Mô hình sáng tạo và hiệu quả về quản lý hoạt động các TCPCPNN

05/07/2018 05:30

TĐO - Sáng nay, ngày 5/7/2018, tại Hà Nội, Ủy ban Công tác về các TCPCPNN sẽ tổ chức Hội nghị Tổng kết 20 năm hoạt động của Ủy ban. Dự kiến, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc sẽ tham dự và chỉ đạo Hội nghị.

Mô hình sáng tạo và hiệu quả về quản lý hoạt động các TCPCPNN

Qua 20 năm hình thành và phát triển, Ủy ban Công tác về các tổ chức phi chính phủ nước ngoài (Ủy ban) đã đóng góp một phần quan trọng trong việc gắn kết công tác quản lý và công tác vận động viện trợ phi chính phủ nước ngoài (PCPNN).

Sau khi đất nước thống nhất, trước những ngổn ngang của hậu quả chiến tranh, bắt đầu các TCPCPNN và bạn bè quốc tế đã đến Việt Nam để hỗ trợ, giúp đỡ chúng ta khắc phục hậu quả. Đặc biệt, khi Việt Nam thực hiện đường lối đổi mới với tư duy đối ngoại mới, số lượng các TCPCPNN đến Việt Nam đã tăng lên một cách đáng kể, đa dạng hơn, lĩnh vực hoạt động cũng nhiều hơn. 

Đến đầu những năm 90 của thế kỷ trước, có hàng trăm các TCPCPNN đến hoạt động tại Việt Nam. Tình hình đó đặt ra những vấn đề thuộc về công tác vận động, quản lý các TCPCPNN. 

Trước tình hình đó, với tư cách là cơ quan làm về công tác đối ngoại nhân dân, Liên hiệp các tổ chức Hữu nghị Việt Nam (VUFO) đã có đề xuất và được các cấp thẩm quyền quyết định. Và ngày 24/5/1996, Chính phủ đã thành lập Ủy ban Công tác về PCP và sau này là Ủy ban Công tác về các TCPCPNN. Đây là cơ chế liên ngành gồm 9 cơ quan thành viên do VUFO với tư cách là tổ chức đầu mối về công tác vận động và quan hệ với các TCPCPNN làm cơ quan thường trực. 

Mô hình độc đáo với nhiều điểm nổi bật

Qua 20 năm hình thành và phát triển với nhiều thăng trầm, ngày nay, Ủy ban được nhìn nhận là một trong những cơ chế liên ngành hiệu quả nhất trong công tác quản lý hoạt động của các TCPCPNN.

Nói đến những thành công trong hai thập kỷ qua, trước hết phải kể đến sự ra đời của Ủy ban đã tạo ra một hành lang pháp lý thuận lợi để các TCPCPNN có thể triển khai các hoạt động viện trợ nhân đạo hiệu quả nhất nhưng cũng đồng thời đảm bảo trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương trong quan hệ với các tổ chức PCPNN cũng như các mặt có liên quan. Đặc biệt, năm 2012, Thủ tướng Chính phủ ban hành Nghị định 12 về đăng ký và quản lý hoạt động của các tổ chức PCPNN có thể coi là một bước ngoặt, thể hiện sự đổi mới trong công tác PCPNN. Đây một mặt là sự nâng cấp về khung pháp lý đảm bảo tính ràng buộc cao hơn nhưng cũng đồng thời thể hiện sự đổi mới trong công tác PCPNN nhìn từ góc độ nhà nước.

Ủy ban thường xuyên tổ chức các buổi chia sẻ thông tin với các TCPCPNN nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động. Ảnh TL.

Làm rõ thêm về vấn đề này, ông Đôn Tuấn Phong – Phó Chủ tịch phụ trách kiêm tổng Thư ký VUFO, Phó Chủ nhiệm Ủy ban cho biết: Trước đây các TCPCPNN đến Việt Nam phải xin phép hoạt động thì với Nghị định 12 các TCPCPNN đăng ký hoạt động dưới 3 hình thức giấy đăng ký: giấy đăng ký hoạt động, giấy đăng ký lập Văn phòng dự án, giấy đăng ký lập Văn phòng đại diện tại Việt Nam. 

Bên cạnh đó, với những quy định thuận lợi hơn như thời hạn giấy đăng ký dài hơn để chúng ta khuyến khích các chương trình, dự án có quy mô lớn hơn và thời hạn dài hơn (trung hạn và dài hạn); đồng thời quy định cụ thể về quyền, trách nhiệm của các dự án PCPNN đến Việt Nam, quy định trách nhiệm của các cơ quan của Việt Nam từ Trung ương đến địa phương trong hợp tác với các tổ chức PCPNN. 

Có thể nói, đến nay khung pháp lý cho các tổ chức PCPNN và hoạt động của họ tại Việt Nam kể cả viện trợ, hay nói cách khác viện trợ là nội dung cơ bản là tương đối toàn diện bao hàm cả quy định về hoạt động và quản lý về vận động viện trợ cũng như quy định về quản lý liên quan đến người nước ngoài, thuế…

Điểm sáng thứ hai của Ủy ban là cơ chế phối hợp chặt chẽ, hiệu quả. Hiếm có quốc gia nào trên thế giới có cơ chế về mặt tổ chức và chính sách hoàn thiện cho hoạt động của các TCPCPNN như Việt Nam. Là cơ chế liên ngành gồm 9 cơ quan thành viên do VUFO với tư cách là tổ chức đầu mối về công tác vận động và quan hệ với các TCPCPNN làm cơ quan thường trực. 

Cùng phối hợp với VUFO là các cơ quan đại diện Chính phủ và các cơ quan bộ ngành liên quan cùng liên kết để tham mưu, thẩm định, tổ chức nhiệm vụ do Chính phủ giao, có liên quan đến công tác PCPNN trên 4 lĩnh vực: Vận động, quản lý, sử dụng viện trợ và đảm bảo những vấn đề an ninh của đất nước.

Ngoài ra, công tác chia sẻ thông tin, chỉ đạo, hướng dẫn đầy đủ, kịp thời cũng là một điểm nổi bật của Ủy ban. Các cuộc họp, hoạt động chia sẻ thông tin giữa các cơ quan tham gia cơ chế Ủy ban, giữa Ủy ban với địa phương và giữa Ủy ban với các TCPCPNN thường xuyên được tổ chức. Qua đó, các đối tác có thể cập nhật thông tin nhanh chóng, chính xác từ đó có những hướng đi phù hợp trong công tác PCPNN.

Chia sẻ về vấn đề này, ông Đôn Tuấn Phong cho biết: “Rất ít quốc gia có cơ quan đầu mối quốc gia để cung cấp những thông tin cần thiết, giải đáp đầy đủ và chi tiết những thắc mắc cho các TCPCPNN. Vì vậy, cơ chế Ủy ban giúp giảm bớt thời gian tìm hiểu, nghiên cứu địa bàn cho các tổ chức; đồng thời giúp điều phối các hoạt động, dự án, chương trình của các tổ chức PCPNN phù hợp với yêu cầu và ưu tiên quốc gia. Bên cạnh đó, cơ chế Ủy ban giúp điều phối các chương trình, dự án không bị trùng lặp tại từng vùng, từng địa bàn”.

Những tác động tích cực

Trải qua hơn 20 năm hoạt động, Ủy ban đã hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao. Nhiều chủ trương và quan điểm chỉ đạo trong công tác PCPNN được Ủy ban và các cơ quan tham gia cơ chế Ủy ban đề xuất có giá trị lâu dài. Hệ thống các văn bản pháp quy ngày càng được bổ sung, hoàn thiện. Bộ máy quản lý về công tác PCPNN từ trung ương đến địa phương ngày càng được củng cố và nâng cao năng lực.

Với công tác chia sẻ thông tin hiệu quả, bao gồm các buổi làm việc thường xuyên để trao đổi về hoạt động, tháo gỡ khó khăn cho các TCPCPNN tại Việt Nam, hỗ trợ các thủ tục hành chính và hỗ trợ kỹ thuật cho các TCPCPNN, Ủy ban đã thiết lập được quan hệ đối tác tin cậy với các TCPCPNN.

Đại diện SC, cán bộ, giáo viên chuyển hàng cứu trợ của SC về văn phòng trường THCS Nậm Păm trong trận lũ tháng 8/2017. Ảnh PY.

Tổ chức Cứu trợ Trẻ em (Save the Children/ SC) bắt đầu hoạt động tại Việt Nam vào đầu những năm 1990 của thế kỷ trước. Cùng với sự hỗ trợ của Chính phủ Việt Nam và Ủy ban, đến nay SC đã có mặt tại hơn 20 tỉnh thành khắp cả nước, hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ trẻ em, quyền trẻ em, giáo dục, y tế, phát triển thanh thiếu niên, cứu trợ khẩn cấp… với nhiều dự án, chương trình hiệu quả.

“SC đánh giá cao sự hỗ trợ của Ủy ban trong việc đưa ra định hướng để các TCPCPNN tuân thủ và làm việc theo quy định của pháp luật Việt Nam. Đối với SC, chúng tôi cũng nhận được sự hỗ trợ trong việc kết nối với các tỉnh thành trong cả nước và có cơ hội được tiếp cận trực tiếp những thông tin về trẻ em, người dân cần được giúp đỡ. Điều này là cơ sở để SC có thể đề ra những chương trình, dự án có mục tiêu cụ thể, phù hợp với nhu cầu của trẻ em từng vùng. Nhờ vậy, công tác hỗ trợ trẻ em của SC ngày càng đạt được hiệu quả cao”, Giám đốc Quốc gia Tổ chức SC Dragana Strinic chia sẻ.

Một trong những lĩnh vực mà SC chú trọng là cứu trợ khẩn cấp cho trẻ em vùng bị ảnh hưởng bởi thiên tai. Nhờ sự hợp tác của Ủy ban và VUFO, SC đã nhận được thông tin kịp thời, khẩn trương về nhu cầu của những cộng đồng bị ảnh hưởng. Ngoài ra trong một số trường hợp cần thiết, Ủy ban và VUFO cũng tạo điều kiện để SC cũng như các TCPCPNN tham gia các chuyến đánh giá thực địa để phối hợp hỗ trợ vùng bị thiệt hại. Qua đó, các TCPCPNN có thể tiếp cận người dân kịp thời và hiệu quả.

Đánh giá về hiệu quả hoạt động của Ủy ban, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Chủ nhiệm Ủy ban Bùi Thanh Sơn cho rằng: “Cơ chế Ủy ban góp phần rất tích cực, vừa đảm bảo tạo điều kiện khuyến khích cho các TCPCPNN hoạt động phù hợp với mục đích, yêu cầu của chúng ta và đồng thời cũng phù hợp với luật pháp Việt Nam; đóng góp vào quá trình phát triển kinh tế xã hội của Việt Nam, thực hiện mục tiêu phát triển thiên niên kỷ của Liên Hợp quốc”.

Sáng 5/7/2018, tại Hà Nội, Ủy ban công tác về các TCPCPNN sẽ tổ chức Hội nghị Tổng kết 20 năm hoạt động của Ủy ban. Dự kiến, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc sẽ tham dự và chỉ đạo Hội nghị. Đây là dịp để đánh giá lại hoạt động của Ủy ban trong 20 năm qua về kết quả thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Ủy ban, cơ chế phối hợp giữa các cơ quan tham gia Ủy ban, từ đó đề xuất phương hướng, biện pháp để tăng cường hiệu quả hoạt động của Ủy ban trong thời gian tới


Thuỳ Linh

;

Bạn có thế quan tâm

Scroll