Mỹ - Ấn: Bước đột phá trong lĩnh vực thương mại hạt nhân và quan hệ quốc phòng

TĐO – Ngày 25/1, tổng thống Mỹ Barack Obama và thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã tiết lộ kế hoạch mở khóa hàng tỷ đô la trong lĩnh vực thương mại hạt nhân và tăng cường quan hệ quốc phòng, đây là hai bước mà hai nước này hy vọng sẽ thiết lập một quan hệ đối tác chiến lược lâu dài.

Tổng thống Obama trong chuyến thăm Mỹ - Cuba ngày 25/1/2015. Ảnh: AP.

Hai nước cam kết thực hiện hai vấn đề này đầy đủ. Dù sự bất đồng trong năm 2006, các công ty Mỹ đã ngừng việc thiết lập các lò phản ứng ở Ấn Độ và đây trở thành ngòi nổ kích thích lớn trong quan hệ phương Tây.

"Chúng tôi cam kết tiến tới thực hiện đầy đủ", ông Obama phát biểu tại một cuộc họp báo chung với Modi. "Đây là một bước quan trọng để chúng ta nâng cao mối quan hệ."

Modi đã phá vỡ nghi thức giao thức thông thường và ôm Obama khi ông hạ cánh ở New Delhi. Đó là một cảnh tượng đáng chú ý, vì một năm trước đây Modi đã bị từ chối visa vào Hoa Kỳ.

Họ xuất hiện trong một khuôn khổ 10 năm quan hệ quốc phòng trên sự hợp tác này bao gồm việc sản xuất chung máy bay và thiết bị bay không người lái C-130, máy bay vận tải quân sự Lockheed Martin Corp.
Obama đưa ra các sáng kiến tài chính nhằm giúp Ấn Độ sử dụng năng lượng tái tạo để giảm cường độ carbon.

Hôm thứ hai, ông Obama sẽ là tổng thống Mỹ đầu tiên tham dự ngày diễu hành cộng hòa của Ấn Độ. Ông cũng sẽ tổ chức một chương trình phát thanh với Modi.

Sự hiện diện của mình tại cuộc diễu hành theo lời mời cá nhân của Modi đánh dấu một mối quan hệ song phương phát triển mà chỉ cách đây một năm trong sự tả tơi.

Hơn 40.000 nhân viên an ninh đã được triển khai cho các chuyến thăm của tổng thống Obama và 15.000 camera giám sát mới đã được lắp đặt tại thủ đô, theo báo cáo phương tiện truyền thông.

SINH KHÍ MỚI

Mỹ xem Ấn Độ là một thị trường rộng lớn và nhiều tiềm năng quan trọng ở châu Á, nhưng đã thường xuyên bị thất bại vì tốc độ chậm chạp trong cải cách nền kinh tế và không sẵn lòng của New Delhi để phụ với Washington trong các vấn đề quốc tế.

Cuối tháng năm, Modi đã tiêm một luồng sinh khí mới vào nền kinh tế và quan hệ đối ngoại với Washington, đã bắt đầu đẩy lùi Trung Quốc trên khắp châu Á.

Trong một tài liệu tham khảo với Trung Quốc, các nhà lãnh đạo tái khẳng định "tầm quan trọng của việc bảo vệ an ninh hàng hải và bảo đảm tự do hàng hải trong khu vực, đặc biệt là ở Biển Đông". Họ cũng kêu gọi giải quyết hòa bình trên các tranh chấp lãnh thổ.

Obama sẽ khởi hành hơi sớm từ Ấn Độ để đi du lịch tới Saudi Arabia sau cái chết của Vua Abdullah, bỏ qua một chuyến thăm dự kiến đến Taj Mahal.

Giống như Obama, Modi đã bắt đầu từ nguồn gốc khiêm tốn để bước vào một tầng lớp chính trị. Phụ tá nói rằng hai người đàn ông ngoại quan tại Washington vào tháng chín khi Obama tưởng niệm vua Martin Luther.
Modi chú ý đáng kể đến quyền của Obama và bởi vì ông đã bị cấm thăm Hoa Kỳ trong gần một thập kỷ sau khi cuộc bạo loạn ở Hindu và Hồi giáo trong một nhà nước ông được lãnh đạo.

Obama, tổng thống Mỹ là người đầu tiên đến thăm Ấn Độ hai lần (2014-2015), cũng đã có được một tình bạn thân thiết với người tiền nhiệm của Modi Manmohan Singh, người thủ tướng quan trọng của ông về vấn đề thỏa thuận hạt nhân đánh dấu một điểm cao trong quan hệ Ấn – Mỹ.

(Trịnh Gấm/Reuters)