11:56 | 12/04/2026
Theo thông tin cập nhật ngày 11/4 của Cơ quan Phát triển Công nghệ Không gian và Thông tin Địa lý Thái Lan (GISTDA), tình trạng cháy rừng tại khu vực Đông Nam Á đang diễn biến phức tạp, với số lượng điểm nóng gia tăng mạnh tại nhiều quốc gia, đặc biệt là Lào và Thái Lan.
Tại Thái Lan, cơ quan này ghi nhận tổng cộng 5.277 điểm nóng cháy rừng, chủ yếu tập trung ở khu vực miền Bắc và Đông Bắc. Trong đó, các khu rừng bảo tồn chiếm số lượng lớn nhất với 3.117 điểm, tiếp đến là 1.310 điểm trong các khu rừng dự trữ quốc gia. Ngoài ra, khu vực nông nghiệp ghi nhận 392 điểm nóng, trong khi các khu dân cư và khu vực khác có 227 điểm. Đáng chú ý, hơn 200 điểm nóng xuất hiện tại các khu cải cách ruộng đất Sor Por Kor và 28 điểm được ghi nhận dọc theo các tuyến đường cao tốc.
![]() |
| Thái Lan ghi nhận 5.277 điểm nóng cháy rừng. (Ảnh minh họa: Nation Thailand) |
Trước diễn biến nghiêm trọng này, ngày 4/4, chính quyền các tỉnh miền Bắc Thái Lan gồm Chiang Mai, Lamphun và Phayao đã tuyên bố tình trạng thảm họa tại một số huyện, nhằm tạo cơ sở pháp lý để triển khai các biện pháp khẩn cấp, bao gồm phân bổ ngân sách cho công tác phòng chống cháy rừng và kiểm soát ô nhiễm không khí.
Dữ liệu của GISTDA, được tổng hợp từ vệ tinh Suomi NPP do Cơ quan Khí tượng và Hải dương học quốc gia Mỹ (NOAA) vận hành, cho thấy Lào hiện là quốc gia có số điểm nóng cháy rừng cao nhất khu vực với 9.313 điểm. Thái Lan đứng thứ hai với 5.277 điểm, tiếp theo là Myanmar (1.548 điểm), Việt Nam (886 điểm), Campuchia (657 điểm) và Malaysia (20 điểm).
Các số liệu trên phản ánh xu hướng gia tăng nguy cơ cháy rừng trên diện rộng tại Đông Nam Á, trong bối cảnh thời tiết khô hạn kéo dài và hoạt động đốt nương rẫy vẫn phổ biến ở một số khu vực. Diễn biến này không chỉ gây thiệt hại về tài nguyên rừng mà còn làm trầm trọng thêm tình trạng ô nhiễm không khí xuyên biên giới, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các quốc gia trong khu vực để kiểm soát hiệu quả.
Một đoàn thám hiểm quốc tế vừa phát hiện một hòn đảo chưa từng được ghi nhận tại khu vực biển Weddell (Nam Cực), góp phần bổ sung dữ liệu quan trọng cho bản đồ hàng hải và nghiên cứu khí hậu toàn cầu. Theo Viện Nghiên cứu Địa cực và Hải dương Alfred Wegener (AWI), phát hiện được thực hiện trong khuôn khổ chuyến thám hiểm của tàu phá băng nghiên cứu Polarstern. Đoàn gồm 93 nhà khoa học và thủy thủ đã tiến hành khảo sát khu vực phía Tây Bắc biển Weddell từ ngày 8/2/2026.
Trong quá trình tìm nơi trú ẩn do điều kiện thời tiết xấu gần đảo Joinville, nhóm nghiên cứu bất ngờ phát hiện một cấu trúc địa hình nhô lên trên mặt nước. Trước đó, khu vực này trên các hải đồ hiện hành chỉ được đánh dấu là vùng nguy hiểm. Nhà nghiên cứu Simon Dreutter cho biết ban đầu nhóm nhận định đây là một tảng băng trôi có màu sẫm, nhưng khi tiếp cận gần hơn đã xác định đó là một khối đá nhô lên khỏi mặt biển - một hòn đảo chưa từng được ghi nhận.
![]() |
| Hình ảnh hòn đảo lạ chụp từ trên cao. (Ảnh: AWI) |
Các số liệu ban đầu cho thấy hòn đảo dài khoảng 130 m, rộng 50 m và cao khoảng 16 m so với mực nước biển. Hiện các nhà khoa học đang tiến hành quy trình đặt tên và xác nhận tọa độ địa lý trước khi công bố chính thức trong hệ thống địa danh quốc tế.
Tiến sĩ Boris Dorschel-Herr, trưởng nhóm đo độ sâu đáy biển của AWI nhấn mạnh việc cập nhật các phát hiện mới vào hải đồ quốc tế là cần thiết nhằm bảo đảm an toàn hàng hải và nâng cao độ chính xác của dữ liệu khoa học. Trước đó, năm 2014, ông cùng các cộng sự đã tham gia xác định và đưa vào bản đồ hai dãy núi ngầm tại Nam Đại Tây Dương và biển Weddell.
Theo kế hoạch, sau khi hoàn tất thủ tục đặt tên, nhóm nghiên cứu sẽ công bố tọa độ chính xác của hòn đảo và tích hợp dữ liệu vào các cơ sở dữ liệu toàn cầu, trong đó có Bản đồ độ sâu đáy biển quốc tế của Nam Đại Dương (IBCSO). Các chuyên gia cho rằng việc thiếu dữ liệu đo đạc trực tiếp tại nhiều khu vực ở Nam Cực khiến một số cấu trúc địa hình chưa được phát hiện hoặc bị bỏ sót trong quá trình nội suy.
Theo hãng tin Kyodo News ngày 11/4, Nhật Bản đang lên kế hoạch rút Lực lượng Phòng vệ biển Nhật Bản (MSDF) khỏi nhiệm vụ vận hành tàu phục vụ chương trình nghiên cứu Nam Cực vào đầu những năm 2030, đồng thời chuyển giao chức năng vận chuyển nhân sự và hàng hóa cho một cơ quan nghiên cứu biển do nhà nước bảo trợ.
Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực ngày càng phức tạp, cùng với tình trạng thiếu hụt nhân lực kéo dài trong lực lượng quốc phòng Nhật Bản. MSDF đã đảm nhiệm vai trò vận hành tàu phục vụ chương trình Nam Cực từ năm 1965, đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các hoạt động nghiên cứu khoa học tại khu vực này.
![]() |
| Tàu phá băng Shirase cập bến tại điểm neo đậu cách Trạm Syowa khoảng 1.700m. (Ảnh: Kyodo News) |
Hiện nay, khoảng 180 thủy thủ đang làm việc trên tàu phá băng Shirase - phương tiện chủ lực chuyên chở các nhà khoa học và hàng hóa giữa Nhật Bản và Nam Cực. Tuy nhiên, chính phủ Nhật Bản đã quyết định chấm dứt vai trò trực tiếp của MSDF trong hoạt động này, trong bối cảnh các thách thức an ninh gia tăng, đặc biệt là trước sự mở rộng hoạt động quân sự của Trung Quốc trong khu vực.
Bên cạnh yếu tố an ninh, tình trạng thiếu hụt nhân sự cũng là nguyên nhân quan trọng. Theo Bộ Quốc phòng Nhật Bản, tính đến cuối năm tài chính 2024, lực lượng phòng vệ nước này có khoảng 220.000 quân nhân, tương đương 89,1% mức quân số cho phép là 247.000 người. Các dự báo cho thấy con số này có thể giảm xuống còn khoảng 180.000 vào năm tài chính 2035 và tiếp tục xuống 130.000 vào năm tài chính 2045, đặt ra áp lực lớn đối với việc phân bổ nguồn lực.
Theo kế hoạch, quyền điều hành tàu sẽ được chuyển giao cho Cơ quan Khoa học và Công nghệ biển - Trái đất Nhật Bản (JAMSTEC), trong khi MSDF chỉ duy trì vai trò hỗ trợ. Trước khi hoàn tất quá trình rút lui, số lượng nhân sự MSDF trên tàu dự kiến giảm xuống còn khoảng 30 người, chủ yếu đảm nhiệm các nhiệm vụ hỗ trợ điều hướng trong vùng băng và vận chuyển hàng hóa gần Trạm Syowa - căn cứ nghiên cứu của Nhật Bản tại Nam Cực.
Tàu Shirase hiện tại dự kiến sẽ ngừng hoạt động vào năm 2034 do xuống cấp. Chính phủ Nhật Bản đặt mục tiêu đưa vào sử dụng một tàu thế hệ mới trong cùng năm, song đơn vị vận hành vẫn đang được thảo luận.
| Hàng không Trung Quốc chịu áp lực lớn từ giá nhiên liệu tăng vọt; Thủ tướng Thái Lan cáo buộc đầu cơ, buôn lậu gây khủng hoảng nhiên liệu; Thống tướng Min Aung Hlaing đắc cử Tổng thống Myanmar... là tin tức quốc tế đáng chú ý ngày 4/4. |
| Nga, Trung Quốc phủ quyết nghị quyết của Hội đồng Bảo an về eo biển Hormuz; EU khẩn trương lấp “khoảng trống pháp lý” trong bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng; Hơn 80 người di cư mất tích sau vụ lật tàu trên Địa Trung Hải... là tin tức quốc tế đáng chú ý ngày 8/4. |
Nguyệt Anh (tổng hợp)