20 năm đường sắt Thanh Hải - Tây Tạng: "Huyết mạch kinh tế quan trọng" cho sự thịnh vượng và phát triển của vùng cao nguyên
09:19 | 02/07/2026
 |
| Chuyến tàu chạy trên tuyến đường sắt Thanh Hải – Tây Tạng. (Ảnh: CMG) |
Đường sắt Thanh Hải - Tây Tạng nối từ Tây Ninh, Thanh Hải đến Lhasa, Tây Tạng, với tổng chiều dài 1.956 km. Phần lớn các đoạn tuyến của đường sắt Thanh Hải – Tây Tạng nằm ở độ cao hơn 4.000 mét so với mực nước biển, điểm cao nhất đạt 5.072 mét; điều kiện khí hậu, môi trường vô cùng khắc nghiệt.
Các nhà nghiên cứu khoa học và lực lượng xây dựng Trung Quốc đã vượt qua hàng loạt bài toán khó mang tầm thế giới như đất đóng băng vĩnh cửu, thiếu oxy, hệ sinh thái mong manh, qua đó thể hiện năng lực công trình và khoa học công nghệ tiên tiến.
 |
| Thanh truyền nhiệt ở hai bên đường sắt Thanh Hải – Tây Tạng giúp làm mát nền đường. (Ảnh: CMG) |
Ông Lưu Tranh Bình, nguyên Đội trưởng Đội nghiên cứu đất đóng băng vĩnh cửu của đường sắt Thanh Hải - Tây Tạng, cho biết:
“Chúng tôi đã tự chủ nghiên cứu, phát triển các biện pháp như nền đường làm mát bằng đá hộc, thanh truyền nhiệt, ống thông gió... nhằm đưa ‘lượng lạnh’ trong không khí xuống lòng đất để làm mát nền móng, bảo vệ sự ổn định của tầng đất đóng băng vĩnh cửu. Chúng tôi cũng xây dựng hệ thống y tế đồng bộ, tại ban điều hành dự án có trang bị buồng oxy cao áp; trong thi công hầm áp dụng hệ thống cấp oxy và thông gió, giúp không xảy ra ca tử vong nào do bệnh cao nguyên trong suốt thời gian thi công, tạo nên kỳ tích của công trình trên cao nguyên. Trong quá trình thi công, chúng tôi căn cứ điều kiện thực tế để xây dựng cầu, chừa lối di cư cho linh dương Tây Tạng; bóc tách, di chuyển và chăm sóc thảm cỏ, sau khi hoàn thành công trình lại phủ trả về vị trí cũ; kiên trì thi công xanh, kiểm soát chặt chẽ phạm vi tác động của thi công, bảo vệ thảm thực vật cao nguyên và hệ sinh thái nguyên sơ".
Trước khi đường sắt Thanh Hải - Tây Tạng thông xe, hàng hóa ra vào Tây Tạng chủ yếu dựa vào vận tải đường bộ, chi phí cao, năng lực vận chuyển hạn chế. Trong 20 năm kể từ khi tuyến đường sắt này đi vào hoạt động, chi phí vận chuyển hàng hóa đã giảm khoảng hai phần ba; thời gian vận chuyển từ 5-7 ngày ban đầu rút ngắn xuống dưới 48 giờ; khối lượng vận chuyển cũng tăng vọt, từ vài chục nghìn tấn thời kỳ đầu lên mức lũy kế vượt 100 triệu tấn hiện nay.
Các sản phẩm đặc trưng của cao nguyên như thịt bò yak, bia lúa mạch cao nguyên, nước khoáng... nhờ đó có thể được vận chuyển với chi phí thấp, số lượng lớn tới các địa phương trong nội địa, thậm chí ra thị trường quốc tế. Đồng thời, vật liệu xây dựng, thực phẩm, máy móc thiết bị và nhiều loại hàng hóa từ nội địa cũng liên tục được đưa lên cao nguyên, góp phần giảm mạnh giá cả, nâng cao chất lượng đời sống của người dân địa phương.
Đường sắt cũng là sợi dây kết nối giao lưu con người, tình cảm và văn hóa. Mỗi ngày, có rất nhiều hành khách từ các tỉnh, thành khác của Trung Quốc lên những chuyến tàu hướng về cao nguyên. Trong số họ có thể là du khách, cán bộ, giáo viên, nhân viên kỹ thuật chi viện Tây Tạng. Đồng thời, ngày càng có nhiều đồng bào dân tộc Tạng đi tàu hỏa vào nội địa học tập, làm việc, kinh doanh, du lịch.
Trong 20 năm qua, đường sắt Thanh Hải - Tây Tạng không ngừng được nâng cấp, chiều dài đường sắt điện khí hóa tăng từ con số 0 lên 2.391 km. Ngày 31/3/2026, công trình cấp điện bên ngoài phục vụ điện khí hóa đoạn Golmud-Lhasa đã được khởi công, đánh dấu việc tuyến đường sắt cao nguyên này sắp chính thức khép lại thời kỳ sử dụng đầu máy diesel, bước vào kỷ nguyên điện khí hóa “không phát thải”, làm nổi bật hơn nữa sắc xanh trong phát triển.
 |
| Nhà ga Lhasa. (Ảnh: CMG) |
Trong 20 năm qua, mạng lưới đường sắt không ngừng vươn dài. Các tuyến đường sắt từ Lhasa đi Shigatse và từ Lhasa đi Nyingchi đã lần lượt được hoàn thành và đưa vào khai thác, giúp bố cục mạng lưới giao thông đường sắt trên cao nguyên ngày càng hoàn thiện, tạo nền tảng giao thông vững chắc cho phát triển hài hòa giữa các vùng.
Đài CMG