16:15 | 03/04/2015
Để trả lời câu hỏi này, bài viết dưới đây sẽ chia sẻ với các bạn những trải nghiệm đã qua về chính cuộc đời mình của anh Phạm Lý Q., Hải Phòng, để cùng suy ngẫm và định hướng cho tương lai phía trước.
Kỳ 1: Vết trượt dài của chàng thanh niên 16
Thời gian cứ êm đềm trôi qua khi Q bước vào năm cuối cấp II. Sự hiếu kỳ của tuổi mới lớn đã khiến anh bỏ bê việc học hành và thường tụ tập, đàn đúm theo đám bạn xấu. Ba mẹ thì đầu tắt mặt tối, mải lo cuộc sống mưu sinh nên cũng không có nhiều thời gian rèn cặp Q. Hằng ngày họ vẫn thấy Q đi học về đúng giờ nên cũng không mảy may nghi ngờ về những thay đổi bất thường đó. Còn Q, mỗi khi mang cặp ra khỏi nhà, thay vì đến trường, anh và đám bạn rủ nhau trốn học, la cà, tụ tập ở những quán bi-a quanh trường rồi thỉnh thoảng lại qua trường này trường khác “thể hiện”, gây gổ đánh nhau. Những thói xấu của Q bắt đầu hình thành từ đây: hút thuốc, uống rượu…, ngông cuồng, bất trị.
Mọi việc chỉ vỡ lở khi nhà trường gửi giấy thông báo đột xuất về gia đình, mời ba mẹ đến để bàn cách dạy dỗ, quản lý Q. Nhưng có lẽ đã là quá muộn vì Q chẳng còn thiết tha gì với việc học hành nữa.
“Cuối năm đó, ba mẹ rôi đã phải chạy ngược chạy xuôi tới từng thầy cô giáo bộ môn xin điểm tổng kết cho tôi để tôi có đủ điều kiện thi tốt nghiệp. Tôi đã rất may mắn vượt qua kỳ thi tốt nghiệp năm đó để hoàn thành xong chương trình giáo dục cấp II. Và khi năm học kết thúc, cũng là lúc tôi quyết định nghỉ học, bất chấp những lời khuyên can, động viên của ba mẹ và người thân trong gia đình”, Q kể.
Không biết tại Q quá ngang tàng, bướng bỉnh hay tại sự răn đe của ba mẹ chưa đủ mạnh nên anh luôn được thỏa mãn theo những ý thích của mình. Q thấy đắc ý về bản thân khi tự quyết cho mình những hướng đi riêng trong cuộc sống. Và đó chính là điểm khởi đầu cho vết trượt dài của cuộc đời anh sau này.
Khi không còn bận bịu với sách vở, không còn phải lo ba mẹ quản thúc về chuyện học hành nữa, Q bắt đầu có nhiều thời gian hơn cho những trò chơi vô bổ của bản thân. Anh lao vào những cuộc chơi và dần coi gia đình chỉ là một quán trọ để dừng chân. Trong những lần bỏ nhà đi bụi với đám bạn hư hỏng, Q đã dạt tới vùng đất Quảng Ninh. Và thời gian sống ở đây chính là khoảng thời gian đen tối nhất, đau đớn nhất mà Q phải hứng chịu.
“Khoảng thời gian đó là năm 2000 khi tôi tròn 16 tuổi. Ở cái tuổi “ăn chưa no, lo chưa tới”, đáng lẽ vẫn cắp sách đến trường cùng học hành vui đùa với đám bạn thì tôi lại bước chân ra đời với hành trang là “số không tròn trĩnh”. Khi ấy, tôi không có ba mẹ ở bên, không có lý tưởng, không có nghề nghiệp, không có kiến thức tư duy và tầm nhận thức bồng bột, nông nổi, không đủ để lường hết được những nghiệt oan, không thể phân biệt rõ trắng - đen trong đời sống xã hội. Không có tiền thì đi ăn trộm, ăn cướp; đến khi có tiền thì tôi lao vào những cuộc trụy lạc trên trời dưới biển, đủ các thứ tệ nạn vây quanh, trong đó có cả ma túy. Chính sự nông nổi và thói quen ảo tưởng đã khiến tôi rơi vào cảnh nghiện ngập, trở thành nô lệ của ma túy lúc nào không hay. Tôi cứ quay cuồng, đắm chìm trong vòng xoáy ấy và khi đó ma túy là mối quan tâm lớn nhất của tôi. Dường như nó đã cuốn sạch trơn trong tôi những hoài niệm về gia đình, người thân. Tôi chẳng còn biết ba mẹ mình lúc ấy đã sống ra sao nữa?”, Q kể lại quãng thời gian tăm tối.
Nhưng “đi đêm lắm cũng có ngày gặp ma”. Càng ngày các cơ quan chức năng càng vào cuộc mạnh mẽ để truy quét tệ nạn xã hội vì thế những kẻ nghiện ngập sống bằng nghề lưu manh, trộm cắp như Q dần hết đất sống. Vào cái buổi “người khôn của hiếm”, kiếm được đồng tiền rất khó khăn, lại cũng là lúc Q ngập sâu trong vũng lầy ma túy. Những cơn vật vã, đói thuốc liên tục kéo đến hành hạ Q. Những lúc như thế, Q chẳng khác nào một con thú hoang điên dại có thể làm bất cứ việc gì miễn có tiền mua ma túy. Và cũng bởi lượng thuốc không đủ đáp ứng khiến cơ thể Q nhanh chóng suy kiệt. Những lúc nằm co ro, vật vã, Q thấy vô cùng đau đớn, xót xa cho bản thân mình.
Q bắt đầu oán thán, đổ lỗi cho mọi người, cho cuộc đời và đổ lỗi cho số phận trớ trêu đọa đày thân Q như thế.
Và trong cái dòng suy nghĩ đáng thương ấy, Q chợt nhớ về gia đình, về ba mẹ, về quê hương của mình với nhiều nỗi niềm chất chứa. Q khát khao trở về sống dưới mái nhà ấm áp, sống trong sự yêu thương vô bờ của ba mẹ và sự che chở bao bọc, bên cạnh những người thân. Anh thèm một bữa cơm cả gia đình quây quần do chính tay mẹ nấu. Và những ký ức êm đềm của ngày xưa ấy đã thúc giục Q trở về…
(Kỳ 2: Luẩn quẩn nghiện-tái-cai)
Nhật Thy