Lá chắn an sinh từ chính sách bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp
09:25 | 09/02/2026
Điểm sáng bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp
Tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp không chỉ gây tổn thất về sức khỏe, tính mạng người lao động mà còn để lại hệ lụy lâu dài đối với gia đình và xã hội. Trong bức tranh tổng thể của hệ thống an sinh xã hội, chính sách bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp luôn giữ vai trò đặc biệt: vừa là “phao cứu sinh” cho người lao động khi rủi ro xảy ra, vừa là công cụ chính sách thúc đẩy doanh nghiệp cải thiện điều kiện làm việc, phòng ngừa nguy cơ ngay từ gốc.
Thông qua chính sách này, người lao động không may bị tai nạn hoặc mắc bệnh nghề nghiệp được chi trả chi phí y tế, trợ cấp một lần hoặc hằng tháng, hỗ trợ phục hồi chức năng lao động, thậm chí được hỗ trợ chuyển đổi nghề nếu không thể tiếp tục công việc cũ. Quan trọng hơn, nguồn hỗ trợ này giúp người lao động và gia đình không rơi vào vòng xoáy nghèo đói do mất khả năng lao động đột ngột.
 |
| Bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp là “phao cứu sinh” cho người lao động khi rủi ro xảy ra. |
Thực tiễn cho thấy, tại nhiều địa phương, việc giải quyết chế độ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp ngày càng kịp thời, minh bạch, góp phần củng cố niềm tin của người lao động vào chính sách bảo hiểm xã hội nói chung.
Ví dụ, tại Lai Châu, theo báo cáo tổng kết 10 năm thi hành Luật An toàn vệ sinh lao động, từ năm 2016 đến tháng 6/2025, toàn tỉnh đã xảy ra 72 vụ tai nạn lao động. Đau lòng hơn, trong số 90 người bị nạn, có tới 78 người đã tử vong. Đặc biệt, rủi ro không chỉ nằm ở nơi làm việc mà còn rình rập trên cung đường di chuyển từ nhà đến cơ quan và ngược lại.
Khi tai nạn ập đến, gánh nặng kinh tế thường trở thành nỗi ám ảnh lớn nhất của mỗi gia đình. Lúc này, chính sách tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp thực sự trở thành "chiếc phao" cứu cánh kịp thời. Chỉ riêng năm 2025, cơ quan BHXH tỉnh Lai Châu đã chi trả cho 18 trường hợp tai nạn lao động với tổng số tiền lên tới hơn 1,4 tỷ đồng. Trong đó, 16 người nhận trợ cấp một lần và 2 người nhận trợ cấp hàng tháng.
Hoặc tại Nghệ An, năm 2025, cơ quan bảo hiểm xã hội (BHXH) Nghệ An đã giải quyết hưởng chế độ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp cho hàng trăm lượt người với số tiền khoảng 4.500 tỷ đồng; qua đó đã tạo được niềm tin, hướng tới sự hài lòng của người tham gia và thụ hưởng chính sách, góp phần giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm an sinh xã hội trên địa bàn tỉnh.
Với số người tham gia và thụ hưởng lớn, để tạo thuận lợi cũng như đảm bảo tính minh bạch, chính xác, kịp thời trong công tác chi trả, BHXH tỉnh Nghệ An đã có nhiều nỗ lực trong công tác cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin, rút ngắn thời gian giải quyết các chế độ BHXH…
Hay trên địa bàn thành phố Hà Nội, năm qua công tác giải quyết chế độ bảo hiểm TNLĐ, BNN đã có nhiều chuyển biến tích cực. Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và các văn bản hướng dẫn được triển khai tương đối đầy đủ, kịp thời. Công nghệ thông tin được đẩy mạnh ứng dụng trong quản lý, giải quyết chế độ, góp phần nâng cao tính minh bạch, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ.
“Lá chắn” an sinh
Đằng sau những kết quả này là sự quan tâm, quyết liệt thực hiện của các bộ ngành, địa phương. Nhìn chung, việc giải quyết hưởng và chi trả các chế độ cơ bản được thực hiện kịp thời, đúng quy định, góp phần bảo đảm quyền lợi cho người lao động, củng cố niềm tin của xã hội đối với chính sách an sinh xã hội của Đảng và Nhà nước.
Theo báo cáo của Cục Việc làm, Bộ Nội vụ, trong tháng hành động, các đơn vị đã tổ chức thăm 9.611 nạn nhân, gia đình nạn nhân bị tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp; có 12.674 sáng kiến cải thiện điều kiện lao động giảm thiểu tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; có gần 950.000 lượt người được huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động.
Bên cạnh đó, Cục Việc làm đã tổ chức 17.850 cuộc thanh tra, kiểm tra và tự kiểm tra, trong đó có hơn 1.450 doanh nghiệp được cơ quan chức năng thanh, kiểm tra, đã có 16.400 cuộc tự kiểm tra được tiến hành, qua đó có gần 30.000 nguy cơ, rủi ro về an toàn, vệ sinh lao động được phát hiện và có gần 11.000 nội quy, quy trình làm việc an toàn đã được các doanh nghiệp xây dựng, ban hành và niêm yết tại nơi làm việc.
Tuy nhiên, dù đạt được nhiều kết quả tích cực, chính sách bảo hiểm TNLĐ–BNN vẫn cần tiếp tục hoàn thiện, nhất là việc mở rộng diện bao phủ, nhất là với lao động khu vực phi chính thức; nâng cao hiệu quả giám sát việc sử dụng quỹ…
Tựu trung lại, trong bối cảnh tai nạn lao động vẫn là rủi ro thường trực, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp không chỉ là cơ chế bù đắp sau sự cố mà đang dần trở thành động lực thúc đẩy phòng ngừa, cải thiện điều kiện làm việc. Khi chính sách được thực thi hiệu quả và doanh nghiệp thực sự coi an toàn lao động là ưu tiên, “lá chắn” an sinh này sẽ phát huy đúng vai trò: bảo vệ người lao động từ gốc, vì một thị trường lao động an toàn và phát triển bền vững.
PV