Lãi suất cho vay có giảm nhờ xử lý nợ xấu?

TĐO - Các ngân hàng và các doanh nghiệp kỳ vọng lãi suất sẽ giảm, sau khi Quốc hội vừa thông qua nghị quyết thí điểm xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng.

Hàng loạt giải pháp được đưa ra để xử lý nợ xấu

Nghị quyết mới có nhiều điểm tích cực, kèm theo hàng loạt cơ chế phù hợp với mong đợi của các ngân hàng: trao cho tổ chức tín dụng quyền thu giữ tài sản đảm bảo; áp dụng thủ tục rút gọn giải quyết tranh chấp liên quan đến tài sản đảm bảo; cho phép tổ chức, cá nhân không có chức năng kinh doanh, mua bán nợ được mua nợ xấu …

Theo Nghị quyết, tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức mua bán, xử lý nợ xấu được bán nợ xấu theo giá thị trường, có thể cao hơn hoặc thấp hơn dư nợ gốc của khoản nợ.

Cũng theo quy định mới, tổ chức mua bán nợ xấu được chuyển khoản nợ xấu đã mua bằng trái phiếu đặc biệt thành khoản nợ xấu mua theo giá thị trường có thể cao hơn hoặc thấp hơn dư nợ gốc của khoản nợ; cho phép phân bổ lãi dự thu trong vòng 10 năm.

Nghị quyết mới được kỳ vọng sẽ giúp xử lý nợ xấu nhanh và hiệu quả hơn

Đáng chú ý, Nghị quyết quy định: cơ quan có thẩm quyền đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản có trách nhiệm thực hiện các thủ tục chuyển quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản cho bên mua, mà không yêu cầu văn bản xác nhận bên bảo đảm hoàn thành nghĩa vụ thuế liên quan đến chuyển nhượng tài sản đảm bảo. Quy định này đã tháo gỡ vướng mắc lớn nhất lâu nay trong xử lý tài sản đảm bảo của tổ chức tín dụng.

Khác với dự thảo và đề xuất, Nghị quyết quy định tổ chức mua bán, xử lý nợ xấu (kể cả Công ty Quản lý tài sản - VAMC) phải thống nhất với tổ chức tín dụng trong việc lựa chọn tổ chức định giá độc lập. Điều này sẽ tránh được rủi ro là VAMC sẽ lựa chọn một tổ chức định giá độc lập nào đó mà có thể gây thiệt hại cho tổ chức tín dụng.

Giới chuyên gia kỳ vọng các điểm tích cực nêu trên sẽ giúp xử lý nhiều khoản nợ xấu trong thời gian tới. Nếu Nghị quyết được triển khai mạnh mẽ và đồng bộ, nguồn vốn khổng lồ này có cơ hội được giải phóng, giúp ngân hàng giảm giá vốn, giảm gánh nặng trích lập dự phòng, tăng tín dụng, tăng lợi nhuận, củng cố sức khỏe tài chính.

Thống đốc NHNN Lê Minh Hưng (phải) cho rằng việc xử lý nợ xấu sẽ tạo điều kiện để giảm lãi suất cho vay

Với những phân tích trên đây, các ngân hàng - đặc biệt là nhóm ngân hàng có nợ xấu lớn, có lãi dự thu cao hoặc có tài sản đảm bảo với giá trị lớn - sẽ là những tổ chức được hưởng lợi nhất.

Thời gian thực hiện Nghị quyết là 5 năm, kể từ 15/8 tới. Đây được coi là gói giải pháp chính sách mở đường trong việc làm tan dần "cục máu đông" nợ xấu, qua đó cải thiện "sức khỏe" và hiệu quả hoạt động của hệ thống ngân hàng, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Lãi suất có giảm như kỳ vọng?

Theo một số ý kiến, Nghị quyết mới có thể giúp giảm lãi suất cho vay và giúp doanh nghiệp tiếp cận vốn dễ dàng hơn. Nhiều chuyên gia cho rằng: lãi suất có thể giảm ít nhất 1% nếu nợ xấu được xử lý. Các tài sản nợ xấu sẽ có tính thanh khoản cao hơn. Thậm chí, không loại trừ làn sóng thanh lý tài sản thế chấp của ngân hàng sẽ xuất hiện, giúp thị trường bất động sản và thị trường nợ sôi động.

Nợ xấu khiến dòng vốn bị ứ đọng, gây khó khăn cho nhiều doanh nghiệp

Đối với Ngân hàng Nhà nước (NHNN) , bên cạnh việc giám sát, thúc đẩy tổ chức tín dụng xử lý nhanh nợ xấu, cũng phải hướng ngành ngân hàng giảm lãi suất để chia sẻ với doanh nghiệp, tích cực xử lý các cá nhân sai phạm, tăng niềm tin cho toàn xã hội.

Khi được hỏi về tác động của Nghị quyết đối với lãi suất, Thống đốc NHNN Lê Minh Hưng khẳng định: việc xử lý nợ xấu sẽ giúp giảm chi phí tài chính của các tổ chức tín dụng. "Qua đó tạo điều kiện để giảm lãi suất cho vay và tăng khả năng tiếp cận vốn của ngân hàng của doanh nghiệp và của nền kinh tế, cũng như qua đó đảm bảo an toàn hoạt động của các tổ chức tín dụng và bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người gửi tiền", ông Hưng tuyên bố.

Theo Hiệp hội Bất động sản TP.HCM, nợ xấu tồn đọng trong nhiều năm qua là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tình trạng dự án bất động sản "trùm mền", dở dang. Chỉ tính riêng trên địa bàn thành phố, hiện có khoảng 500 dự án ngừng triển khai. Nghị quyết xử lý nợ xấu được kỳ vọng sẽ giúp khai thông và làm sống lại những dự án này, từ đó giảm sự lãng phí trong đầu tư.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân khẳng định chính phủ sẽ không sử dụng ngân sách để xử lý nợ xấu

Khi nợ xấu được giải quyết, lãi suất cho vay sẽ giảm do khoảng 10% dư nợ tín dụng đang nằm trong các khoản nợ xấu khiến ngân hàng phải tốn chi phí để trích lập dự phòng và tốn chi phí xử lý. Việc khơi thông được nợ xấu sẽ giúp dòng vốn không bị ứ đọng, từ đó làm giảm chi phí vốn và giúp giảm lãi suất cho vay - một doanh nghiệp ở TP.HCM chia sẻ kỳ vọng.

Theo TS. Luật sư Bùi Quang Tín (Đại học Ngân hàng TPHCM), việc Nghị quyết xử lý nợ xấu được thông qua sẽ tạo thuận lợi cho các ngân hàng khi giải quyết nợ xấu, đặc biệt liên quan tới vấn đề tài sản bảo đảm, nhất là hơn 80% tài sản bảo đảm là bất động sản.

Các cơ chế, quy định đưa ra trong Nghị quyết chắc chắn sẽ hỗ trợ nhiều cho vấn đề giải quyết nợ xấu, giúp cho cả ngân hàng và doanh nghiệp có được những bước phát triển bền vững hơn. Nhưng cũng nên thẳng thắn nhìn nhận, không nên coi đây là "liều thuốc tiên" để giảm lãi suất, mà đây là yếu tố hỗ trợ cho cơ hội giảm lãi suất - ông Tín kết luận.

Không dùng ngân sách để xử lý nợ xấu

Chiều 28/6, trả lời tại buổi tiếp xúc cử tri tại phường Cái Khế, thành phố Cần Thơ, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho biết: "Quốc hội đã ghi một nguyên tắc là không dùng ngân sách để chi trả nợ xấu cho ngân hàng. Nguyên tắc này Quốc hội sẽ giám sát. Tất cả khoản nợ xấu phát sinh từ sau 15/8/2017 thì xử lí những phát sinh theo Luật tổ chức tín dụng mà chúng ta tiếp tục sửa đổi để không bị lợi dụng nghị quyết này để xử lí nợ xấu cũ và mới. Tức là phải tăng cường vai trò của ngân hàng trong thẩm định các dự án cho vay đầu tư".

Hồng Anh