Mô hình khởi nghiệp mới tại Trung Quốc: “Công ty một người”

Từ nửa cuối năm 2025 đến nay, khái niệm “công ty một người” (One Person Company, viết tắt là OPC) đã trở thành từ khóa nóng trên mạng tại Trung Quốc. Đặc biệt, trào lưu “OpenClaw” năm nay càng khiến mô hình khởi nghiệp “một người, một máy tính, vài công cụ AI” được công chúng chú ý nhiều hơn.

CMG tổ chức Đối thoại toàn cầu “Trung Quốc trong mùa xuân” tại New York

Ngày tiếng Trung và Liên hoan phim - truyền hình ở nước ngoài lần thứ 6 của CMG tại Thuỵ Sĩ

Nhà sáng lập Công ty AI Wutong (Giang Tô) Hà San Sam đã xây dựng một nền tảng hướng tới sinh viên đang theo học, cung cấp các chức năng như kết nối việc làm, tối ưu hóa hồ sơ xin việc và phỏng vấn mô phỏng bằng AI. Từ nửa cuối năm 2025, nền tảng này ghi nhận lượng truy cập trung bình khoảng 90.000 lượt mỗi ngày. Đội ngũ cốt lõi của mô hình OPC chỉ có một mình cô là “nhân viên toàn thời gian”; các công việc còn lại chủ yếu được triển khai thông qua một mạng lưới hợp tác linh hoạt gồm đối tác công nghệ, nhân sự bán thời gian và thực tập sinh.

Những người sáng lập các “công ty một người” này rất đa dạng: vừa có các chuyên gia làm chủ công nghệ cốt lõi, giàu kinh nghiệm khởi nghiệp, vừa có những người tốt nghiệp không xuất thân từ các ngành kỹ thuật.

Lý Húc Bằng, một nhà phát triển thuộc thế hệ sau 1995 cho biết, một trò chơi nhỏ “vũ đạo bằng cử chỉ tay” do anh phát triển đã được một công ty tổ chức tiệc cưới lớn mua lại, chủ yếu dùng trong các nghi lễ cưới để tăng tính tương tác. Anh chia sẻ: “Tôi hoàn toàn không biết lập trình hay viết code, nhưng AI thì biết”.

Theo “Báo cáo xu hướng phát triển OPC tại Trung Quốc (2025–2030)” do Hiệp hội Nhân tài Trung Quan Thôn công bố, trong nửa đầu năm 2025, số lượng OPC đăng ký mới trên toàn quốc đạt 2,86 triệu, tăng mạnh 47% so với cùng kỳ, chiếm 23,8% tổng số doanh nghiệp mới thành lập.

Cộng đồng OPC HONGHUB tại Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Hiện nay, nhiều địa phương như Giang Tô, Bắc Kinh, Thượng Hải, Chiết Giang, Quảng Đông đã lần lượt ban hành các chính sách hỗ trợ mô hình “công ty một người”. Đồng thời, các cộng đồng ươm tạo và hệ sinh thái phục vụ nhóm đối tượng này cũng đang dần hình thành.

Tại Nam Kinh (Giang Tô), dựa trên nền tảng công nghiệp sẵn có, địa phương đã phát triển nhiều cộng đồng OPC mang đặc trưng khu vực, hỗ trợ và đồng hành cùng các nhà khởi nghiệp theo mô hình mới. Hiện thành phố đã có 25 cộng đồng OPC đi vào hoạt động, có khả năng tiếp nhận hơn 3.000 doanh nghiệp OPC.

Công ty của Mã Ngạn Kiệt – nhà sáng lập nền tảng “Wanbangbang Life” đặt tại một cộng đồng OPC ở Nam Kinh. Trong thời gian đưa cha mẹ đi khám bệnh, anh nhận thấy các cơ sở y tế đang thiếu hụt nhân lực hộ lý, từ đó bắt tay triển khai dự án khởi nghiệp “chăm sóc người cao tuổi kết hợp AI”. Anh sử dụng AI tạo sinh để sản xuất hàng loạt video tuyển dụng. Chỉ sau gần hai tháng thành lập, công ty đã hợp tác với nhiều bệnh viện tuyến đầu, bước đầu hình thành kênh cung ứng nhân lực hộ lý.

Giáo sư Hồ Diên Bình, giảng viên đặc biệt tại Đại học Tài chính – Kinh tế Thượng Hải cho rằng, việc OPC từ một khái niệm mang tính trào lưu trở thành một hiện tượng phát triển chủ yếu là nhờ trình độ công nghệ trí tuệ nhân tạo đã đủ để giúp cá nhân hoàn thiện toàn bộ chu trình kinh doanh. Thông qua việc kết hợp các mô hình AI lớn, tác nhân thông minh, các mô-đun kỹ năng (Skills), công cụ phần mềm và dữ liệu thông tin, một cá nhân có thể đảm nhiệm toàn bộ hoạt động và quy trình vận hành của doanh nghiệp.

Hiện mô hình “công ty một người” đang trong giai đoạn bùng nổ, song bài toán đặt ra là làm thế nào để phát triển bền vững.

Nhiều nhà khởi nghiệp cho biết, các nhà đầu tư thường ưu tiên những dự án có đội ngũ mạnh làm chỗ dựa, trong khi đây lại không phải là lợi thế của OPC, khiến việc gọi vốn trở thành một thách thức lớn. Bên cạnh đó, mô hình này còn phải đối mặt với các vấn đề như mức độ tín nhiệm trên thị trường chưa cao, khả năng chống chịu rủi ro còn hạn chế.

Trước thực tế đó, Giáo sư Vương Ký Ninh, thuộc Viện Nghiên cứu Quản trị Khẩn cấp và Chính sách, Đại học Công nghiệp Nam Kinh đề xuất các cơ quan liên quan nên cung cấp hỗ trợ về đào tạo kỹ thuật, vốn và ưu đãi thuế cho các doanh nghiệp OPC. Trong khi đó, ông Lý Tiểu Lỗi, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Khu vực và Công nghiệp thuộc Trung tâm Nghiên cứu Điều tra Tình hình tỉnh Quảng Đông kiến nghị chính phủ cung cấp năng lực tính toán phổ cập, dữ liệu dùng chung cùng các yếu tố sản xuất then chốt, đồng thời xây dựng cơ chế chia sẻ rủi ro nhằm hỗ trợ các dự án giai đoạn đầu.

CMG công bố điểm sáng của Gala mừng Xuân 2026

Chương trình Gala mừng Xuân 2026 của CMG hoàn thành buổi tổng duyệt thứ tư