Việt Nam thúc đẩy đối thoại đa phương về giải trừ hạt nhân trước thềm NPT 2026

Trong tuần qua, Hội thảo tham vấn dành cho các nước thành viên khu vực Mỹ - Latinh và Caribe của Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) đã diễn ra tại Panama City, Panama. Hội thảo do Việt Nam chủ trì, đồng tổ chức với Văn phòng Liên hợp quốc về các vấn đề giải trừ quân bị (UNODA) và Liên minh châu Âu (EU), với sự tham dự của đại diện 25 quốc gia, tổ chức quốc tế và viện nghiên cứu trong khu vực.

Đây là hội thảo thứ tư và cũng là cuối cùng trong chuỗi tham vấn khu vực do Việt Nam tổ chức nhằm chuẩn bị cho Hội nghị kiểm điểm NPT năm 2026, tiếp nối các tham vấn đã diễn ra tại châu Á - Thái Bình Dương (Việt Nam, 10/2025), châu Phi (Ethiopia, 11/2025) và Trung Đông - Bắc Phi (Jordan, 01/2026). Việc hoàn tất chuỗi tham vấn tại nhiều khu vực cho thấy nỗ lực chủ động, toàn diện của Việt Nam trong việc thúc đẩy tiến trình kiểm điểm diễn ra thực chất, bao trùm và hiệu quả.

Phát biểu khai mạc, bà Izumi Nakamitsu, Phó Tổng Thư ký, Đại diện cấp cao của Tổng Thư ký Liên hợp quốc về giải trừ quân bị nhấn mạnh, an ninh quốc tế đang đứng trước những thách thức sâu sắc khi căng thẳng địa chính trị gia tăng, đối thoại giữa các quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân còn hạn chế và nhiều thành tựu kiểm soát vũ khí trong quá khứ có nguy cơ bị đảo ngược.

Theo bà, NPT vẫn là trụ cột trung tâm và là cơ chế đa phương then chốt duy trì trật tự hạt nhân toàn cầu, song sự cân bằng giữa ba trụ cột của Hiệp ước - giải trừ quân bị, không phổ biến vũ khí hạt nhân và sử dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình - đang bị xói mòn, đòi hỏi cam kết tập thể mạnh mẽ hơn từ các quốc gia thành viên.

Đại sứ Đỗ Hùng Việt, Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc, Chủ tịch được chỉ định của Hội nghị kiểm điểm NPT năm 2026. (Ảnh: TTXVN)

Chủ trì Hội thảo, Đại sứ Đỗ Hùng Việt, Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc, Chủ tịch được chỉ định của Hội nghị kiểm điểm NPT năm 2026 nhấn mạnh, trong bối cảnh thế giới diễn biến phức tạp, Hội nghị kiểm điểm NPT là một trong những tiến trình đa phương có ý nghĩa trung tâm đối với hòa bình và an ninh quốc tế.

Đại sứ chia sẻ các ưu tiên Việt Nam dự kiến thúc đẩy trên cương vị Chủ tịch, trong đó đề cao tinh thần minh bạch, cân bằng và bao trùm; bảo đảm mọi tiếng nói đều được lắng nghe và các quan tâm chính đáng của các quốc gia thành viên được phản ánh đầy đủ trong quá trình chuẩn bị và điều hành Hội nghị.

Đại sứ cũng kêu gọi các quốc gia khu vực Mỹ - Latinh và Caribe - khu vực phi vũ khí hạt nhân đầu tiên trên thế giới tiếp tục phát huy vai trò tích cực, đóng góp có trách nhiệm vào thành công của Hội nghị kiểm điểm năm 2026, qua đó củng cố lòng tin và thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực giải trừ và không phổ biến vũ khí hạt nhân.

Bà Izabela Matusz, Đại sứ, Trưởng Phái đoàn EU tại Panama khẳng định các nước thành viên EU cam kết thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ theo NPT, đồng thời kêu gọi tăng cường hợp tác nhằm nâng cao hiệu quả và tính minh bạch của tiến trình kiểm điểm.

Trong khuôn khổ Hội thảo, các đại biểu đã tham gia 7 phiên thảo luận chuyên đề, tập trung vào những vấn đề trọng tâm của tiến trình kiểm điểm NPT. Nhiều ý kiến bày tỏ quan ngại trước những thách thức của môi trường an ninh quốc tế hiện nay và tác động đối với triển vọng đạt được đồng thuận tại Hội nghị. Đồng thời, các đại biểu chia sẻ kỳ vọng Việt Nam sẽ điều hành Hội nghị trên tinh thần cân bằng, hiệu quả, đáp ứng ưu tiên của tất cả các quốc gia.

Các nước trong khu vực cũng nhấn mạnh việc thực hiện đầy đủ ba trụ cột của NPT; củng cố Hiệp ước Tlatelolco; đồng thời thúc đẩy Hiệp ước Cấm vũ khí hạt nhân nhằm tăng cường hòa bình và an ninh quốc tế.

Việc hoàn tất chuỗi tham vấn khu vực trước thềm Hội nghị kiểm điểm NPT năm 2026 được đánh giá là bước đi quan trọng của Việt Nam trong việc tạo dựng không gian đối thoại cởi mở, tăng cường hiểu biết lẫn nhau và thu hẹp khác biệt, qua đó góp phần củng cố cơ chế đa phương then chốt về giải trừ và không phổ biến vũ khí hạt nhân trong giai đoạn nhiều biến động hiện nay.

Làm tốt vai trò hạt nhân chính trị trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đề nghị Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức thành viên cần làm tốt hơn nữa vai trò là nòng cốt chính trị trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Tạo thống nhất nhận thức, quyết tâm và hành động thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV Trước thềm Đại hội XIV, công tác tổng hợp ý kiến góp ý của nhân dân đối với dự thảo các văn kiện trình Đại hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là khâu then chốt nhằm nâng cao chất lượng văn kiện, góp phần tạo sự thống nhất về nhận thức, củng cố niềm tin, khơi dậy quyết tâm và hành động của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân trong việc thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Đồng chí Phạm Tất Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương nắm tình hình nhân dân và dư luận xã hội về đại hội đảng bộ các cấp; tổ chức lấy ý kiến, tổng hợp ý kiến góp ý của cán bộ, đảng viên và nhân dân vào dự thảo các văn kiện Đại hội XIV của Đảng, trao đổi với phóng viên Báo Nhân Dân, đã làm rõ những kết quả nổi bật, điểm mới trong công tác này.