Đây là những bằng chứng xác thực cho thấy nền kinh tế chia sẻ kiểu Uber, Airbnb đang bị 'thần thánh' hoá

Theo dõi thoidai.com.vn trên Theo dõi trên Google News
Số liệu của Cục thống kê lao động Mỹ cho thấy sự giảm tốc đầu tư với nền kinh tế chia sẻ đang khiến lượng lao động Mỹ làm trong ngành này năm 2017 thấp hơn so với năm 2005.
aa

Đối với nhiều người trên thế giới, thuật ngữ "nền kinh tế chia sẻ" chắc chẳng còn gì xa lạ. Trên thực tế thuật ngữ này xuất hiện từ năm 2009 khi nhà báo Tina Brown mô tả những dự án tự do thời kỳ suy thoái kinh tế với nhân viên là người làm bán thời gian. Chỉ đến khi Uber và nhiều hãng công nghệ khác thành công với mảng kinh doanh này thông qua ứng dụng điện thoại thì thuật ngữ nền kinh tế chia sẻ mới dần được mở rộng và biết đến.

Trong khi nhiều chính phủ tranh cãi về tính hiệu quả cũng như luật pháp cho nền kinh tế chia sẻ thì mới đây, hãng tin Bloomberg đã cho thấy một số thông tin bất ngờ về mảng kinh doanh mới này.

1. Nền kinh tế chia sẻ có thực sự tăng trưởng?

Câu trả lời là KHÔNG. Số liệu của Cục thống kê lao động Mỹ cho thấy sự giảm tốc đầu tư với nền kinh tế chia sẻ đang khiến lượng lao động Mỹ làm trong ngành này năm 2017 thấp hơn so với năm 2005. Mặc dù những mảng như giao thông, với Uber và Lyft, hay công nghệ thông tin khiến nền kinh tế chia sẻ thu hút thêm lao động nhưng những mảng khác của chúng lại sụt giảm, khiến tổng số người làm trong toàn ngành đi xuống.

day la nhung bang chung xac thuc cho thay nen kinh te chia se kieu uber airbnb dang bi than thanh hoa

Tỷ lệ lao động Mỹ không có hợp đồng chính thức dài hạn

2. Nền kinh tế chia sẻ có giúp thị trường lao động?

Câu trả lời là cả CÓ và KHÔNG. Rất nhiều khảo sát cho thấy những người tham gia nền kinh tế chia sẻ đã có công việc toàn thời gian hay bán thời gian. Dẫu vậy, nhiều người trong số này vẫn bị cục thống kê của chính phủ liệt vào dạng "thất nghiệp" xét trên số liệu về thuế, nghĩa là nhiều người tham gia nền kinh tế chia sẻ trốn thuế cá nhân.

Bên cạnh đó, số liệu của Tổng cục thống kê Mỹ cho thấy lượng người tham gia nền kinh tế chia sẻ mảng vận tải đã tăng 50,4% trong khoảng 2015-2016 nhưng nhìn tổng thể, đóng góp của nền kinh tế chia sẻ cho đất nước còn rất ít. Xét cả yếu tố lạm phát, tỷ lệ tăng trưởng tổng doanh thu mà các công ty hoạt động trong nền kinh tế chia sẻ đạt được năm 2016 còn thấp hơn cả năm 2005.

day la nhung bang chung xac thuc cho thay nen kinh te chia se kieu uber airbnb dang bi than thanh hoa

Tỷ lệ lao động Mỹ tham gia nền kinh tế chia sẻ trong tổng số lao động

3. Liệu nền kinh tế chia sẻ có phải là một mảng kinh doanh mới?

Câu trả lời là KHÔNG. Trên lý thuyết, hoạt động của nền kinh tế chia sẻ đã xuất hiện từ thế kỷ 19, trước khi cuộc cách mạng công nghiệp diễn ra. Rất nhiều lao động Mỹ thời đó là những người làm việc tự do trong những mảng mà ngày nay người ta gọi là nền kinh tế chia sẻ.

Thập chí vào cuối thập niên 1940, hơn 11% số lao động Mỹ là nhân viên tự do, cao hơn rất nhiều so với mức dưới 6% hiện nay. Thời kỳ đó, phần lớn nền kinh tế chia sẻ nằm trong mảng nông nghiệp khi những nông dân có sức khỏe được thuê làm việc ở các trang trại gần nơi họ ở.

4. Mỹ có phải nước dẫn đầu về nền kinh tế chia sẻ?

Câu trả lời là không hoàn toàn đúng. Số liệu của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) cho thấy tỷ lệ nhân viên tự do trong nền kinh tế chia sẻ so với tổng lao động có việc làm tại Mỹ thuộc hàng thấp so với các nền kinh tế lớn khác. Tuy nhiên số liệu này không đánh giá được nhiều bởi tại những nước nghèo hơn, tỷ lệ nhân viên tự do cũng thường cao hơn.

Bên cạnh đó, nhiều nước có hệ thống phúc lợi xã hội rất tốt, như chương trình giáo dục, y tế miễn phí khiến cơ hội làm việc tự do trong nền kinh tế chia sẻ lớn hơn.

day la nhung bang chung xac thuc cho thay nen kinh te chia se kieu uber airbnb dang bi than thanh hoa

Tỷ lệ lao động thời vụ trên tổng số lao động phụ thuộc tại Mỹ so với nhiều nước khác

5. Tại sao nền kinh tế chia sẻ thu hút được sự chú ý?

Trước đây, nền kinh tế Mỹ có một quy luật thường thấy là tăng trưởng đi lên, công việc nhiều hơn sẽ khiến các lao động từ bỏ việc làm tự do nhằm ký kết hợp đồng dài hạn. Dẫu vậy, việc có quá nhiều công việc dài hạn nhưng không đảm bảo về mặt tiền lương, phúc lợi tại Mỹ đã khiến xu thế này thay đổi.

Mức thu nhập thực của những lao động chính thức tại Mỹ đã giảm tốc trong khoảng 2000-2015, chi phí y tế ngày một cao còn lương hưu thì thấp khiến hàng triệu người bỏ việc để tham gia nền kinh tế chia sẻ.

Chính điều này đã tạo ra tình trạng kinh tế Mỹ tăng trưởng, việc làm nhiều hơn nhưng lao động nước này vẫn thích làm tự do trong nền kinh tế chia sẻ chứ không quay trở lại các công việc ổn định.

6. Nền kinh tế chia sẻ có đem lại cuộc cách mạng về công nghệ?

Theo nhiều dự báo là CÓ. Hệ thống Internet và smartphone đã cải thiện rất nhiều quá trình quản lý cũng như Logistics. Nền kinh tế chia sẻ đã ảnh hưởng phần nào đến kinh tế Mỹ và được dự đoán sẽ còn tác động nhiều hơn nữa trong tương lai. Tuy vậy, hiện tại nền kinh tế chia sẻ vẫn chưa đủ lớn để làm thay đổi bộ mặt kinh tế Mỹ.

7. Luật pháp có cần thay đổi vì nền kinh tế chia sẻ?

Câu trả lời là CÓ. Hiện hơn 1/3 số lao động có việc làm ở Mỹ đang tham gia nền kinh tế chia sẻ. Nhiều sự báo cho rằng tỷ lệ này sẽ ít thay đổi trong vài chục năm tới nhưng chúng cũng đại diện cho hàng chục triệu nhân viên, một con số khổng lồ với hệ thống lương hưu, y tế và đương nhiên các nhà làm luật không thể bỏ qua.

Trong quá khứ, rất nhiều lao động ngành kinh tế chia sẻ thuộc tầng lớp bình dân hoạt động trong mảng nông nghiệp và không có tiếng nói chính trị. Tuy nhiên khi nền kinh tế chia sẻ mở rộng lên tầng lớp lao động cổ trắng, nhiều chính trị gia đã buộc phải quan tâm đến mảng này. Hiện Nghị viện Mỹ đang tranh luận về phúc lợi của những lao động trong nền kinh tế chia sẻ cũng như những quy định để bảo vệ quyền lợi cho họ.

AB

Nguồn:

Tin bài khác

Người dân Hà Nội sẽ sử dụng sổ BHXH điện tử trên điện thoại

Người dân Hà Nội sẽ sử dụng sổ BHXH điện tử trên điện thoại

Từ ngày 6/10/2026, Bảo hiểm xã hội (BHXH) thành phố Hà Nội thực hiện cấp sổ BHXH điện tử theo hướng dẫn mới. Người tham gia có thể nhận, sử dụng sổ BHXH điện tử qua VNeID mức độ 2, VssID hoặc email; đồng thời sử dụng thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) điện tử trong khám, chữa bệnh và các giao dịch liên quan.
Hà Nội: Miễn phí phẫu thuật cho trẻ mắc dị tật khe hở môi, hàm ếch

Hà Nội: Miễn phí phẫu thuật cho trẻ mắc dị tật khe hở môi, hàm ếch

Từ ngày 12-16/10/2026, Operation Smile Việt Nam phối hợp với Trung tâm Phẫu thuật Nụ cười Việt Nam và Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - Cuba tổ chức chương trình khám sàng lọc và phẫu thuật miễn phí cho người mắc dị tật khe hở môi, hàm ếch và một số dị tật bẩm sinh vùng hàm mặt tại Hà Nội.
Công nghiệp hỗ trợ là nền tảng hình thành năng lực công nghiệp quốc gia

Công nghiệp hỗ trợ là nền tảng hình thành năng lực công nghiệp quốc gia

Sáng ngày 30/9, tại tỉnh Phú Thọ, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương phối hợp với Tỉnh ủy Phú Thọ và Bộ Công Thương tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia “Định hướng phát triển công nghiệp hỗ trợ Việt Nam”.
Tra cứu nhanh thủ tục hành chính về xuất nhập cảnh qua mã QR

Tra cứu nhanh thủ tục hành chính về xuất nhập cảnh qua mã QR

Nhằm tạo thuận lợi cho công dân Việt Nam trong việc tiếp cận và thực hiện các thủ tục hành chính về xuất nhập cảnh, Cục Quản lý xuất nhập cảnh giới thiệu mã QR để người dân truy cập nhanh, chủ động tra cứu thông tin và biểu mẫu cần thiết.
Xem thêm

Multimedia

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Nhận lời mời của Tổng thống nước Cộng hòa Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr., Chủ tịch ASEAN năm 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam ...
[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

Giai đoạn 1996-2026, Tổ chức World Vision International (WVI) đã triển khai nhiều chương trình, dự án tại Thanh Hóa với tổng ngân sách khoảng 63,8 triệu USD, góp phần cải thiện đời sống người ...
[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

Năm 2026 đánh dấu 55 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Đan Mạch và bước phát triển mới khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, mở ...
[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

Công tác chăm sóc, hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam/dioxin đạt nhiều kết quả thiết thực trong chăm sóc sức khỏe, cải thiện nhà ở và tạo sinh kế. Nhiệm kỳ 2026-2031, các ...
[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

Ngày 18/10/2026, tại Hà Nội, dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cùng đại diện các nước thành viên Hiệp hội ...
Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Đà Nẵng vừa đón nhận sự kiện đặc biệt quan trọng với tương lai là Quy hoạch chung đến năm 2050 tầm nhìn 2075 của thành phố đã được Thủ tướng Chính phủ ký ban ...
Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Hơn 11.000 lượt học sinh, sinh viên được tiếp cận giáo dục khí hậu, 44.440 cây tràm được trồng trên diện tích 10 ha rừng tại Vườn Quốc gia Bến En là những kết quả ...
Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Giúp các em học sinh chủ động bước vào sân chơi, kết nối với bạn bè và cởi mở hơn với thầy cô, mô hình “Không gian thể thao tăng cường sức khỏe tâm thần” ...
Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Phụ nữ biết xây dựng kênh, mạng xã hội quảng bá văn hóa quê hương; phụ nữ trở thành những tiểu thương có thu nhập ổn định với hàng chục triệu đồng; phụ nữ tham ...
Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tận dụng tối đa phụ phẩm nông nghiệp địa phương, dùng nước thải biogas để bón cây trồng, giảm thiểu khai thác củi rừng… Đó là những giá trị thiết thực từ dự án "Chăm ...
[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

Từ khoản vốn vay sinh kế, học bổng đến cơ hội biểu diễn nghệ thuật, những hỗ trợ thiết thực đang giúp nhiều nạn nhân chất độc da cam từng bước tự lập, phát huy ...
[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

World Vision International tại Việt Nam vừa phối hợp Hội Chữ thập đỏ tỉnh Điện Biên và chính quyền địa phương hỗ trợ khẩn cấp 441 triệu đồng cho 102 hộ gia đình bị ảnh ...
[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

Đó là nhận định của Ngài Rogelio Polanco Fuentes, Đại sứ Cuba tại Việt Nam về quan hệ nhân dân Việt Nam - Cuba.
[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

Đại sứ Lào tại Việt Nam Khamphao Ernthavanh cho rằng, thế hệ trẻ và các hoạt động giao lưu văn hóa sẽ là một trong những phương tiện hữu hiệu dẫn dắt tình hữu nghị ...
[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

Chiều 27/8, sau ba ngày làm việc, sự kiện “Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam năm 2026” đã bế mạc, mở ra một chặng đường hợp tác sâu rộng hơn ...