Ma túy đá được sản xuất thủ công "sở hữu" nhiều tạp chất, dễ gây nhiễm độc

TĐO - 46 % số người nghiện có sử dụng ma túy tổng hợp. Đó là con số thống kê của Bộ Công an. Con số thống kê chỉ ra rằng, số người nghiện ma túy năm 2017 không những không giảm mà còn tăng (so với năm 2016). Nhiều người nghiện đã biến thành "ác thú" khi sử dụng ma túy tổng hợp, ma túy đá. Bởi ma túy đá được sản xuất thủ công, "sở hữu" nhiều tạp chất, dễ gây nhiễm độc.

Thông tin được đưa ra trong buổi Hội thảo can thiệp lĩnh vực y tế cho người sử dụng ma túy trong tình hình mới do Cục Phòng chống HIV/AIDS, Bộ Y tế và Trung tâm Hỗ trợ sáng kiến phát triển cộng đồng SCDI tổ chức sáng ngày 25/6 tại Hải Phòng.

Theo thống kê, trong 10 năm qua tại Việt Nam, heroin vẫn là chất được sử dụng nhiều nhất với tỷ lệ từ 65 - 85%. Trong khi đó, tỷ lệ sử dụng thuốc phiện giảm từ 92,7% xuống còn 6,4% vào năm 2012. Nhưng, số người sử dụng dạng ma túy tổng hợp tăng tới hơn 7% trong vòng 16 năm từ 2001 - 2016 cho thấy tình trạng lạm dụng ma túy đang tiếp tục gia tăng.

Các chuyên gia chia sẻ thông tin đến báo chí về tình hình phòng, chống HIV/AIDS tại VIệt Nam. Ảnh Chi Lê.

Trước đây, người sử dụng ma túy chuyển đổi từ việc hút thuốc phiện sang tiêm chích heroin. Những năm gần đây thì chuyển sang sử dụng ma túy tổng hợp. Theo báo cáo của Bộ Công an, tính đến hết năm 2017 toàn quốc có 222.582 người nghiện ma túy có hồ sơ quản lý, tăng 11.831 người so với năm 2016.

Điều tra của Bộ Công an ở 21 tỉnh, thành phố cho thấy 46% người nghiện ma tuý có sử dụng ma tuý tổng hợp.

Và theo nghiên cứu của SCDI, số lượng người sử dụng ma túy tăng đa phần là do họ có những trải nghiệm tiêu cực thời thơ ấu, áp lực trong cuộc sống hoặc bị kỳ thị, phân biệt đối xử.

Chia sẻ tại Hội thảo TS. BS. Alex Wodak, Chủ tịch Quỹ Cải cách Pháp luật về Ma tuý, Australia cho biết, buổi hội thảo hướng tới việc cung cấp những thông điệp truyền thông liên quan đến người nghiện ma túy, đặc biệt là nghiện ma túy dạng tổng hợp và chia sẻ kết quả, kinh nghiệm quốc tế trong triển khai chương trình can thiệp giảm thiểu tác hại cho người nghiện ma tuý.

"Không có lý do gì khiến các bạn không thể chiến thắng cuộc chiến với ma túy. Các can thiệp từng mang tính triệt phá và trừng phạt để lại hậu quả nặng nề, do đó ở Việt Nam cần phải đổi mới các chính sách can thiệp về y tế...", TS. Alex Wodak cho biết.

Tại buổi hội thảo, các chuyên gia cũng thảo luận về các phương pháp can thiệp, điều trị dành cho các bệnh nhân nghiện ma túy và tìm ra phương pháp hỗ trợ các bệnh nhân trong thời đại mà các loại ma túy mới ra đời, đe dọa tới cuộc sống của từng người.

Liên quan tới việc nhiều vụ án thương tâm diễn ra bởi đối tượng nghiện ma túy, GS.TS bác sĩ cao cấp Cao Tiến Đức, Chủ nhiệm bộ môn Tâm thần và Tâm lý y học, khoa Tâm thần, Bệnh viện Quân y 103 (Hà Nội) cảnh báo ma túy tổng hợp (ATS) là những chất ma túy nguy hiểm nhất hiện nay.

Công an khống chế đối tượng nghiện ma túy dùng dao uy hiếp người thân. Ảnh Soha.

Theo Tổ chức Y tế thế giới năm 2012, trong số 200 triệu người sử dụng ma túy trên toàn thế giới, có 35 triệu người sử dụng ATS, nhiều hơn so với những người sử dụng cocaine và thuốc phiện cộng lại. Tại Việt Nam, từ năm 2010, ATS đã trở thành loại ma túy sử dụng phổ biến thứ hai sau heroin.

Đặc biệt, hiện nay người sử dụng nhất là giới trẻ có xu hướng chuyển sang dùng ma túy tổng hợp, phổ thông nhất là ma túy đá (methamphetamine), thuốc lắc (MDMA), ketamine, cỏ Mỹ...

Theo GS Đức, khi sử dụng ma túy tổng hợp, người dùng sẽ gặp các rối loạn tâm thần như lo âu, trầm cảm, kích động, suy giảm nhận thức, đặc biệt là các triệu chứng loạn thần (hoang tưởng, ảo giác) gây nên tâm trạng hoảng loạn, sợ bị hại, bị giết, rất dễ dẫn đến hành vi bạo lực. Đó chính là nguyên nhân gây ra hàng loạt vụ án nghiêm trọng trong thời gian gần đây.

Thậm chí, nhiều trường hợp nghiện nặng còn dẫn đến tâm thần phân liệt, 1/3 số người lệ thuộc ma túy tổng hợp có triệu chứng loạn thần.

Chuyên gia giải thích “ngáo đá” là hiện tượng xảy ra khi sử dụng ma túy đá có hoang tưởng ảo giác như ảo thị, ảo thanh, ám ảnh bị hại, bị giết, nhìn thấy quái vật. Đây là tình trạng rất nguy hiểm bởi nó chi phối hành vi, khiến người bị “ngáo đá” có thể giết người hoặc tự sát.

“Ma túy đá có chứa chất dạng Methamphetamine hoặc Amphetamine được tổng hợp từ các hóa chất. Đây là chất kích thích mạnh, khi đi vào cơ thể làm biến đổi tư duy, tri giác, khiến người lương thiện thành kẻ hung hãn, độc ác”, GS Đức lý giải.

Ma túy tổng hợp, đặc biệt ma túy đá biến đổi rất nhanh, khiến bản thân người nghiện không làm chủ được chính mình. Vì vậy, GS Đức khuyến cáo người sử dụng có thể bị loạn thần ngay lần đầu chứ không nhất thiết phải dùng nhiều. Nếu sử dụng liên tục trong thời gian dài, các triệu chứng về loạn thần sẽ trở thành mạn tính.

Hiện nay, “ngáo đá” chiếm khoảng 20% trường hợp sử dụng ma túy đá. Ngoài ra, người nghiện còn có các biểu hiện rối loạn tâm thần khác. Chất gây nghiện này rất độc hại cho người sử dụng do được sản xuất thủ công nên có nhiều tạp chất, dễ gây nhiễm độc.

Hiện nay, chưa có một phương pháp cận lâm sàng nào giúp chẩn đoán xác định nghiện các chất ma túy mới này. Các phương pháp phát hiện các chất ma túy này hiện nay chủ yếu được xác định qua định tính nồng độ trong nước tiểu. Mặc dù vậy, một kết quả dương tính với chất chỉ phản ánh đối tượng có thể đã sử dụng chất trong vài ngày gần đây, không có ý nghĩa khẳng định đối tượng nghiện chất ma túy. Một số loại ma túy mới chưa có các xét nghiệm nhanh để xác định, đặc biệt trong điều kiện Việt Nam còn hạn chế về phương tiện, tài chính trong việc xét nghiệm xác định chất ma túy của đối tượng sử dụng.

N.H (t/h)