Câu chuyện xúc động của nhà địa lý học người Đức và "nàng thơ" Việt Nam

09/08/2018 14:41

TĐO - Là công dân Đức, sinh ra lớn lên ở thành phố Hamburg, nhưng Tiến sĩ địa lý học Michael Weibel lại có một sự gắn bó rất đặc biệt với Việt Nam.

Câu chuyện xúc động của nhà địa lý học người Đức và "nàng thơ" Việt Nam

“Phải lòng” đề tài nghiên cứu

Mối duyên với Hà Nội của Michael Waibel bắt đầu vào năm 1996, khi ông tới đây với dự định làm luận án Tiến sĩ về sự phát triển của kinh tế Việt Nam và những đóng góp trực tiếp của Đức vào quá trình này.

Waibel chia sẻ, những năm tháng đó Hà Nội còn nghèo, nhưng vẫn mang một sức quyến rũ đầy mê hoặc đối với ông, nhất là những con phố cổ. Đó chính là lý do ông quyết định đổi đề tài luận án sang chủ đề “những thay đổi của phố cổ Hà Nội trong quá trình đổi mới”, không lâu sau khi đặt chân tới đây.  

Trong mắt nhà địa lý học người Đức, sức hút của Hà Nội không nằm ở những tòa nhà cao tầng, mà là ở sự pha trộn đầy cuốn hút của những nền kiến trúc khác nhau, gắn với từng giai đoạn lịch sử. Tất cả đều được ôm trọn trong một thành phố đang chuyển mình năng động. 

Tiến sĩ Michael Waibel. Ảnh nhân vật cung cấp.

Waibel chia sẻ, ông tìm được cảm hứng bất tận từ chính sự tồn tại song song của những yếu tố truyền thống và hiện đại trong cảnh quan và đời sống nơi đây, hiện diện ở những công viên xinh xắn, đại lộ rợp bóng cây, góc phố rêu phong tĩnh lặng hay khu chợ nhộn nhịp tấp nập. 

Đặc biệt, ông có con mắt quan sát rất tinh tế về sự thay đổi của phố cổ Hà Nội, ở một tầng sâu hơn vẻ bề ngoài. 

“Tôi thấy thích thú với những chủ cửa hàng địa phương, những người đã chuyển đổi không gian sống của mình để làm thương mại, cũng có nghĩa là thay đổi kiến trúc ngôi nhà. Nhiều người trong số họ thừa hưởng truyền thống làm kinh tế của dòng họ từ đời này sang đời khác và quá trình này chỉ bị ngắt quãng trong chiến tranh chống Mỹ. Tôi đi đến kết luận rằng giá trị đặc biệt của phố cổ là về cách sống, cách họ sống dựa vào các hoạt động kinh tế, chứ không hẳn cứ phải bằng mọi giá bảo tồn các ngôi nhà cổ.” 

Thể hiện tình yêu qua ảnh

Với tâm niệm “một bức ảnh giá trị hơn cả ngàn lời nói”, Waibel đã chọn cách thể hiện tình cảm với Việt Nam qua những cuốn sách ảnh bao gồm rất nhiều bức hình do chính ông bấm máy. 

Năm 2014, ông cùng Henning Hilbert, một giảng viên trường Đại học Việt – Đức xuất bản cuốn sách gồm 1.000 bức ảnh.

Với tên gọi TP.Hồ Chí Minh: Mega City, cuốn sách đã khắc họa trọn vẹn hình ảnh thành phố lớn nhất, sôi động nhất, hiện đại nhất của cả nước trong quá trình chuyển mình thành đại đô thị đầu tiên của Việt Nam. Điểm nhấn của cuốn sách là sự thay da đổi thịt chóng mặt xen kẽ với nếp sống làng quê còn vẹn nguyên ở những khu lao động, những con hẻm nhỏ, cũng như những vấn đề về phát triển mà thành phố phải đối mặt, trong đó có biến đổi khí hậu, áp lực về dân số. 

Bìa cuốn sách Hà Nội: Capital City. Ảnh Michael Waibel.

Nối tiếp thành công của TP.Hồ Chí Minh: Mega City, tháng 3 năm 2015, Waibel tiếp tục tham gia thực hiện dự án Hà Nội: Capital City, một cuốn sách ảnh giàu giá trị khoa học và nghệ thuật.

Hà Nội: Capital City không chỉ phản ánh sự chuyển mình của thủ đô qua những hình ảnh của quá khứ và hiện tại mà còn bao gồm những phân tích, góp ý sâu sắc của tác giả về định hướng phát triển cho thành phố trong tương lai. 

Bề dày của cuốn sách không nằm ở số lượng 300 trang giấy với 600 bức ảnh, mà ở tâm huyết của những người đã tạo ra nó, đặc biệt là chủ biên Waibel.

Để có được hàng trăm bức ảnh chụp Hà Nội từ trên cao là một thử thách không nhỏ đối với Waibel và cộng sự. Bên cạnh 6 chuyến “không du” dọc ngang thành phố bằng flycam, ekip của Waibel còn không ngần ngại bỏ công leo bộ lên những bậc cầu thang đôi khi rất bụi bặm và tối tăm để tới được tầng thượng của một số công trình cao tầng, tìm góc máy lý tưởng nhất.

Từng sống và làm việc ở rất nhiều đô thị hoa lệ trên thế giới, từ Âu sang Á, nhưng trong mắt tiến sĩ địa lý học người Đức, Hà Nội vẫn là nơi để lại ấn tượng khó phai nhất bởi những dấu ấn lịch sử vẫn hiện hữu giữa thế kỷ XXI, sự song hành của nhiều nền kiến trúc khác nhau, cũ và mới, quen và lạ, cổ kính và hiện đại.

Tình yêu thiết tha cộng với khả năng quan sát, “chớp” được những khía cạnh, khoảnh khắc rất độc đáo của Hà Nội đã giúp ông hoàn thành một công trình giàu hàm lượng nghệ thuật và khoa học, được trao tặng giải thưởng Bùi Xuân Phái – Vì Tình yêu Hà Nội tháng 9/2015. Waibel cũng là công dân Đức đầu tiên được vinh danh với giải thưởng này. 

Với sức sáng tạo bền bỉ, một năm sau đó, ông tiếp tục cho ra mắt cuốn sách ảnh thứ ba mang tên: Đà Nẵng: Thành phố Biển, với những góc nhìn đa dạng về đô thị lớn nhất miền Trung, với phong cảnh nên thơ và người dân địa phương hồn hậu, giàu sức sống. 

Hà Nội: Dòng chảy tình yêu bất tận 

Hiện tại, Tiến sĩ Waibel đang nghiên cứu, giảng dạy và đảm nhận các dự án về phát triển đô thị tại Viện Địa lý của Đại học Tổng hợp Hamburg trên quê hương mình. 

Phố Hàng Đường ngày mưa. Ảnh Michael Waibel.

Ông vẫn miệt mài đi về giữa Đức và Việt Nam để hoàn thành dự án nghiên cứu về chất lượng không khí trong các tòa nhà và thúc đẩy việc sử dụng vật liệu xây dựng bền vững. 

Gần một năm trở lại đây, Waibel lại bận rộn với việc hoàn thiện cuốn sách ảnh thứ hai về thành phố ông đã dành tình yêu thiết tha trong hơn hai thập kỷ mang tên “Linh hồn Hà Nội”.

Với những hình ảnh đẹp về thủ đô do Waibel chụp và tuyển chọn, cuốn sách ảnh sẽ phản ánh sự phát triển năng động và đời sống văn hóa muôn màu của Hà Nội với sáu chương: Hà Nội nhìn từ trên cao, Thay đổi qua thời gian, Kiến trúc và nhà cửa, Cư dân Hà Nội, Giao thông Hà Nội, Linh hồn của Hà Nội.  

Dự kiến “Linh hồn Hà Nội” sẽ góp mặt tại hội chợ sách quốc tế thường niên lớn nhất thế giới với bề dày 500 năm lịch sử tại Frankfurt (Đức) vào tháng 10 này./.

Tiến sĩ Waibel nói về bảo tồn di sản Hà Nội:

“Hà Nội không nên phát triển theo hướng như các thành phố hiện đại khác ở Châu Á, với những tòa nhà chọc trời hay kết cấu của thành thị hiện đại.

Hà Nội có hàng chục biệt thự đẹp, do thế hệ kiến trúc sư người Việt đầu tiên xây dựng theo phong cách Art Deco những năm 1920 và 1930.

Gìn giữ các tòa nhà dân sự cũng là một phần của việc bảo tồn kiến trúc, bên cạnh các lăng tẩm tôn giáo và biểu tượng văn hóa như nhà hát thành phố. Chúng ta không chỉ cần những quy định bắt buộc mọi người phải bảo vệ các tòa nhà đó mà còn cần tạo ra những động lực kinh tế để thuyết phục họ làm điều này.”

    Phi Yến

;

Bạn có thế quan tâm

Scroll