Bà Nguyễn Thị Bình: Một trí tuệ dệt nên huyền thoại

Ngày 27/1, Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh (TP Hồ Chí Minh) đã trưng bày chuyên đề “Nguyễn Thị Bình - Trí tuệ, bản lĩnh và nhân cách phụ nữ Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh”. Sự kiện nhằm tôn vinh nữ chính khách kiệt xuất của thời đại Hồ Chí Minh.

Trao Giải thưởng Hòa bình Romesh Chandra cho bà Nguyễn Thị Bình và ông Uông Chu Lưu

Đại hội thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ XI: Nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình là đại biểu cao tuổi nhất

Sự kiện do Quỹ Hòa bình và Phát triển TP Hồ Chí Minh phối hợp với Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh, Bảo tàng Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam và Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ phối hợp tổ chức nhân kỷ niệm 65 năm Ngày thành lập Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam (20/12/1960 - 20/12/2025), 53 năm ngày ký Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam (27/1/1973 - 27/1/2026), đồng thời chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Khách mời chụp hình lưu niệm tại trưng bày chuyên đề “Nguyễn Thị Bình - Trí tuệ, bản lĩnh và nhân cách phụ nữ Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh”. (Ảnh: BTC)

Hành trình trọn đời vì hòa bình và dân tộc

Trong video phát biểu chào mừng, nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình xúc động chia sẻ hành trình của Bà không chỉ là câu chuyện cá nhân mà còn chiếu sáng cả một thế hệ đã đi qua chiến tranh vì khát vọng hòa bình. Bà mong muốn thế hệ trẻ hiểu rằng hòa bình không phải điều mặc nhiên mà cần được gìn giữ bằng trí tuệ và năng lực của mỗi công dân.

Bà Nguyễn Thị Bình sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng và là cháu ngoại của chí sĩ Phan Châu Trinh. Bà sớm giác ngộ lý tưởng, dấn thân vào con đường đấu tranh giải phóng dân tộc và trở thành nữ chính trị gia kiệt xuất. Tên tuổi của Bà gắn liền với dấu ấn lịch sử tại Hội nghị Paris giai đoạn 1968-1973. Với tư cách Trưởng phái đoàn đàm phán của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, Bà là người phụ nữ duy nhất đặt bút ký vào Hiệp định Paris. Phong thái điềm đạm, lập luận sắc sảo và nhân cách cao đẹp của Bà đã chinh phục bạn bè quốc tế, xây dựng nên một mặt trận ủng hộ Việt Nam rộng lớn trên khắp năm châu.

Bộ trưởng Nguyễn Thị Bình ký Hiệp định chấp dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam (Trung tâm Hội nghị quốc tế Paris, 27/1/1973). (Ảnh tư liệu)

Sau ngày đất nước thống nhất, Bà tiếp tục đảm nhận nhiều trọng trách như Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Phó Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Dù ở cương vị nào, Bà cũng tận tụy cống hiến cho sự nghiệp giáo dục, y tế và các hoạt động văn hóa xã hội. Năm 2007, Bà được trao tặng Huân chương Hồ Chí Minh và năm 2025 được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động. Ông Đoàn Xuân Hưng, Phó Chủ tịch Hội đồng Hòa bình và Phát triển Việt Nam, khẳng định Bà là đại diện xứng đáng nhất cho dân tộc Việt Nam bất khuất, kiên cường, luôn đặt lợi ích quốc gia và khát vọng hòa bình lên trên hết.

Nguyễn Thị Bình - người phụ nữ làm thay đổi thế giới Năm 1969, khi xem Hội nghị Paris về vấn đề chiến tranh ở Việt Nam trên truyền hình, tôi thấy một phụ nữ nhỏ nhắn nhưng rất đĩnh đạc đại diện cho phái đoàn Chính phủ lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam. Tôi rất ngạc nhiên và khâm phục. Thử nghĩ xem, giữa một hội nghị 4 bên, chỉ toàn nam giới, xuất hiện một bóng hồng. Lúc ấy, tôi có một cảm xúc rất mãnh liệt về con người Việt Nam. Một phụ nữ đại diện cho một dân tộc anh hùng đang đàm phán vấn đề hòa bình cho Việt Nam. Hình ảnh bà Nguyễn Thị Bình khiến tôi tin tưởng chắc chắn rằng “Việt Nam nhất định sẽ thắng Mỹ… người Việt Nam rất chuộng hoa sen - một loại hoa tượng trưng cho sự thanh khiết, mạnh mẽ và với tôi, bà Bình cũng là biểu tượng như vậy. Bà Hiramatsu Tomoko - nữ nhà văn Nhật, tác giả cuốn sách “Nguyễn Thị Bình - người phụ nữ làm thay đổi thế giới”

Biểu tượng đại đoàn kết và nguồn cảm hứng cho thế hệ trẻ

Phát biểu tại lễ khai mạc trưng bày, bà Tôn Nữ Thị Ninh - Chủ tịch Quỹ Hòa bình và Phát triển TP Hồ Chí Minh nhấn mạnh, sự kiện là hoạt động văn hoá - giáo dục có ý nghĩa đặc biệt, nhằm tôn vinh các đóng góp xuất sắc về mặt ngoại giao, vì độc lập hòa bình và phát huy đoàn kết quốc tế của nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình.

Bà Ninh khẳng định, trưng bày không chỉ là hoạt động kỷ niệm chiếu sáng vào hành trình gắn bó với dân tộc của nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình, mà còn là dịp để gửi thông điệp đặc biệt đối với tuổi trẻ về sự tham gia đóng góp của nhiều thế hệ đối với sứ mệnh thiêng liêng giải phóng dân tộc, khôi phục hòa bình thống nhất đất nước. Từ đó, mở đường cho sự nghiệp mang lại tự do, hạnh phúc cho nhân dân - Ý tưởng cao đẹp mà nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình đã cống hiến trọn đời.

Lễ trao Giải thưởng Hòa bình Romesh Chandra tặng bà Nguyễn Thị Bình, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch nước, Chủ tịch danh dự Quỹ Hòa bình và Phát triển Việt Nam (nay là Hội đồng Hòa bình và Phát triển Việt Nam). (Ảnh: Đinh Hòa)

Tại lễ khai mạc, bà Trương Thị Bích Hạnh, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP Hồ Chí Minh cho rằng, trưng bày góp phần làm rõ giá trị của tinh thần đại đoàn kết dân tộc - sợi chỉ đỏ xuyên suốt lịch sử cách mạng Việt Nam và gắn liền với cuộc đời, sự nghiệp của bà Nguyễn Thị Bình. Theo bà, tinh thần ấy tiếp tục được kế thừa, phát huy trong hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ngày nay, không chỉ trong nước mà còn trên mặt trận đoàn kết quốc tế vì hòa bình.

Bà Nguyễn Thị Bình tỏa sáng trong lịch sử đấu tranh anh hùng của Việt Nam, là nhà đàm phán chính của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tại Hội nghị Paris, dũng cảm và đầy phẩm giá đứng trước thế giới, lên tiếng không chỉ cho khát vọng của nhân dân Việt Nam mà còn cho tất cả những người đã đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc và vì hòa bình. Ông Pallab Sengupta, Bí thư Hội đồng Quốc gia Đảng Cộng sản Ấn Độ, Chủ tịch Hội đồng Hòa bình Thế giới

Ở góc nhìn của tổ chức hòa bình, ông Đoàn Xuân Hưng, Phó Chủ tịch Hội đồng Hòa bình và Phát triển Việt Nam nhận định, cuộc đời và sự nghiệp của bà Nguyễn Thị Bình là biểu hiện tiêu biểu của lòng yêu nước, trí tuệ sắc sảo và tinh thần nhân văn sâu sắc. Việc bà đặt bút ký Hiệp định Paris năm 1973 không chỉ mang ý nghĩa ngoại giao mà còn đại diện cho khát vọng hòa bình, độc lập của dân tộc Việt Nam; sau chiến tranh, bà tiếp tục đóng góp tích cực cho các hoạt động hàn gắn, hòa giải và hợp tác quốc tế

Dưới góc nhìn quốc tế, tầm vóc của Bà Nguyễn Thị Bình luôn nhận được sự nể trọng sâu sắc từ giới ngoại giao. Ông Etienne Ranaivoson, Tổng Lãnh sự Pháp tại TP. Hồ Chí Minh, bày tỏ sự ngưỡng mộ trước khả năng phục hồi và sự tinh tế trong trí tuệ của Bà. Theo ông Etienne Ranaivoson, cuộc đời của Bà là nguồn cảm hứng lớn lao về sự kiên trì đấu tranh cho tự do và kiến tạo tương lai. Bà Tôn Nữ Thị Ninh, Chủ tịch Quỹ Hòa bình và Phát triển TP. Hồ Chí Minh, nhận định hình ảnh và tiếng nói của Bà tại Paris thật sự gây ấn tượng nổi bật, trở thành niềm tự hào cho các thế hệ cán bộ ngoại giao tiếp theo về trí tuệ và bản lĩnh phụ nữ Việt Nam trên bình diện quốc tế.

Hiệp định Paris: Cánh cửa đến hòa bình và bài học bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa

Đề nghị tặng danh hiệu Anh hùng Lao động cho nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình