Trang sách nối tình hữu nghị Việt Nam – Azerbaijan

Tập truyện ngắn của nhà văn Azerbaijan Ajdar Ibrahimov “Những gì tôi thấy ở Việt Nam” không chỉ là những ghi chép của một người nước ngoài về đất nước hình chữ S, mà còn được kỳ vọng trở thành nhịp cầu văn hóa, góp phần làm sâu sắc thêm sự hiểu biết giữa nhân dân Việt Nam và Azerbaijan.

Việt Nam – Azerbaijan và “tài nguyên” hữu nghị 60 năm

Quan hệ hữu nghị truyền thống Việt Nam – Azerbaijan

Trao tặng chứng nhận cho các em học sinh tham gia vẽ tranh minh họa cuốn sách "Những gì tôi thấy ở Việt Nam". (Ảnh: Bạch Dương)

Ngày 5/5, tại Hà Nội đã diễn ra lễ ra mắt bản dịch tiếng Việt cuốn sách “Những gì tôi thấy ở Việt Nam” của nhà văn, đạo diễn Azerbaijan Ajdar Ibrahimov. Sự kiện do Ủy ban Nhà nước về người Azerbaijan ở nước ngoài phối hợp với Đại sứ quán Azerbaijan tại Việt Nam, Cục Hợp tác quốc tế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam và Viện Phim Việt Nam tổ chức. Sự kiện có sự tham dự của đại diện các cơ quan văn hóa, ngoại giao, các nhà làm phim cùng đông đảo bạn bè Việt Nam – Azerbaijan, học sinh, sinh viên tại Hà Nội.

“Những gì tôi thấy ở Việt Nam” là cuốn sách đầu tiên của Ajdar Ibrahimov được dịch sang tiếng Việt. Gồm 25 câu chuyện đậm chất ký và truyện ngắn, tác phẩm là hành trình quan sát và trải nghiệm của ông về Việt Nam trong giai đoạn lịch sử từ chiến thắng Điện Biên Phủ đến kháng chiến chống Mỹ. Thông qua tác phẩm, những con người Việt Nam bình dị hiện lên kiên cường và đầy phẩm giá. Việt Nam được khắc họa như một đất nước của ý chí, khát vọng sống và niềm tin không thể dập tắt.

Sự kiện góp phần kết nối lịch sử, văn hóa, mở ra những hướng hợp tác mới giữa Việt Nam và Azerbaijan, đặc biệt trong lĩnh vực điện ảnh và văn học. Đồng thời, đây cũng là hoạt động hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam, lan tỏa giá trị của tri thức và ký ức lịch sử qua lăng kính nghệ thuật.

Phát biểu tại buổi lễ, bà Lê Thị Hà, Viện trưởng Viện Phim Việt Nam nhấn mạnh việc giới thiệu cuốn sách là hoạt động ý nghĩa, góp phần thúc đẩy hợp tác văn hóa giữa hai nước. Bà Hà khẳng định, những đóng góp của Ajdar Ibrahimov cho điện ảnh Việt Nam và di sản ông để lại là dấu ấn quan trọng trong quan hệ Việt Nam – Azerbaijan.

Đại sứ Azerbaijan tại Việt Nam Shovgi Kamal Oglu Mehdizade cho biết, việc dịch và xuất bản cuốn sách là một dự án văn hóa quan trọng, gắn với lịch sử hợp tác giữa hai đất nước từ thời kỳ Liên Xô. Theo ông, chuyến thăm Azerbaijan năm 1959 của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặt nền móng cho nhiều hoạt động hợp tác, trong đó có sự hiện diện và đóng góp của đạo diễn Ajdar Ibrahimov tại Việt Nam.

Đại sứ cũng bày tỏ lời cảm ơn tới dịch giả cùng các cá nhân, đơn vị đã tham gia chỉnh lý, minh họa và tổ chức sự kiện, góp phần đưa cuốn sách đến gần hơn với độc giả Việt Nam.

Chia sẻ về quá trình chuyển ngữ, Tiến sĩ Ngữ văn, dịch giả Nguyễn Văn Chiến cho biết dịch văn xuôi của Ibrahimov là “một bài tập tinh tế về ngôn ngữ học điện ảnh”. Theo ông, tác giả viết bằng tư duy của một đạo diễn với nhịp điệu hình ảnh, câu văn ngắn như những “cú cắt” của ống kính.

Tiến sĩ Ngữ văn, dịch giả Nguyễn Văn Chiến phát biểu tại buổi giới thiệu sách "Những gì tôi thấy ở Việt Nam". (Ảnh: Bạch Dương)

Theo dịch giả, thách thức lớn nhất trong quá trình chuyển ngữ là bảo tồn chiều sâu văn hóa trong các quan sát của Ibrahimov. Tác giả thường sử dụng thế giới quan Azerbaijan để miêu tả cảnh sắc và con người Việt Nam, vì vậy việc cân bằng giữa hai không gian văn hóa, giữ được giọng điệu nguyên bản mà vẫn truyền tải trung thực thực tế Việt Nam, đòi hỏi sự tỉ mỉ để không làm mất đi những cung bậc cảm xúc tinh tế.

Giá trị của tác phẩm nằm ở việc giúp độc giả hiểu Việt Nam như một nền văn hóa đầy sức sống, chứ không chỉ là một ký ức chiến tranh xa xôi.

Có thể nói trong khi tôi đọc cuốn 'Những gì tôi thấy ở Việt Nam', tôi thấy những gì mà mình chưa được cảm thụ bởi vì Ibrahimov có một cái nhìn rất độc đáo. - Dịch giả Nguyễn Văn Chiến -

Chia sẻ với phóng viên Tạp chí Thời đại, ông Fuad Muradov, Chủ tịch Ủy ban Nhà nước về người Azerbaijan ở nước ngoài cho biết đây là một sự kiện có ý nghĩa đặc biệt, góp phần làm sâu sắc thêm quan hệ hữu nghị giữa Việt Nam và Azerbaijan. Theo ông, việc cuốn sách “Những gì tôi thấy ở Việt Nam” của đạo diễn Ajdar Ibrahimov được dịch sang tiếng Việt theo sáng kiến của Đại sứ quán Azerbaijan tại Việt Nam, với sự hỗ trợ của Ủy ban, là một minh chứng sinh động cho hợp tác văn hóa giữa hai nước.

Ông Fuad Muradov, Chủ tịch Ủy ban Nhà nước về người Azerbaijan ở nước ngoài. (Ảnh: Bạch Dương)

Ông Fuad Muradov nhấn mạnh quan hệ Việt Nam – Azerbaijan có nền tảng lâu đời và đang phát triển tích cực trên nhiều lĩnh vực, trong đó có văn học và điện ảnh. Nhiều sinh viên Việt Nam đã từng học tập, sinh sống tại Azerbaijan, đồng thời nhiều chuyên gia Azerbaijan sang Việt Nam làm việc trong các lĩnh vực như dầu khí, văn hóa, điện ảnh. Chính những con người này đã trở thành cầu nối quan trọng, góp phần đưa hai đất nước xích lại gần nhau hơn.

Với cương vị là Chủ tịch Ủy ban Nhà nước về người Azerbaijan ở nước ngoài, ông cho biết một trong những nhiệm vụ của mình là hỗ trợ những con người như vậy, cũng như các hoạt động sáng tạo nghệ thuật, trong đó có việc dịch cuốn sách “Những gì tôi thấy ở Việt Nam” sang tiếng Việt. Ông cũng cho biết Ủy ban về người Azerbaijan ở nước ngoài và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam đã thống nhất sẽ tiếp tục triển khai các dự án tương tự và thúc đẩy hợp tác trong thời gian tới.

Ông Fuad Muradov bày tỏ kỳ vọng thông qua những dự án tương tự, nhân dân hai nước, đặc biệt là thế hệ trẻ, sẽ hiểu rõ hơn về Việt Nam và Azerbaijan. Nếu như thế hệ trước hiểu biết về nhau thông qua lịch sử chung, thì thế hệ mới cần được tiếp cận nhiều hơn qua các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và giao lưu nhân dân.

Nhà văn, nhà đạo diễn điện ảnh Azerbaijan Ajdar Imbrahimov. (Ảnh: azertag.az) Ajdar Ibrahimov (1919-1993), nhà văn, nhà đạo diễn điện ảnh nổi tiếng của Azerbaijan, Nghệ sĩ nhân dân Liên Xô, người có nhiều đóng góp quan trọng cho nền điện ảnh và văn học Xô viết. Tên tuổi của ông gắn liền với những bước đầu tiên của nền điện ảnh Việt Nam. Theo lời mời của Chủ tịch Hồ Chí Minh và sự chỉ đạo của Bộ Văn hóa Liên Xô, từ năm 1959 đến năm 1962, ông đã sang Việt Nam công tác để hỗ trợ Chính phủ Việt Nam thành lập Trường Điện ảnh Quốc gia đầu tiên. Trong 3 năm công tác tại Việt Nam, ông trực tiếp đạo diễn và cố vấn cho những bộ phim truyện đầu tiên tại Việt Nam, tiêu biểu là Chung một dòng sông (1959), Hai người lính (1962), Một ngày đầu thu (1961-1962). Việt Nam giữ một vị trí quan trọng trong cuộc đời sáng tạo của Ajdar Ibrahimov. Ajdar Ibrahimov đã đi qua nhiều vùng miền của Việt Nam, tìm hiểu con người và truyền thống, đồng thời đích thân tuyển chọn những tài năng trẻ cho trường điện ảnh - những thế hệ diễn viên và đạo diễn chuyên nghiệp đầu tiên của Việt Nam. Ông Ajdar Ibrahimov vinh dự được nhà nước Việt Nam trao tặng Huân chương Lao động hạng Nhất và danh hiệu Anh hùng Lao động Việt Nam. Sau khi trở về quê hương, Ajdar Ibrahimov đã xuất bản 3 cuốn sách viết về đất nước và con người Việt Nam gồm: Những gì tôi thấy ở Việt Nam, Mặt trời rực cháy và Cô gái dân tộc Thái.

Cựu sinh viên vun đắp cây hữu nghị Azerbaijan-Việt Nam

Hội Hữu nghị Việt Nam – Azerbaijan tổ chức gặp mặt cuối năm