Làm rõ thực trạng tổ chức và hoạt động đối ngoại nhân dân của Việt Nam

Ngày 29/5 tại Hà Nội, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam chủ trì tổ chức Tọa đàm khoa học "Thực trạng tổ chức và hoạt động đối ngoại nhân dân của Việt Nam". Sự kiện nằm trong khuôn khổ đề tài nghiên cứu cấp quốc gia "Nghiên cứu hoạt động đối ngoại nhân dân trên thế giới trong bối cảnh mới và đề xuất giải pháp cho Việt Nam".

Đề xuất cơ chế phát huy nguồn lực kiều bào, nâng cao hiệu quả đối ngoại nhân dân

Đối ngoại nhân dân trong kỷ nguyên mới: Từ chủ trương của Đảng đến giải pháp đột phá, nâng cao hiệu quả thực tiễn

Tọa đàm nhằm làm rõ hệ thống các cơ quan, tổ chức làm công tác đối ngoại nhân dân; đánh giá hệ thống đối tác và thực tiễn triển khai công tác đối ngoại nhân dân của Việt Nam thời gian qua; phân tích những kết quả đạt được, hạn chế, nguyên nhân và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân, đáp ứng yêu cầu của tình hình mới.

Ông Đồng Huy Cương, Phó Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam, Thư ký khoa học của đề tài và TS Bùi Thị Phương Lan, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Châu Mỹ (Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam), Ủy viên Ban Chấp hành Hội Việt - Mỹ, thành viên chính đề tài, đồng chủ trì tọa đàm.

Tọa đàm khoa học "Thực trạng tổ chức và hoạt động đối ngoại nhân dân của Việt Nam". (Ảnh: Đinh Hòa)

Tham dự tọa đàm có các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý và cán bộ nghiên cứu đến từ các ban, bộ, ngành, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ, cùng đại diện các cơ sở nghiên cứu, đào tạo và các cơ quan hoạt động trong lĩnh vực đối ngoại, đối ngoại nhân dân. Trong đó có TS Từ Thành Huế, Phó Trưởng ban Ban Đối ngoại nhân dân, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; TS Nguyễn Năng Khiếu, Trưởng ban Ban Châu Mỹ - Châu Đại Dương, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam; Thiếu tướng, PGS.TS Lê Văn Cương, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược (Bộ Công an); ông Đinh Quang Minh, đại diện Vụ các tổ chức quốc tế (Bộ Ngoại giao); Đại sứ Nguyễn Trung Kiên, Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài; TS Nguyễn Xuân Vang, nguyên Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế (Bộ Giáo dục và Đào tạo); TS Nguyễn Anh Tuấn, Viện trưởng Viện Kinh tế Du lịch (Hiệp hội Du lịch Việt Nam); cùng lãnh đạo, chuyên viên các ban, đơn vị thuộc Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam.

"Biết mình" để nâng cao hiệu quả đối ngoại nhân dân

Phát biểu khai mạc, ông Đồng Huy Cương cho biết, tại Đại hội XIV của Đảng, lần đầu tiên đối ngoại và hội nhập quốc tế được xác định là nhiệm vụ "trọng yếu, thường xuyên", đặt ngang hàng với quốc phòng, an ninh. Đối ngoại nhân dân tiếp tục được khẳng định là một trụ cột chiến lược trong việc xây dựng nền tảng xã hội tích cực, thuận lợi, bền chặt; củng cố đồng thuận quốc tế, xây dựng thế trận lòng dân từ bên ngoài, góp phần cùng đối ngoại Đảng và ngoại giao Nhà nước phục vụ hiệu quả sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa.

Ông Đồng Huy Cương, Phó Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam, phát biểu khai mạc tọa đàm. (Ảnh: Đinh Hòa)

Theo ông Đồng Huy Cương, việc nghiên cứu, đánh giá thực trạng tổ chức và hoạt động đối ngoại nhân dân hiện nay không chỉ là yêu cầu của đề tài mà còn có ý nghĩa quan trọng đối với việc định hướng tầm nhìn cho đối ngoại nhân dân trong kỷ nguyên mới. Ông nhấn mạnh, bên cạnh việc nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế và những biến chuyển của thời đại, điều quan trọng là phải "biết mình", nhận diện chính xác thực trạng để tự đổi mới và nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân.

Định hướng nội dung thảo luận, ông đề nghị các đại biểu tập trung đánh giá hệ thống tổ chức, cơ chế phối hợp, mạng lưới đối tác và hiệu quả triển khai công tác đối ngoại nhân dân; đồng thời nhận diện những hạn chế, điểm nghẽn về tổ chức, nguồn lực, đội ngũ và cơ chế vận hành.

Theo ông, mục tiêu quan trọng của tọa đàm là đề xuất các định hướng, giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Bám sát những gợi mở trên, các tham luận và ý kiến trao đổi tập trung phân tích thực trạng tổ chức và hoạt động đối ngoại nhân dân của Việt Nam trên nhiều phương diện, từ hệ thống tổ chức, mạng lưới đối tác, công tác vận động, đấu tranh bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc đến vai trò của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài và hợp tác quốc tế trong các lĩnh vực giáo dục, khoa học - công nghệ, du lịch văn hóa...

TS Từ Thành Huế, Phó Trưởng ban Ban Đối ngoại nhân dân, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, trình bày tham luận. (Ảnh: Đinh Hòa)

Các ý kiến cho rằng đối ngoại nhân dân tiếp tục khẳng định vai trò là một trong ba trụ cột của nền đối ngoại Việt Nam cùng với đối ngoại Đảng và ngoại giao Nhà nước. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, đối ngoại nhân dân góp phần tăng cường hiểu biết, củng cố tình hữu nghị giữa nhân dân Việt Nam với nhân dân các nước, vận động nguồn lực quốc tế, quảng bá hình ảnh đất nước và bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc từ sớm, từ xa.

Ở góc độ tổ chức và mạng lưới đối tác, các đại biểu nhận định hệ thống tổ chức làm công tác đối ngoại nhân dân ở Việt Nam đã được hình thành tương đối toàn diện với sự tham gia của nhiều chủ thể từ Trung ương đến địa phương. Theo thống kê sơ bộ, các đoàn thể chính trị, hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ hiện có khoảng 1.400 đối tác, trong đó Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam có 608 đối tác. Tuy nhiên, một số ý kiến cũng cho rằng cơ chế phối hợp giữa các chủ thể tham gia đối ngoại nhân dân còn những hạn chế, chất lượng hoạt động giữa các lĩnh vực, địa phương chưa đồng đều và mức độ kết nối quốc tế ở một số lĩnh vực chưa tương xứng với tiềm năng.

Phát huy nguồn lực và mở rộng không gian đối ngoại nhân dân

Đề cập công tác người Việt Nam ở nước ngoài, các chuyên gia đánh giá cộng đồng hơn 6,5 triệu người Việt Nam sinh sống, học tập và làm việc tại hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ là nguồn lực quan trọng của đối ngoại nhân dân. Với lợi thế về tri thức, kinh nghiệm quốc tế, mạng lưới quan hệ và khả năng kết nối đa văn hóa, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đang góp phần thúc đẩy hợp tác về giáo dục, khoa học - công nghệ, đầu tư, thương mại, văn hóa và du lịch; đồng thời lan tỏa hình ảnh Việt Nam tới cộng đồng quốc tế. Các ý kiến cũng nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, tăng cường kết nối đội ngũ trí thức, chuyên gia, doanh nhân và thế hệ trẻ người Việt Nam ở nước ngoài với trong nước.

Đại sứ Nguyễn Trung Kiên, Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, trình bày tham luận. (Ảnh: Đinh Hòa)

Trong lĩnh vực giáo dục đại học, đối ngoại nhân dân đang mở rộng từ các hoạt động giao lưu sang các hình thức hợp tác có chiều sâu hơn thông qua các mạng lưới học thuật, nghiên cứu và đào tạo quốc tế. Theo đó, giáo dục đại học không chỉ là lĩnh vực hợp tác quốc tế mà còn là không gian quan trọng để hình thành các mạng lưới hợp tác lâu dài giữa các cơ sở đào tạo, nhà khoa học, chuyên gia và sinh viên các nước. Nhiều ý kiến đề xuất tăng cường kết nối các mạng lưới hợp tác giáo dục, nâng cao hiệu quả và tính bền vững của các chương trình hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này.

Từ các tham luận và trao đổi tại tọa đàm, nhiều ý kiến cho rằng cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống tổ chức và cơ chế phối hợp trong công tác đối ngoại nhân dân; xây dựng chiến lược phát triển đối tác dài hạn theo hướng vừa củng cố các đối tác truyền thống, vừa mở rộng kết nối với các viện nghiên cứu, học giả, doanh nhân, chính trị gia và các nhóm đối tác mới, đồng thời cần xây dựng bộ cơ sở dữ liệu đối tác dùng chung trong toàn hệ thống. Các chuyên gia cũng nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục mở rộng, củng cố mạng lưới đối tác quốc tế, tăng cường kết nối với các tổ chức và cá nhân có thiện chí với Việt Nam; nâng cao hiệu quả tham gia các cơ chế hợp tác đa phương và mạng lưới quốc tế.

Các đại biểu tham dự tọa đàm chụp ảnh lưu niệm. (Ảnh: Đinh Hòa)

Nhiều ý kiến đề xuất đổi mới tư duy và phương thức triển khai đối ngoại nhân dân theo hướng bài bản, chủ động và hiệu quả hơn; phát huy vai trò của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, doanh nghiệp, sinh viên, người lao động và các cá nhân có uy tín như những cầu nối quảng bá hình ảnh Việt Nam. Đồng thời, cần tăng cường kết nối giữa các tổ chức, địa phương, cơ sở đào tạo và đối tác quốc tế nhằm huy động hiệu quả hơn các nguồn lực phục vụ phát triển đất nước, gắn kết chặt chẽ hơn hoạt động đối ngoại nhân dân với nhiệm vụ bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc.

7 tham luận trình bày tại tọa đàm 1. Đối ngoại nhân dân trong bảo đảm quốc phòng - an ninh: Thực trạng, hiệu quả và giải pháp (PGS.TS Lê Văn Cương, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược, Bộ Công an) 2. Khái quát về các tổ chức hoạt động đối ngoại nhân dân (TS Từ Thành Huế, Phó Trưởng ban Ban Đối ngoại nhân dân, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam) 3. Hệ thống đối tác của đối ngoại nhân dân Việt Nam (TS Nguyễn Năng Khiếu, Trưởng ban Ban Châu Mỹ - Châu Đại Dương, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam) 4. Hoạt động đối ngoại nhân dân trong công tác vận động, đấu tranh bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc trên lĩnh vực dân chủ - nhân quyền, dân tộc - tôn giáo (ông Đinh Quang Minh, đại diện Vụ các tổ chức quốc tế, Bộ Ngoại giao) 5. Hoạt động đối ngoại nhân dân trong công tác người Việt Nam ở nước ngoài (Đại sứ Nguyễn Trung Kiên, Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài) 6. Nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại nhân dân của Việt Nam trong thúc đẩy hợp tác quốc tế trên các lĩnh vực văn hóa, khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo (TS Nguyễn Xuân Vang, nguyên Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo) 7. Phát huy vai trò của đối ngoại nhân dân trong hoạt động du lịch văn hóa trong toàn dân (TS Nguyễn Anh Tuấn, Viện trưởng Viện Kinh tế Du lịch, Hiệp hội Du lịch Việt Nam)

Tọa đàm "Hoạt động đối ngoại nhân dân trên thế giới và một số bài học kinh nghiệm với Việt Nam"

Đối ngoại nhân dân chuyển sang kiến tạo "không gian chiến lược cho phát triển"