Đề xuất cơ chế phát huy nguồn lực kiều bào, nâng cao hiệu quả đối ngoại nhân dân
09:32 | 12/05/2026
Trung tâm thảo luận với chủ đề "Nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại nhân dân, mở rộng hợp tác quốc tế, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc" do bà Lê Thị Thủy, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam và ông Hoàng Công Thủy, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam chủ trì.
Tham dự có các Ủy viên Đoàn Chủ tịch, Ủy viên Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa X; đại diện các tổ chức thành viên MTTQ Việt Nam; cán bộ chuyên trách Cơ quan Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; đại biểu là người Việt Nam ở nước ngoài cùng các đoàn đại biểu đến từ các tỉnh, thành phố.
 |
| Các đại biểu tại Trung tâm thảo luận số 4. (Ảnh: Đinh Hòa) |
Phát huy vai trò trụ cột chiến lược của đối ngoại nhân dân
Phát biểu đề dẫn, bà Lê Thị Thủy cho biết, hoạt động đối ngoại nhân dân và công tác người Việt Nam ở nước ngoài có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong công tác Mặt trận; là phương thức thiết thực để mở rộng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tăng cường tình hữu nghị giữa nhân dân Việt Nam với nhân dân các nước, tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ của bạn bè quốc tế. Đồng thời, phát huy nguồn lực to lớn của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Theo bà, bước vào kỷ nguyên mới, yêu cầu đặt ra đối với hoạt động đối ngoại nhân dân và công tác người Việt Nam ở nước ngoài ngày càng cao hơn, đòi hỏi phải tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động theo hướng thiết thực, chuyên nghiệp, hiện đại và hiệu quả hơn.
Phát biểu tại Trung tâm thảo luận, ông Phan Anh Sơn, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam cho rằng, cùng với đối ngoại Đảng và ngoại giao Nhà nước, đối ngoại nhân dân thời gian qua đã góp phần tích cực triển khai hiệu quả các hoạt động đối ngoại của lãnh đạo Đảng, Nhà nước; đồng thời củng cố quan hệ đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân Việt Nam với nhân dân các nước.
Ông Phan Anh Sơn đề nghị cần làm rõ hơn những kết quả cụ thể của hoạt động đối ngoại nhân dân trong hệ thống MTTQ Việt Nam và các tổ chức thành viên thời gian qua, đặc biệt là tại những lĩnh vực, địa bàn mà đối ngoại Đảng và ngoại giao Nhà nước khó triển khai trực tiếp hoặc chưa thuận lợi để triển khai.
 |
| Ông Phan Anh Sơn, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam, phát biểu tại Trung tâm thảo luận số 4. (Ảnh: Đinh Hòa) |
Theo ông, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã xác định đối ngoại nhân dân là một trụ cột chiến lược trong nền ngoại giao toàn diện, hiện đại và chuyên nghiệp của Việt Nam. Điều này đòi hỏi phải tiếp tục hoàn thiện cơ chế điều phối, đào tạo lực lượng, tăng cường phối hợp và bố trí nguồn lực phù hợp cho công tác đối ngoại nhân dân trong toàn hệ thống.
Ông cũng cho biết, riêng nguồn viện trợ và hỗ trợ thông qua các tổ chức phi chính phủ nước ngoài trong 5 năm qua đạt trung bình khoảng 240-245 triệu USD mỗi năm, cho thấy dư địa rất lớn của công tác đối ngoại nhân dân trong huy động nguồn lực quốc tế phục vụ phát triển và an sinh xã hội.
Đề cập công tác người Việt Nam ở nước ngoài, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam Phan Anh Sơn cho rằng cần có cách làm cụ thể hơn để phát huy vai trò của đội ngũ trí thức, chuyên gia kiều bào; trong đó nên lượng hóa hiệu quả tham gia của trí thức người Việt Nam ở nước ngoài trong các hội đồng tư vấn, các chương trình, dự án cụ thể thay vì chỉ dừng ở chủ trương chung.
Nhiều đại biểu cho rằng hoạt động đối ngoại nhân dân cần chuyển mạnh từ giao lưu hữu nghị sang hợp tác thực chất, gắn với phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ chủ quyền, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển đất nước.
Ông Nguyễn Chí Thành, Phó Chủ tịch thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh Quảng Ninh cho biết, tỉnh Quảng Ninh đã chủ động mở rộng, làm sâu sắc quan hệ hợp tác với các địa phương của Trung Quốc, trọng tâm là Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây. Hai bên đã ký kết 5 biên bản hội đàm và 11 bản ghi nhớ hợp tác trên nhiều lĩnh vực, tạo nền tảng thúc đẩy giao lưu nhân dân và hợp tác địa phương. Các mô hình kết nghĩa cụm dân cư hai bên biên giới tiếp tục được duy trì, góp phần phối hợp bảo vệ chủ quyền, giữ gìn an ninh trật tự, hỗ trợ phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh từ cơ sở.
Theo ông Nguyễn Chí Thành, đối ngoại nhân dân cần gắn chặt với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, đổi mới công tác thông tin đối ngoại theo hướng hiện đại, hiệu quả hơn.
Ông Lò Giàng Páo, Phó Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn về Dân tộc, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, đề nghị tăng cường cơ chế hỗ trợ đội ngũ cá nhân tiêu biểu, nhất là tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng biên giới; đồng thời nâng cao chất lượng công tác thông tin, bồi dưỡng kỹ năng và tạo điều kiện để các cá nhân tiêu biểu tham gia sâu hơn vào hoạt động Mặt trận tại cơ sở.
Cần cơ chế thực chất để phát huy nguồn lực kiều bào
Nội dung thu hút nhiều ý kiến tại phiên thảo luận là giải pháp phát huy hiệu quả nguồn lực cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, đặc biệt là đội ngũ trí thức, chuyên gia và doanh nhân kiều bào.
 |
| Bà Phan Bích Thiện, Chủ tịch Diễn đàn Phụ nữ Việt Nam tại châu Âu, Chủ tịch Hội Phụ nữ Việt Nam tại Hungary, phát biểu tại Trung tâm thảo luận số 4. (Ảnh: Đinh Hòa) |
Bà Phan Bích Thiện, Chủ tịch Diễn đàn Phụ nữ Việt Nam tại châu Âu, Chủ tịch Hội Phụ nữ Việt Nam tại Hungary cho rằng, văn hóa là "sức mạnh mềm" hiệu quả để quảng bá hình ảnh đất nước và kết nối cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Thông qua các hoạt động tôn vinh áo dài, di sản văn hóa hay các cuộc thi viết dành cho phụ nữ Việt Nam ở nước ngoài, tình yêu quê hương và tiếng Việt được lan tỏa tự nhiên tới thế hệ trẻ.
Tuy nhiên, theo bà, để phát huy hiệu quả nguồn lực kiều bào cần có cơ chế cụ thể hơn để hỗ trợ các Ủy viên MTTQ Việt Nam ở nước ngoài kết nối với các tổ chức tương đương tại sở tại; đồng thời đổi mới phương thức tiếp cận thế hệ trẻ kiều bào thông qua nền tảng số và truyền thông đa ngôn ngữ để tạo không gian hấp dẫn, khuyến khích họ đóng góp trí tuệ cho đất nước.
Hơn 40 năm công tác tại Liên bang Nga, ông Nguyễn Quốc Sỹ, Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội các trường đại học và cao đẳng Việt Nam, cho biết hiện nay có khoảng 600.000 trí thức trong tổng số hơn 6 triệu người Việt Nam ở nước ngoài. Đây là nguồn lực rất lớn đang sinh sống tại nhiều quốc gia phát triển mạnh về khoa học, công nghệ.
Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Quốc Sỹ, nhiều năm qua chúng ta nói nhiều tới tiềm năng của đội ngũ trí thức người Việt Nam ở nước ngoài, nhưng số lượng thực sự tham gia các dự án khoa học, công nghệ trong nước vẫn còn hạn chế.
Ông đề nghị MTTQ Việt Nam cần đóng vai trò nòng cốt trong việc tập hợp đội ngũ trí thức, chuyên gia người Việt Nam ở nước ngoài phục vụ các dự án khoa học, công nghệ, công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước; đồng thời mở rộng chính sách thu hút chuyên gia, nhà khoa học nước ngoài đến Việt Nam làm việc và cống hiến lâu dài.
Kết luận phiên thảo luận, ông Hoàng Công Thủy cho biết các ý kiến tại hội nghị đều thống nhất đánh giá cao kết quả hoạt động đối ngoại nhân dân của MTTQ Việt Nam thời gian qua; đồng thời đề nghị tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động theo hướng thiết thực, chuyên nghiệp, linh hoạt và hiệu quả hơn.
Các đại biểu cũng kiến nghị tiếp tục đẩy mạnh thông tin đối ngoại, quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam; chủ động cung cấp thông tin chính thống, lan tỏa thông tin tích cực, đấu tranh phản bác kịp thời các thông tin sai trái, xuyên tạc, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Nhiều ý kiến đề nghị MTTQ Việt Nam tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm phát huy mạnh mẽ hơn nữa nguồn lực của kiều bào, nhất là đội ngũ trí thức, chuyên gia, nhà khoa học, doanh nhân và thanh niên người Việt Nam ở nước ngoài tham gia tư vấn chính sách, chuyển giao tri thức, đầu tư, đổi mới sáng tạo và quảng bá văn hóa Việt Nam ra thế giới.
Các ý kiến tại Trung tâm thảo luận đều thống nhất cho rằng trong bối cảnh mới, hoạt động đối ngoại nhân dân cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ theo hướng chuyên nghiệp, thực chất và hiện đại hơn, đồng thời xây dựng cơ chế đủ mạnh để phát huy hiệu quả nguồn lực quốc tế và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài phục vụ phát triển đất nước.
Thành Luân