Bầu cử 2026: Cử tri nhàn hơn nhờ chuyển đổi số

Chỉ với vài thao tác trên điện thoại, cử tri có thể biết chính xác nơi bỏ phiếu, xem tiểu sử ứng viên, theo dõi tiến độ cập nhật dữ liệu theo thời gian thực. Công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo (AI)... đang được các địa phương ứng dụng rộng rãi, giúp cử tri tiếp cận thông tin nhanh chóng, thuận tiện, góp phần để ngày hội toàn dân diễn ra minh bạch, dân chủ, đúng quy định.

Đa dạng hình thức truyền thông sẵn sàng cho ngày hội bầu cử

Đưa thông tin bầu cử đến từng buôn làng, xứ đạo, vùng biên giới

Một buổi sáng giữa tuần, trong quán cà phê trên đường Lê Văn Việt (phường Tăng Nhơn Phú, TP.HCM), câu chuyện về bầu cử trở thành chủ đề bàn luận rôm rả. Ông Phan Tài Thịnh cho biết: "Mấy bữa nay bận quá, chưa kịp coi nhà mình bỏ phiếu ở đâu". Ngay lập tức, người bạn đi cùng mở điện thoại, tra cứu vài thao tác là hiện ra địa điểm, kèm đường đi cụ thể.

Ủy ban Bầu cử xã Hồ Tràm (TP.HCM) triển khai “Bản đồ số phục vụ bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp”. (Ảnh: Ủy ban Bầu cử TP.HCM)

Theo báo Sài Gòn Giải Phóng, nhiều phường, xã ở TP.HCM đã chủ động ứng dụng bản đồ số phục vụ bầu cử. Ông Phạm Đinh Trung, Chánh Văn phòng Ủy ban nhân dân phường Tăng Nhơn Phú, cho biết hệ thống bản đồ số giúp cử tri nhanh chóng tra cứu địa điểm, chỉ đường đến khu vực bỏ phiếu, bảo đảm tham gia đầy đủ, đúng thời gian, đúng địa điểm. Người dân phản hồi tích cực và đánh giá cao tính tiện lợi của hệ thống.

Bên cạnh đó, phường đẩy mạnh tuyên truyền bằng infographic; cử tri chỉ cần quét mã QR trên điện thoại để được hướng dẫn đến địa điểm bỏ phiếu thuận tiện, chính xác.

Ở một số địa phương khác, bản đồ số hiển thị trực quan từng điểm bỏ phiếu. Khi chọn một điểm cụ thể, hệ thống cung cấp đầy đủ thông tin liên quan, hạn chế nhầm lẫn, nhất là với người mới chuyển đến địa bàn. Các fanpage, nhóm Zalo cộng đồng cũng được duy trì để cập nhật thời gian, địa điểm, quyền và nghĩa vụ của cử tri dưới dạng nội dung ngắn gọn, dễ nhớ.

Tại phường Bến Thành (TP.HCM), AI được ứng dụng trong sản xuất video, ấn phẩm truyền thông, giúp nội dung tuyên truyền sinh động, gần gũi hơn. Theo lãnh đạo phường, các sản phẩm tập trung vào ý nghĩa, nguyên tắc bầu cử; mốc thời gian quan trọng; quyền, nghĩa vụ của cử tri… thu hút hàng chục nghìn lượt quan tâm, tương tác. Việc phân nhóm cử tri để truyền tải thông tin theo từng đối tượng cũng góp phần nâng cao hiệu quả tuyên truyền.

Tại xã Sơn Tây (tỉnh Hà Tĩnh), trợ lý ảo AI và các video clip ngắn đã giúp thông tin về Luật Bầu cử, tiêu chuẩn đại biểu, quyền và nghĩa vụ công dân trở nên trực quan, dễ hiểu hơn. Theo TTXVN, người dân có thể tìm hiểu thông tin ngay tại nhà qua điện thoại, thay vì phải đến hội quán như trước đây.

Cử tri phường Hà Huy Tập (tỉnh Hà Tĩnh) tìm hiểu thông tin về bầu cử thông qua các ứng dụng trên điện thoại thông minh. (Ảnh: TTXVN)

Phường Hà Huy Tập và phường Thành Sen (tỉnh Hà Tĩnh) cũng xây dựng trợ lý hỏi - đáp, số hóa tài liệu, công khai lịch tiếp xúc cử tri, chương trình hành động và tiểu sử ứng cử viên trên các nền tảng trực tuyến.

Tại Đà Nẵng, phường Hương Trà đã số hóa hệ thống thông tin bầu cử, tích hợp trên cổng thông tin điện tử và nhóm Zalo cộng đồng. Hội đồng bầu cử phường ứng dụng AI đọc, quét rà soát danh sách cử tri; dùng phần mềm scan thẻ để nắm số lượng cử tri đi bỏ phiếu theo thời gian thực; kết hợp quét phiếu bầu với phương pháp kiểm phiếu truyền thống để bảo đảm chính xác. Hai camera giám sát được lắp đặt tại điểm bầu cử nhằm tăng tính khách quan, minh bạch.

Theo lãnh đạo địa phương, chuyển đổi số giúp cập nhật dữ liệu nhanh chóng, giảm áp lực cho tổ bầu cử, hạn chế sai sót trong kiểm đếm, song vẫn phải tập huấn kỹ để bảo đảm quy trình thống nhất, an toàn.

Theo báo cáo của Chính phủ về công tác chuẩn bị bầu cử đại biểu Quốc hội Khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, về triển khai ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ tổ chức bầu cử, Bộ Công an đã ban hành quy định về khai thác cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và VNeID trong lập danh sách cử tri, in thẻ cử tri, triển khai phần mềm quản lý cử tri; phối hợp tập huấn cho các địa phương trong toàn quốc về công tác bầu cử. Đến nay, đã có 3.320/3.321 đơn vị cấp xã, phường ứng dụng phần mềm vào công tác lập danh sách cử tri (trừ đặc khu Hoàng Sa). Các đơn vị đã phân cử tri về các khu vực bỏ phiếu trên hệ thống phần mềm cho trên 78,5 triệu cử tri đủ điều kiện bỏ phiếu, đạt 99,48%. Số cử tri chưa được cập nhật chủ yếu do một số trường hợp cử tri đã mất nhưng gia đình chưa thực hiện thủ tục khai tử theo quy định hoặc trường hợp đang trong quá trình điều chỉnh, thay đổi nơi bỏ phiếu chưa bổ sung vào danh sách tại các đơn vị bầu cử mới.

Ứng dụng dữ liệu dân cư và VNeID nâng cao hiệu quả tổ chức bầu cử

Vùng 2 Hải quân chuẩn bị chặt chẽ, đồng bộ cho công tác bầu cử