Việt Nam hướng tới trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực

Ngày 13/5 tại Hà Nội, trong khuôn khổ Diễn đàn Nhịp cầu phát triển Việt Nam 2026, Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị đã chủ trì chương trình làm việc với đoàn lãnh đạo các hiệp hội doanh nghiệp và tập đoàn trong nước, quốc tế nhằm trao đổi về định hướng thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) chất lượng cao trong giai đoạn phát triển mới.

Lợi thế nào trong thu hút và giữ chân doanh nghiệp FDI?

Phú Thọ - Thái Lan: phát triển kinh tế thương mại, du lịch

Sự kiện thu hút sự tham gia của đại diện nhiều hiệp hội doanh nghiệp nước ngoài, trong đó có Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham), cùng lãnh đạo các bộ, ngành, chuyên gia kinh tế và cộng đồng doanh nghiệp lớn trong các lĩnh vực công nghệ, sản xuất, năng lượng và logistics.

Phát biểu tại chương trình, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh, Đại hội XIV của Đảng đã đặt ra mục tiêu đến năm 2030 Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao.

Theo ông Nguyễn Thanh Nghị, để hiện thực hóa các mục tiêu này, Việt Nam cần khơi thông và phát huy hiệu quả mọi nguồn lực phát triển, kết hợp chặt chẽ giữa nội lực và ngoại lực. Trong đó, khu vực đầu tư nước ngoài tiếp tục được xác định là một cấu phần quan trọng của nền kinh tế, góp phần thúc đẩy tăng trưởng, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, mở rộng xuất khẩu và nâng cao năng lực hội nhập quốc tế.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới đang biến động mạnh bởi cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu và sự phát triển nhanh của các ngành công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, dữ liệu lớn hay kinh tế xanh, Việt Nam đứng trước cơ hội đón nhận làn sóng FDI thế hệ mới với yêu cầu cao hơn về chất lượng, công nghệ và tính lan tỏa.

Ông Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách và Chiến lược Trung ương. (Ảnh: VnEconomy)

Ông Nguyễn Thanh Nghị khẳng định, chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước Việt Nam là coi khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài cùng với kinh tế nhà nước và kinh tế tư nhân là các bộ phận quan trọng của nền kinh tế quốc dân, có quan hệ gắn bó, hỗ trợ lẫn nhau trong mô hình tăng trưởng mới.

Tinh thần này sẽ tiếp tục được cụ thể hóa trong nghị quyết mới về phát triển khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đang được chuẩn bị ban hành, đồng thời gắn với việc triển khai các nghị quyết lớn của Bộ Chính trị như Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân và Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước.

Đáng chú ý, theo Kết luận số 18-KL/TW ngày 2/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Việt Nam định hướng đổi mới chính sách thu hút FDI theo hướng giảm dần phụ thuộc vào ưu đãi thuế, chuyển sang cơ chế ưu đãi dựa trên hiệu quả đầu tư, mức độ chuyển giao công nghệ, liên kết với doanh nghiệp trong nước và đóng góp thực chất cho nền kinh tế.

Từ định hướng này, Việt Nam khuyến khích các nhà đầu tư quốc tế mở rộng đầu tư dài hạn trong các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), đào tạo nhân lực chất lượng cao, công nghệ xanh và kinh tế số. Đồng thời, Việt Nam cũng mong muốn các doanh nghiệp FDI tăng cường hợp tác với doanh nghiệp trong nước, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Bên cạnh việc thu hút nguồn lực quốc tế, ông Nguyễn Thanh Nghị cũng nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng lực nội tại của doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt trong quản trị, tiêu chuẩn sản xuất, công nghệ, chất lượng nhân lực và khả năng kết nối quốc tế để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của các chuỗi giá trị toàn cầu.

Ông bày tỏ tin tưởng rằng với quyết tâm cải cách mạnh mẽ của Việt Nam cùng sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp quốc tế, Việt Nam sẽ tiếp tục khẳng định vị thế là điểm đến đầu tư hấp dẫn, đồng thời trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị và mạng lưới đổi mới sáng tạo toàn cầu.

Tại chương trình, nhiều hiệp hội doanh nghiệp nước ngoài và đại diện các tập đoàn quốc tế đánh giá Việt Nam tiếp tục là điểm đến hấp dẫn của dòng vốn FDI nhờ môi trường chính trị ổn định, vị trí chiến lược trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương và khả năng tham gia sâu vào các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới.

Chủ tịch EuroCham Bruno Jaspaert cho rằng Việt Nam đang có cơ hội lớn để trở thành trung tâm sản xuất và đổi mới sáng tạo mới của khu vực nếu tiếp tục cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao tính minh bạch và khả năng dự báo chính sách.

Các ý kiến tại diễn đàn cũng tập trung vào xu hướng dịch chuyển dòng vốn đầu tư quốc tế sang các lĩnh vực chiến lược như bán dẫn, AI, trung tâm dữ liệu, công nghệ xanh, năng lượng tái tạo, logistics thông minh và tài chính quốc tế.

Các đại biểu thảo luận tại chương trình. (Ảnh: VnEconomy)

Nhiều đại biểu cho rằng để cạnh tranh hiệu quả trong thu hút FDI thế hệ mới, Việt Nam cần tiếp tục cải thiện chất lượng hạ tầng năng lượng, logistics và hạ tầng số; đồng thời đẩy nhanh cải cách thủ tục hành chính, thống nhất cách hiểu và áp dụng pháp luật giữa các địa phương, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Một số vấn đề cụ thể cũng được cộng đồng doanh nghiệp quốc tế đề cập như thủ tục hoàn thuế giá trị gia tăng, cấp giấy chứng nhận đầu tư, hoạt động mua bán - sáp nhập doanh nghiệp (M&A), cũng như việc mở rộng không gian tham gia cho nhà đầu tư nước ngoài trong một số lĩnh vực mới.

Đại diện các bộ, ngành như Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Ngoại giao và Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đã trực tiếp trao đổi, giải đáp nhiều nội dung liên quan đến chính sách đầu tư, liên kết giữa khu vực FDI với doanh nghiệp trong nước, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy chuyển giao công nghệ.

Các cơ quan chức năng cũng cho biết Việt Nam đang thúc đẩy xây dựng cơ chế “một cửa, một đầu mối”, đẩy mạnh số hóa thủ tục hành chính và ưu tiên thu hút các dự án công nghệ cao, thân thiện môi trường, có giá trị gia tăng lớn và khả năng lan tỏa mạnh tới khu vực kinh tế trong nước.

Lợi thế nào trong thu hút và giữ chân doanh nghiệp FDI? Trong bối cảnh dòng vốn đầu tư toàn cầu đang suy giảm, cạnh tranh trong thu hút FDI ngày càng trở nên gay gắt. Dù vậy, Việt Nam vẫn đang giữ nhịp thu hút được vốn FDI khá tốt trong bối cảnh sụt giảm toàn thế giới.

Phú Thọ - Thái Lan: phát triển kinh tế thương mại, du lịch Ngày 16/3, UBND tỉnh Phú Thọ tổ chức buổi tọa đàm với Đại sứ quán Vương quốc Thái Lan tại Việt Nam. Trên cương vị của mình, bà Urawadee Sriphiromya - Đại sứ Vương quốc Thái Lan tại Việt Nam hứa sẽ là cầu nối để thúc đẩy sự phát triển các lĩnh vực về tăng cường đầu tư FDI, phát triển kinh tế thương mại, du lịch, giao lưu Nhân dân.