14:16 | 21/03/2026
Trong căn nhà nhỏ của chị Do ở xã Bến Giằng, nước sạch giờ đã có sẵn để phục vụ sinh hoạt hàng ngày. Việc sớm khuya xách can nhựa, di chuyển quãng đường dài để lấy nước không còn lặp lại mỗi ngày.
Chị Do cho biết, trong nhiều năm, cuộc sống gia đình chị khó khăn kéo dài: công việc bấp bênh, thu nhập không ổn định, con trai bị khuyết tật cần được chăm sóc thường xuyên. Mỗi ngày, chị dậy từ sớm, chuẩn bị can, xô rồi đi bộ gần một giờ để lấy nước về cho cả gia đình sử dụng. Việc này lặp lại nhiều lần trong ngày, chiếm phần lớn thời gian sinh hoạt.
![]() |
| Chị Do và con trai sử dụng nguồn nước sạch được WVIV hỗ trợ. (Ảnh: WVIV) |
"Trước khi mặt trời lên cao, tôi gánh những chiếc can dọc theo con đường đất hẹp, đi gần một giờ mỗi lượt để lấy nước. Việc đó gần như chiếm hết thời gian, không làm được việc gì khác", chị Do kể.
Các hộ dân khác trong thôn cũng phụ thuộc vào nguồn nước ở xa. Việc thiếu nước khiến sinh hoạt bị gián đoạn, đồng thời hạn chế khả năng tham gia lao động và các hoạt động cộng đồng của bà con.
Sự thay đổi bắt đầu khi hệ thống cấp nước tự chảy do World Vision International tại Việt Nam (WVIV) được đưa vào sử dụng tại thôn. Nguồn nước từ đầu nguồn được dẫn qua hệ thống đường ống về từng hộ dân, giúp việc sử dụng nước thuận tiện hơn.
"Lần đầu tiên nước chảy trực tiếp vào nhà, tôi không nghĩ mình sẽ có ngày không phải đi lấy nước nữa", chị Do chia sẻ.
Từ đó, các công việc nấu ăn, giặt giũ, vệ sinh được thực hiện ngay tại nhà. Trẻ em có điều kiện tắm rửa, rửa tay thường xuyên hơn, sinh hoạt ổn định hơn so với trước đây. Thời gian dành cho việc đi lấy nước được giảm bớt, người dân có thể tham gia nhiều hơn vào các công việc khác.
Gia đình chị Do cũng tham gia các lớp hướng dẫn chăm sóc, nuôi dạy trẻ và nhận được hỗ trợ trong việc điều trị cho con trai. Sau một thời gian, con chị đã có tiến triển trong giao tiếp.
Chị Do đồng thời tham gia Ban quản lý nước sạch của xã, cùng các thành viên theo dõi, vận hành hệ thống, đảm bảo nguồn nước được phân phối ổn định.
Khi có nước tại chỗ, nhóm phụ nữ trong thôn bắt đầu triển khai mô hình trồng nấm.
"Nhờ có nước ổn định, chúng tôi mới bắt đầu làm nấm. Trước đây không có nước thì không thể làm được", chị Do cho biết.
![]() |
| Chị Do (ngoài cùng bên phải) và các thành viên trong cộng đồng sinh kế trồng nấm tại xã Bến Giằng, thành phố Đà Nẵng. (Ảnh: WVIV) |
Nhóm hiện có 16 thành viên, phần lớn là phụ nữ. Sau khoảng ba năm hoạt động, các hộ tham gia từng bước ổn định thu nhập và cải thiện điều kiện sống.
Chị Do tham gia quản lý nhóm, đồng thời hỗ trợ hướng dẫn cho các thành viên mới. Chị cũng tham gia tập huấn, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ các nhóm sản xuất khác trong xã.
Theo thông tin từ WVIV, hệ thống cấp nước tự chảy nêu trên được đưa vào vận hành từ tháng 3/2023, cung cấp nước cho 59 hộ gia đình với gần 300 người dân, cùng một trường mầm non và một trạm y tế.
Cùng với việc đầu tư hạ tầng, các hoạt động truyền thông về sử dụng nước sạch và vệ sinh cũng được triển khai nhằm nâng cao nhận thức, phòng ngừa các bệnh liên quan đến nguồn nước.
Hệ thống được vận hành với sự tham gia của cộng đồng thông qua các nhóm quản lý, góp phần duy trì hoạt động ổn định và sử dụng hiệu quả nguồn nước.
Theo ông Nguyễn Văn Thanh, Quản lý Chương trình Nước sạch, Vệ sinh cá nhân & Môi trường tại WVIV, tổ chức đã đồng hành cùng cộng đồng và chính quyền địa phương, giúp hàng chục nghìn gia đình tiếp cận nước sạch, vệ sinh và dịch vụ sức khỏe.
Chỉ riêng giai đoạn 2024-2025, gần 30.000 người dân và 21.600 học sinh đã có nước uống cơ bản; hàng nghìn trẻ em được hưởng lợi từ nhà vệ sinh cải thiện, trạm rửa tay và giáo dục vệ sinh tại trường học.
Trong giai đoạn 2026-2030, Chương trình dự kiến tiếp tục mở rộng với khoản đầu tư hơn 13 triệu USD nhằm củng cố hệ thống nước bền vững tại 20 chương trình vùng ở Việt Nam.
Phan Anh