật của Việt Nam hiện nay trong việc giải quyết vấn nạn này.

Ông Christopher Batt – Quản lý Văn phòng UNODC tại Việt Nam cũng nhấn mạnh: “tội phạm vi phạm luật bảo vệ loài hoang dã là loại tội phạm xuyên quốc gia nghiêm trọng và loại tội phạm này cần một ứng phó cấp bách hơn nữa về mặt thực thi pháp luật. Những nỗ lực tiếp theo của Việt Nam được hưởng lợi từ các cuộc điều tra liên ngành, việc sử dụng hệ thống chống rửa tiền và hệ thống tình báo tài chính để lập bản đồ và vô hiệu quả các mạng lưới buôn bán, nâng cao năng lực của các cán bộ thực thi pháp luật để xử lý buôn bán trái phép tại biên giới và các cửa khẩu vào Việt Nam. Tận dụng tối đa các mức phạt tăng lên nhằm ngăn chặn tội phạm vi phạm luật bảo vệ loài hoang dã”.

Tuy nhiên, UNODC cũng lưu ý rằng vẫn còn rất nhiều việc phải làm, dù Việt Nam đã thực hiện hàng loạt những nỗ lực nhằm cải thiện luật pháp, tăng cường thực thi pháp luật, và giảm nhu cầu tiêu thụ động - thực vật hoang dã. Tính đến thời điểm hiện tại, chỉ có một vài vụ tội phạm vi phạm luật bảo vệ loài hoang dã được truy tố thành công tại các tòa án Việt Nam bởi thực tế còn tồn tại rất nhiều các thách thức ví dụ nhưcông tác chuẩn bị và đưa ra chứng cứ chưa đầy đủ, các lỗ hồng luật pháp, và hệ thống luật còn yếu kém.

Hương Sơn